Szczepan Twardoch - Morfina

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Morfina Autor: Szczepan Twardoch Ilość stron: 421 Wydawnictwo: Literackie Rok wydania: 2012 Cena: 48 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2021-02-09 Ocena: 75/100

BĂłg? Honor? Ojczyzna? Morfina!

Konstanty Willemann, warszawiak, lecz syn niemieckiego arystokraty i spolszczonej Ślązaczki, niewiele robi sobie z patriotycznych haseł i tradycji uświęconej krwią bohaterskich żołnierzy. Jest cynikiem, łajdakiem i bon-vivantem. Niewiernym mężem i złym ojcem. Matka wychowała go na Polaka: służył w polskim wojsku, ożenił się z Polką, ale dla Willemanna to wciąż zbyt mało, by wiedzieć kim właściwie jest.

Konstanty niechętnie bierze udział w kampanii wrześniowej, a po jej klęsce również wbrew sobie zostaje członkiem tajnej organizacji. Nie chce być Polakiem, nie chce być Niemcem. Pragnie jedynie zdobyć kolejną buteleczkę morfiny i żyć swoim dawnym życiem bywalca i kobieciarza. Przed historią jednak uciec się nie da.

Szczepan Twardoch ma pewnego rodzaju feblika na punkcie tworzenia postaci „z pogranicza” – ani to NiemcĂłw, ani PolakĂłw, a i ich śląskość (jeśli juĹź) postrzega w sposĂłb, ktĂłry niekoniecznie by przemawiał do aktywistĂłw opowiadających się za konceptem narodowości niemieckiej. Główny bohater „Morfiny” doskonale wpisuje się w ten wzĂłr, jakkolwiek stanowi on swego rodzaju urągowisko.

Nie tylko jednak konstrukcja głównego bohatera jest tu nietypowa, bo właściwie o mało ktĂłrej z postaci wyłaniającej się z kart powieści moĹźna to powiedzieć – nawet ojciec głównego bohatera w swym Ĺźarliwym niemieckim patriotyzmie jest personą mimo wszystko dość niezwykłą; cóş z kolei powiedzieć o matce, ktĂłra zresztą nosi liczne cechy zupełnie fantastyczne, właściwe raczej dla „Wiecznego Grunwaldu”.



Mało? Akcja ilu znanych ci, drogi Czytelniku, powieści rozgrywa się po zakończeniu kampanii wrześniowej, lecz jeszcze przed ukonstytuowaniem się jakiejkolwiek realnej konspiracji (za takową nie traktujmy bowiem tzw. SłuĹźby Zwycięstwu Polski etc., przy całym szacunku dla Juliusza RĂłmmla i Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza – jakkolwiek nieokazywanego przez samego autora)? Owe czasy „interludium” pisarz rodem z Pilchowic uznał za właściwe tło dla całkiem niezwykłej opowieści drogi, choć teĹź raczej zorientowanej ku wewnątrz niĹşli na obserwacje róşnorodności otaczającej nas rzeczywistości.

Sporej przyjemności – jakkolwiek dość pierwotnej, właściwej bardziej dla miłośnikĂłw czarnego humoru – dostarcza z kolei lektura akapitĂłw o charakterze pewnego rodzaju dygresji, dostarczających wiadomości o Ĺźyciowych losach (tak przeszłych, jak i nade wszystko przyszłych) postaci drugo- i trzecioplanowych.

„Morfina” to książka specyficzna, ale całkiem przyjemna w lekturze, i to pomimo właściwej dla piĂłra Szczepana Twardocha nawet nie bezkompromisowości, co wręcz pewnej „twardości” piĂłra (czego absolutnie nie naleĹźy mylić z jego „ciężarem” – przeciwnie, te jest jak najbardziej „lekkie”). Czego innego oczekiwałem sięgając po daną pozycję i byłem dość usatysfakcjonowany z zaskoczenia.