Cormac McCarthy - Droga

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Droga (The Road) Autor: Cormac McCarthy Ilość stron: 269 Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie Rok wydania: 2008 Cena: 31,99 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2013-09-09 Ocena: 80/100

W przyszłości, ktĂłra moĹźe zdarzyć się jutro lub za tysiąc lat, nastąpił straszliwy kataklizm, ktĂłry zniszczył naszą cywilizację i większość Ĺźycia na Ziemi. Wszędzie zgliszcza i ciemność. Kamienie pękają od mrozu. Ani jednego ptaka, ani jednego zwierzęcia, gdzieniegdzie tylko bandy zdziczałych kanibali. Na tle martwego pejzaĹźu dwie ruchome figurki – to ojciec i syn przemierzają zniszczoną planetę. Przed nimi pełna niebezpieczeństw droga w nieznane, wokół nich – świat umarłej nadziei, rozpaczy, strachu, a w nich – wciąż tląca się miłość…

Niedawno na łamach niniejszego serwisu opublikowana została moja recenzja książki Petera Hellera pt. „GwiazdozbiĂłr Psa”. Jako jej atut wskazałem między innymi na odejście od konwencji współczesnej literatury postapokalitycznej, ktĂłra stanowiła o świecie postnuklearnym. Tymczasem jedną ze sztandarowych pozycji tego ostatniego podgatunku jest „Droga” Cormaca McCarthy’ego – czy to oznacza, Ĺźe jest to książka słaba?

JuĹź na wstępie naleĹźy zauwaĹźyć, Ĺźe nie jest to książka obszerna – autor bardziej zainteresowany jest przedstawieniem pewnego zarysu, niĹşli stworzeniem kompleksowego świata. Poniekąd jednak dość łatwo te podejście da się uzasadnić fabularnie – świat jest kompletnie zrujnowany, co dotyczy nie tylko ludzkiej cywilizacji, ale takĹźe – a moĹźe nade wszystko – przyrody. Panuje nuklearna zima, nad ziemią zalega bowiem warstwa popielnych chmur, niedopuszczających do gruntu promieni słońca, co sprawia, Ĺźe wszystko jest ołowianie szare i obumiera.



W takich warunkach o przetrwanie walczy para ludzi – ojciec wraz z kilkuletnim synem, przy czym ten ostatni nie zna w ogĂłle świata sprzed Upadku. Ich pragnienia są elementarne – plądrują oni kolejne i kolejne miejsca, zazwyczaj juĹź wielokrotnie zrabowane, w poszukiwaniu Ĺźywności, odzieĹźy i narzędzi (tudzieĹź broni). O jakimkolwiek rolnictwie nie moĹźe być mowy.

Świat po atomowej zagładzie jest nie tyle nieprzyjazny, co wprost wrogi. Największym niebezpieczeństwem jest pojawienie się drugiego człowieka, domyślnie nie tylko konkurenta do deficytowych dóbr, lecz po prostu złodzieja i mordercy. Autor bez literackiego zmrużenia okiem kontrastuje ze sobą spokojny marsz głównych bohaterów z wyrachowanym kanibalizmem czy odradzaniem się zalążków organizacji niewolniczych.

Trochę szkoda, Ĺźe tym ostatnim elementom nie poświęcił on większej uwagi. Kilkukrotnie w trakcie lektury czytelnik natyka się na wzmianki o jakowychś komunach, stanowiących jeden z bardziej cywilizowanych (choć takĹźe i zdolnych do brutalności) sposobĂłw na zbiorowe przetrwanie, w Ĺźaden sposĂłb jednak nie rozwija tego wątku. Z drugiej strony „Droga” w Ĺźadnym razie nie jest jakimś manifestem politycznym, McCarthy bardziej skupia się na wizji wojny wszystkich ze wszystkimi, jakoby wpisanej w ludzką naturę.

„Droga” to książka przemyślana, aczkolwiek bynajmniej nie rewolucyjna dla miłośnikĂłw klimatĂłw science-fiction i stanowi ona raczej kolejną wariację na znany juĹź od czasĂłw choćby Zimnej Wojny i twĂłrczości Philipa K. Dicka temat. Jak się zdaje, nie posiada ona cechy ponadczasowości. Nie oznacza to jednak, Ĺźe jej lektura moĹźe być w ogĂłle rozpatrywana w kategoriach straty czasu. Przeciwnie, ubogaci on tak entuzjastę (jakkolwiek niestosownie to brzmi) tematu, jak teĹź miłośnika innego rodzaju literatury.