Kazimierz Korkozowicz - Przyłbice i kaptury. Nagie ostrza

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Przyłbice i kaptury. Nagie ostrza Autor: Władysław Korkozowicz Wydawca: ZYSK I S-KA Rok wydania: 2010 Ilość stron: 684 Cena: 39 PLN

W tym roku temat walk polsko-krzyĹźackich jest wyjątkowo chodliwy. Wiadomo – sześćsetna rocznica bitwy pod Grunwaldem. Poza hucznie obchodzoną rekonstrukcją walk, moĹźemy takĹźe uświadczyć wielu pozycji literackich, poruszających tę tematykę. Jedną z nich jest reedycja powieści Kazimierza Korkozowicza.

„Przyłbice i kaptury. Nagie ostrza” - bo tak się zwie owa książka – to dwa opowiadania, wymienione w tytule, powiązane ze sobą bohaterami i wydarzeniami, tworzące de facto jedną spĂłjną całość. Opisane są w nich wydarzenia rozgrywające się na terenie Rzeczypospolitej, Litwy oraz państwa Zakonu KrzyĹźackiego w latach 1408-1410. Głównymi bohaterami są Czarny i Benko, ktĂłrzy zostają wcieleni do tajnej słuĹźby jego krĂłlewskiej mości Władysława Jagiełły. Ich ścieĹźki, początkowo oddzielne, z czasem krzyĹźują się i dowiadujemy się o związkach ich łączących. Poznajemy takĹźe ich „pracę”, polegającą na wypełnianiu poleceń pracodawcĂłw – czasem mniej, czasem bardziej tajemniczych – prowadzących głównie do infiltracji przeciwnika lub wykrywaniu zdrady, zagraĹźających w jakiś sposĂłb państwu. Niestety, mogę sobie pozwolić tylko na taki enigmatyczny zarys fabuły, gdyĹź gdybym prĂłbował ją bardziej przybliĹźyć, to ujawniłbym za duĹźo jej szczegółów, ktĂłre zepsułyby lekturę. Mogę co najwyĹźej zdradzić, Ĺźe punktem kulminacyjnym – jak łatwo się domyślić – jest bitwa pod Grunwaldem.



W opowiadaniach odnajdziemy nie tylko akcje godne najlepszych szpiegĂłw i skrytobĂłjcĂłw. Nie zabraknie takĹźe walk: tych mniejszych, w karczmach czy korytarzach lochĂłw, większych potyczek oddziałów polsko-litewskich i krzyĹźackich, czy teĹź wielkich oblężeń i bitew poprzedzających konfrontację na polach Grunwaldu. OgĂłlnie rzecz biorąc – dla kaĹźdego lubującego się w średniowiecznych klimatach coś miłego, dlatego teĹź powieści te bym określił jako „historyczną literaturę akcji”. Chciałem takĹźe zwrĂłcić uwagę na to, Ĺźe chociaĹź fabuła jest wielowątkowa, jednak nie jest nadmiernie zagmatwana i czytelnik raczej się w niej nie pogubi, poza tym z czasem losy róşnych osĂłb schodzą na ten sam tor. Korkozowiczowi udało się tak poprowadzić linię fabularną, Ĺźe nie popełnił błędu często popełnianego przy wielowątkowości powieści - mianowicie jednostajności i przewidywalności. Tu, wręcz przeciwnie, rozwĂłj wydarzeń jest nieprzewidywalny i często zaskakujący, a przy tym logiczny.

A jak wygląda sprawa klimatu powieści? Czy Korkozowiczowi udało się dobrze oddać Ăłwczesne realia? Opisy są ciekawe, a przy tym szczegółowe i łatwo moĹźna sobie wyobrazić na przykład miejsce akcji, pasujące oczywiście do tej konwencji oraz okresu historycznego. Dzięki nim moĹźemy się wczuć w klimat wąskich uliczek Krakowa, po ktĂłrych strach przechodzić nocą, gdzie w dzień przewalają się tłumy, pod ścianami siedzą Ĺźebracy, a w pobliĹźu karczmy słychać odgłosy radosnej pijatyki. W sumie mogę się przyczepić jedynie do języka, jakim porozumiewają się postaci – dla mnie jest zbyt mało archaiczny. Oczywiście nie oczekiwałem, Ĺźe przy lekturze będę się musiał posiłkować co chwilę słownikiem lub przypisami na pół strony, jednak w porĂłwnaniu do innych powieści historycznych sfera językowa jest dosyć uboga. Nie zapominajmy jednak, Ĺźe „Przyłbice i kaptury” były wydane juĹź w 1970 roku, więc 40 lat temu, co na pewno nie jest bez wpływu na ten aspekt (czytaj: wtedy nie było wśrĂłd czytelnictwa takiego parcia na stylizację językową).

Jeśli chodzi o kwestie techniczne, „Przyłbice i kaptury...” wypadły średnio. Z jednej strony znalazłem tylko parę niewiele znaczących literĂłwek, ktĂłre w Ĺźaden sposĂłb nie zakłócały czytania. JednakĹźe książka ta ma aĹź 684 strony, tak iĹź jest niemałym tomiskiem i z tego powodu powinna być wydana przynajmniej ze sztywniejszą okładką, nawet kosztem podwyĹźszenia ceny (co w takiej sytuacji byłoby nieuniknione). JednakĹźe jest inaczej i mam nadzieję, Ĺźe przynajmniej klej będzie dobrze trzymać, gdyĹź sama powieść kosztuje niemało, bo 39 zł. Niestety obawiam się, Ĺźe wspomniana okładka skończy dosyć szybko swĂłj Ĺźywot z powodu zbytniej giętkości i łatwo powstających na niej zagnieceń.

Podsumowując, „Przyłbice i kaptury. Nagie ostrza” to dobra pozycja. Lektura wciąga na długie godziny dzięki ciekawej fabule i opisom. Nawet mimo drobnych potknięć, polecam ją kaĹźdemu fanowi powieści przygodowych. A juĹź na pewno sięgnąć po nią powinni ci, dla ktĂłrych czytanie „KrzyĹźakĂłw” w szkole nie było katorgą, a wręcz przeciwnie, przyjemnością, rzadko towarzyszącą czytaniu lektur szkolnych.