Peter Heller - GwiazdozbiĂłr Psa

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : GwiazdozbiĂłr Psa (The Dog Stars) Autor: Peter Heller Ilość stron: 368 Wydawnictwo: Insignis Rok wydania: 2013 Cena: 39,99 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2013-09-06 Ocena: 90/100

Hig przeĹźył epidemię grypy, ktĂłra niemal doszczętnie wytrzebiła ludzkość. On sam stracił Ĺźonę i przyjaciół. Teraz mieszka w hangarze na małym opuszczonym lotnisku wraz z psem i jedynym sąsiadem – mizantropem nie rozstającym się z bronią.

W swojej cessnie 182 z 1956 roku Hig zabezpiecza strefę ochronną lotniska, a od czasu do czasu wymyka się w góry, by łowić ryby i udawać przed samym sobą, że wszystko jest jak dawniej. Kiedy jednak w pokładowym radiu natrafia na transmisję z innego lotniska, budzi się w nim skrywana głęboko nadzieja, że gdzieś istnieje inne, lepsze życie, podobne do tego, które utracił. Ryzykując wszystko, Hig wyrusza na wyprawę tam, skąd nie będzie już mógł powrócić, nie tankując: kieruje się do źródła zaszumionego sygnału radiowego. To, co go czeka i z czym musi się zmierzyć, jest zarazem i lepsze, i gorsze od czegokolwiek, czego mógł się spodziewać.

Wizje zagłady – a właściwie Zagłady – ktĂłre moĹźemy znaleźć w popularniejszych książkach tudzieĹź na taśmach celuloidowych (zapomnijmy na chwilę o procesie digitalizacji) z reguły są do siebie dość podobne – świat został wypalony ogniem nuklearnej poĹźogi, ewentualnie ze względu na stopień zanieczyszczenia bardziej upodobnił się do klimatu (bynajmniej nie romantycznego) planety Wenus (tudzieĹź innego Coruscant), wrogiem nielicznych ocalałych pozostaje więc nie tylko inny człowiek, ale nade wszystko planeta jako taka. A moĹźe jednak my, ludzie, wcale nie musimy wywrzeć tak wielkiego wpływu na Ziemię, by z niej zniknąć?

Peter Heller opowiada historię DuĹźego Higa i nielicznych innych ludzi, ktĂłrzy bynajmniej nie muszą się obawiać kaĹźdego oddechu czy łyka wody. Ludzkość – a dotyczy to wielkości rzędu 99,9% populacji – pada ofiarą tajemniczego wirusu, wobec ktĂłrego odporność, zupełnie losowo, wykazała ledwie garstka. W konsekwencji dotychczasowa cywilizacja po prostu musiała upaść, a potrzeby jednostek znowu zdają się sprowadzać do tego, co było osią Ĺźycia homo sapiens w czasach jaskiniowcĂłw.



Pozostając przy upadku dorobku tysiąca pokoleń, autor wykazuje dość głęboką refleksję poświęconą temu tematowi i przywiązaniu do jakĹźe istotnych szczegółów. Zapomnijcie o „Mad Maxie” czy „Wodnym świecie”, Peter Heller zwraca uwagę choćby na banalny fakt, Ĺźe benzyna, ktĂłrą znamy na co dzień, wietrzeje w ciągu zaledwie kilku lat, stając się dobrem absolutnie deficytowym juĹź po upływie niespełna dekady.

Pisarz nie pozostaje optymistą co do ludzkiej natury i daje wyraz przekonaniu, że Hobbesowski model walki wszystkich ze wszystkimi nie jest tylko wygodnym modelem ku rozważaniom nad istotą państwa i prawa, lecz wcale wiarygodnym opisaniem rzeczywistości poprzedzającym powstanie jakichkolwiek większych organizacji społecznych. Tu każdy jest więcej niż potencjalnym mordercą, a jakiekolwiek negocjacje przed pociągnięciem za spust tudzież uderzeniem meczetą są rzadkością.

Zupełnie nietypowa dla gatunku dystopii jest konwencja przyjęta przez autora – narrator jest pierwszoosobowy, daleko mu wszakĹźe ku wszechwiedzy, ba, chociaĹźby nienagannemu wyraĹźaniu się – bardzo często stosuje on skrĂłty myślowe czy choćby wołacze niekoniecznie powiązane w sposĂłb logiczny z otaczającymi je zdaniami. Paradoksalnie jednak forma ta jest jak najbardziej zrozumiała, daleko jej do postmodernistycznego „bełkotu”.

„GwiazdozbiĂłr Psa” oczarowuje takĹźe introwertycznym charakterem, co czyni całą opowieść niezwykle sentymentalną, bez jakiegokolwiek chociaĹźby ocierania się o zmanieryzowanie tudzieĹź kicz. Obawiam się jednak, Ĺźe niektĂłre osoby przyzwyczajone sztandarowymi pozycjami gatunku do natłoku akcji nie będą potrafiły jednak tego docenić i uznają jednak za słabość książki. Śmiem jednak twierdzić, Ĺźe to właśnie te części książki są w największej mierze odpowiedzialne za jej klimat postbaśni.

Książka Petera Hellera z pewnością jest warta swej ceny, mimo że snuta przez nią opowieść wbrew pozorom tak szybko się kończy. Co jednak najbardziej niezwykłe, jej zakończenie, pozornie spokojne, wbrew pozorom wcale takowe nie jest, przy czym wymaga ono połączenia przez czytelników kilku prostych faktów, w czym amerykański pisarz bynajmniej nie wyręcza czytelnika. Oby ta pozycja nie okazała się chwilowym meteorem na firmamencie literatury science-fiction, zdecydowanie bowiem nie zasługuje ona na zapomnienie.