Philip JosĂŠ Farmer - Najwspanialszy parostatek

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Najwspanialszy parostatek (Fabulous Riverboat) Autor: Philip JosĂŠ Farmer Ilość stron: 267 Wydawnictwo: MAG Rok wydania: 2008 Cena: 25 PLN

Świat Rzeki to miejsce, w którym po zmartwychwstaniu przebywają wszyscy ludzie, jacy kiedykolwiek zamieszkiwali Ziemię. Miejsce, w którym nikt nie może naprawdę umrzeć. W tym właśnie niezwykłym świecie Sam Clemens, alias Mark Twain, rodzi się na nowo. Na statku pełnym Wikingów, w towarzystwie neandertalczyka Joe i Odyseusza, rozpoczyna poszukiwania ukochanej żony, Livy, które prowadzą go do odległych źródeł wielkiej Rzeki...

„Najwspanialszy parostatek” to druga pozycja z cyklu Świata Rzeki, właściwie koronnego dzieła Ĺźycia amerykańskiego pisarza Philipa JosĂŠ Farmera. I od razu pragnę tu zauwaĹźyć, iĹź znajomość części otwierającej cykl, zatytułowanej „Gdzie wasze ciała porzucone” jest więcej niĹź wskazana dla satysfakcjonującej lektury recenzowanej pozycji. Wynika to z tego prostego faktu, iĹź bez znajomości pewnych faktĂłw, tylko zdawkowo o ile w ogĂłle napomnianych przez autora, wykreowany świat, a takĹźe szereg rozwiązań fabularnych jawić się moĹźe dla czytelnika jako co najmniej dziwne.

Nie zaprzecza temu bynajmniej prosta okoliczność, Ĺźe główni bohaterowie „Najwspanialszego parostatku” są zupełnie róşni od tych, ktĂłrych okazję mieliśmy poznać przy pierwszej książce. Oś fabuły koncentruje się wokół osoby Samuela Langhorne’a Clemensa (nomen omen:)), znanego szerszemu gronu jako Mark Twain, będącego autorem „PrzygĂłd Tomka Sawyera” czy „Księcia i Ĺźebraka”, i jego idĂŠe fixe, jaką jest wybudowanie wielkiego statku i wyruszenie na jego pokładzie pięciu milionĂłw kilometrĂłw aĹź do samych ĹşrĂłdeł Rzeki. Dodajmy, iĹź dla realizacji tego konceptu znany kaĹźdemu dziecku pisarz zdolny będzie się posunąć naprawdę daleko…

Mark Twain nie jest zresztą jedyną historyczną postacią, z którą zetknąć się będziemy mieli okazję na kanwach tej książki. I tak poznać nam dane będzie powskrzeszeniowe losy także króla norweskiego Eryka Krwawego Topora, angielskiego króla Jana Bez Ziemi (równie tutaj zresztą antypatycznego co w legendzie o Robin Hoodzie) czy asa Wielkiej Wojny, Lothara von Richthofena, brata słynnego Czerwonego Barona. Właściwie zaś jedynym zwornikiem z pierwszą częścią cyklu będzie osoba Hermanna Göringa, acz tutaj będącego postacią nawet nie drugiego, lecz trzeciego planu.



Tym razem autor mniejszą uwagę zwraca na socjologiczne implikacje przemieszania przedstawicieli kultur reprezentujących wszystkie epoki historii ludzkości, mniej teĹź interesuje się ich nowymi zwyczajami – jeśli więc kogoś raził dla przykładu promiskuityzm, rozwiązłość bohaterĂłw „Ciał”, tym razem właściwie juĹź nie będzie miał się czym bulwersować. Farmer bowiem, jakkolwiek zupełnie nie rezygnuje z tego rodzaju refleksji i spostrzeĹźeń, swĂłj wysiłek koncentruje jednak głównie na fabule książki…

…choć nie jest to do końca prawda. Nieco więcej uwagi poświęca on bowiem kwestiom rasowym i religijnym, niĹşli to miało miejsce wcześniej. Być moĹźe te pierwsze (ale juĹź nie drugie, nie po ataku na World Trade Center) zagadnienie wydawać się nam moĹźe przebrzmiałe, pamiętać jednak naleĹźy, iĹź książka ta napisana została w roku 1971, a więc czasie Martina Luthera Kinga i Malcolma X (a właściwie tuĹź po śmierci tych obu), gdy kwestia zniesienia segregacji rasowej była jeszcze wciąż gorąca i kontrowersyjna. Zresztą – emocje towarzyszące obecnie kandydaturze Baracka Obamy są wcale gorące i bynajmniej niepozbawione negatywnych konotacji.

Zirytował mnie z kolei nieco przekład książki na język polski. Ten, dokonany tym razem („Gdzie wasze ciała porzucone” tłumaczył bowiem Piotr W. Cholewa, znany choćby miłośnikom twĂłrczości Terry’ego Pratchetta) przez Olenę Waśkiewicz zawiera (poza niekonsekwencją z imionami skandynawskiego wodza czy syberyjskiej inĹźynier) jeden dośc irytujący błąd, a mianowicie uparte tłumaczenie słowa „bauxite” na będący neologizmem „bauksyt”, podczas gdy w języku polskim od dekad funkcjonuje bez Ĺźadnych kontrowersji słowo „boksyt”. Wiem, Ĺźe większości czytelnikĂłw wydawać się to moĹźe drobnostką, niemniej od profesjonalistĂłw naleĹźy mym zdaniem wymagać więcej – choćby sięgnięcia po stosowny słownik. Zresztą wspomniany Piotr Cholewa takĹźe zaniechał tłumaczenia przydomka angielskiego krĂłla Edwarda I „Longshanks”, przez polskich historykĂłw przekładany jako „Długonogi”…

„Najwspanialszy parostatek” czyta się, niezaleĹźnie od pewnych uwag, całkiem przyjemnie i uznać go naleĹźy za udaną kontynuację. Na tyle udaną, iĹź z chęcią sięgnę po trzecią część cyklu, Tobie zaś, czytelniku, polecam recenzowaną książkę i sam cykl – w fantastycznej otoczce traktuje on bowiem o wcale powaĹźnych tematach, i to w sposĂłb dojrzalszy, niĹź większość przedstawicieli gatunku.