Ursula K. Le Guin - Słowo „las” znaczy „świat”

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Słowo „las” znaczy „świat” (The Word for World is Forest) Autor: Ursula K. Le Guin Ilość stron: 188 Wydawnictwo: Fenix Rok wydania: 1991

Zabijają nas tak łatwo, jak my zabijamy węże. Nie oszczędzają tego, kto prosi o życie. Jest w nich pragnienie zabijania i dlatego należy ich unicestwić...

Przez las przechodzi bóg, który zna śmierć, bóg, który zabija i sam nie rodzi się powtórnie...

Bardzo sobie cenię twĂłrczość Ursuli K. Le Guin, a od cyklu o Ziemiomorzu zawsze bardziej ujmowała mnie seria Ekumeny, być moĹźe ze względu na jej niezwykłość i odmienność od innych przedstawicieli gatunku space-opery, zazwyczaj niezbyt szanującego realia fizyki, ale teĹź i hard sci-fi, w ktĂłrej prawa przyrody oraz technika niejednokrotnie wręcz przysłania człowieka, tłamsi go. Dopiero niedawno jednak natknąłem się na jedną z części, zatytułowaną „Słowo »las« znaczy »Ĺ›wiat«”.

Być moĹźe powodem niewznawiania tej powieści są jej naprawdę wątłe rozmiary, ktĂłre mogłyby zniechęcić czytelnika do wydania pieniędzy, a wszak nie jest to czynnik, ktĂłry jakikolwiek wydawca funkcjonujący w warunkach rynkowych mĂłgłby zlekcewaĹźyć. I w istocie bardziej niĹşli bardziej adekwatnym określeniem na opisanie przedmiotowej pozycji niĹşli „powieść” byłby wyraz „nowela”, najbardziej zaś „przypowieść”.



Fabuła jest bardzo nieskomplikowana – ludzie kolonizują kolejną planetę, nieskaĹźoną jeszcze przez przemysł, a szczegĂłlnie wartościową ze względu na niezwykle cenne drewno, ktĂłre moĹźna z niej pozyskiwać dzięki obficie rosnącym lasom. Koloniści wszakĹźe, mimo nowoczesnego asortymentu w postaci kosmicznej technologii, niczym nie róşnią się od swych poprzednikĂłw z Nowego Świata, prowadząc gospodarkę łupieĹźczą, opierającą się na niewolniczej pracy lokalnych humanoidĂłw – wyglądem nieco przypominających ewoki rodem ze Star Wars (choć przedmiotowa książka została napisana wcześniej nim powstała jakakolwiek część pierwotnej trylogii Lucasa) – określanych przez nich „stworzątkami”. Nawet sobie jednak nie wyobraĹźają, jak bardzo ich postawa jest rewolucyjna z punktu widzenia tubylcĂłw, ich kultury i postrzegania świata.

Owe zderzenie cywilizacji jest ukazane z perspektywy trzech osĂłb – kapitana Davidsona, wręcz duszącego się w swych uprzedzeniach i uproszczonych wizjach rzeczywistości, naukowca Raja Ljubowa, stanowiącego właściwie jedynego widzącego w krainie ślepcĂłw, oraz Selvera, czyli nieszczęsnego tubylczego niewolnika, ktĂłry odkrywa w sobie niespodziewaną siłę – ale nade wszystko samą zdolność.

Książki Ursuli K. Le Guin cechują się wręcz nieodmiennie pewnym smutkiem, Ĺźalem za utraconą przeszłością i będącą jej elementem niewinnością. Nie inaczej jest rĂłwnieĹź w przypadku recenzowanej pozycji, rzekłbym nawet, iĹź poczucie straty jest bardziej dojmujące niĹşli w przypadku „Czerech drĂłg ku przebaczeniu” czy „Wydziedziczonych”. W konsekwencji nawet happy-end nie jest tym, co czytelnik mĂłgłby sobie wymarzyć.

„Słowo »las« znaczy »Ĺ›wiat«” nie jest pozycją o wątkach oszałamiających swą mnogością ani skomplikowaniem, fabuła jest dość łatwo przewidywalna, co niestety jest raczej kiepską rekomendacją natury ludzkiej, czytelnik bowiem chciałby zostać przyjemniej zaskoczony. Zmiana jej wymagałaby jednak zmiany nas samych.