China MiĂŠville - Ĺťelazna Rada

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Ĺťelazna Rada (Iron Council) Autor: China MiĂŠville Ilość stron: 496 Wydawnictwo: Zysk i S-ka Rok wydania: 2009 Cena: 39,90 PLN

Fantastyka jak każdy gatunek literacki przechodzi przez najróżniejsze próby urozmaicenia stylów, historii czy budowy świata przedstawionego, które są ciągłym poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie: jak w zalewie mainstreamowej papki i powielanych ciągle standardów wnieść do gatunku coś nowego. Wiele książek serwowanych nam przez polskie wydawnictwa nie wychodzą poza pewien utarty kanon, który gwarantuje stałe i pewne dochody tymże. Można znaleźć jednak perełki, które pokazują, że można inaczej, można niestandardowo, można wymagająco i trudno.

Książka, o ktĂłrej chcę napisać jest bowiem przeznaczona dla wyrobionego juĹź czytelnika fantastyki. Jest trudna, wymagająca, ale jednocześnie dająca niesamowitą satysfakcję i prawdziwą ucztę literacką. Wydawnictwo Zysk i S-ka wydało w sierpniu tego roku trzecią juĹź książkę brytyjskiego twĂłrcy fantastyki China MiĂŠville’a, ktĂłrej akcja dzieje się w świecie Bas-Lag.

Tematem przewodnim powieści jest opis rewolucyjnych przemian zachodzących w głównej metropolii tego świata, w państwie-mieście New Crobuzon. Kilku przedstawicieli lewicującej, zbuntowanej przeciwko porządkom panującym w mieście frakcji o nazwie Plenum wyrusza na poszukiwanie pewnego człowieka. Człowiek ten to obrosły mitem, pół-legendarny Judasz Low, golemista potrafiący nadać materii nieoĹźywionej właściwości, dzięki ktĂłrym potrafi wykorzystać ją w sposĂłb przeczący zdrowemu rozsądkowi. Judasz jest nadzieją na odnalezienie tajemniczej Ĺťelaznej Rady, ktĂłra w oczach zwykłego mieszkańca New Crobuzon jest symbolem oporu przeciwko władzy. Czas na zmiany, ktĂłre chce wprowadzić kilka działających mieście ruchĂłw oporu jest wprost idealny. New Crobuzon, uwikłane w wojnę z tajemniczym państwem-miastem Tesh, wydaje się być na zakręcie dziejowym. Obserwujemy historię opowiadaną dwuwątkowo – jednym jest wyprawa Judasza do legendarnej Rady, drugim – historia Oriego, człowieka pragnącego dołączyć do najbardziej radykalnego, działającego w podziemiu odłamu ruchu oporu. Wątki te z początku prowadzone osobno, zaczynają się w pewnym momencie zazębiać, prowadząc do niesamowitego finału.



Powiedziałby ktoś: „Co tu takiego niesamowitego, zwykłe zaangaĹźowane politycznie czytadło. Gdzie tu fantastyka?”. Otóş największa siła tej powieści (podobnie zresztą jak dwĂłch poprzednich książek MiĂŠville’a ze świata Bas-Lag) tkwi w niespotykanej nigdzie indziej konstrukcji świata przedstawionego, a nade wszystko w klimacie. Świat Bas-Lag to uniwersum wyjęte wprost z najbardziej pokręconych i narkotycznych wizji, porĂłwnywalnych z tymi, ktĂłre obejrzeć moĹźna na obrazach Hieronima Boscha lub w książkach Clive’a Barkera. W świecie tym koegzystują z sobą zwykli ludzie, olbrzymi ludzie-kaktusy, khepri z wielkimi skarabeuszami zamiast głowy i inne stwory pojawiające się co chwila na kartach powieści. Magia (taumaturgia w nomenklaturze tegoĹź świata) jest tutaj na porządku dziennym, nie jest ona jednak uznawana przez mieszkańcĂłw za coś nadprzyrodzonego, jest to zupełnie normalny element świata tak jak dla nas elektryczność.

Czytając tą powieść ruszamy w podróş przez krainy, gdzie kamienie w jednej chwili mogą eksplodować zamieniając stan skupienia na gazowy, gdzie na ulicy pojawić się moĹźe nagle zjawa atakująca najbliĹźszego przechodnia, gdzie zamiast walczyć samemu moĹźna wysłać utworzonego z piasku golema, gdzie istnieją artefakty potrafiące zaginać czasoprzestrzeń, gdzie istnieją istoty przetworzone dzięki magii, gdzie istnieje kraina, w ktĂłrej naturalnym stanem rzeczy jest całkowite odrealnienie i skrzywienie bytu, do ktĂłrego jesteśmy przyzwyczajeni (przychodzi od razu na myśl Skoliodoi z „Innych Pieśni” Dukaja).

Wszystko to obudowane jest wspaniałym warsztatem pisarskim autora. MiĂŠville podnosi fragmenty opisowe na zupełnie inny poziom, tego się nie da czytać na szybko, to trzeba smakować. Nie jest to łatwa pozycja – czytelnicy szukający w literaturze fantastycznej tylko czystej rozrywki będą zawiedzeni. Ci, ktĂłrzy szukają oryginalnej, wymagającej lektury będą na pewno usatysfakcjonowani. Aby w pełni doświadczyć wejścia w świat Bas-Lag proponuję najpierw przeczytać dwie pierwsze książki MiĂŠville’a („Dworzec Perdido”, „Blizna”), jednakĹźe ich znajomość nie jest wymagana do zrozumienia i czerpania przyjemności z lektury „Ĺťelaznej Rady”.