Haruki Murakami - Pierwsza osoba liczby pojedynczej

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Pierwsza osoba liczby pojedynczej (一人称単数) Autor: Haruki Murakami (村上春樹) Ilość stron: 224 Wydawnictwo: MUZA Rok wydania: 2020 Cena: 34,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2021-03-11 Ocena: 65/100

Tajemnicza płyta Charliego Parkera, małpa mówiąca ludzkim głosem i liczne wspomnienia dawnych kochanek. W nowym zbiorze opowiadań Harukiego Murakamiego czytelnicy znajdą znane i lubiane motywy jego twórczości: tęsknotę za tym, co minęło, rozważania o muzyce, miłości oraz sensie życia. Autor wspomina lata studenckie, dawne dziewczyny, fascynacje i niezwykłe przeżycia, do których ciągle powraca myślami.

Niezmiennie waĹźnym elementem w mikrokosmosie Murakamiego pozostaje muzyka. W tym zbiorze staje się ona główną bohaterką kilku opowieści. W jednej z nich narrator rozwaĹźa, co by było, gdyby saksofonista Charlie Parker doĹźył czasĂłw bossa novy i nagrał płytę w tym stylu. W innej jest mowa o „Karnawale” Schumanna, ktĂłry był ulubionym utworem narratora i pewnej tajemniczej kobiety. Muzyka ta jest punktem wyjścia do rozwaĹźań na temat masek, ktĂłre nosimy, i naszych prawdziwych twarzy, kryjących się pod nimi.

Nowym elementem w jego twórczości jest poezja, którą znajdujemy w dwóch z ośmiu opowiadań. Jedno jest historią spotkania z kobietą piszącą wiersze o miłości w stylu klasycznej poezji japońskiej. W innym pisarz umieścił swoje żartobliwe białe wiersze na temat meczów baseballowych, opiewa w nich między innymi piękno umięśnionych pośladków jednego z graczy.

Jak zawsze u Murakamiego humor miesza się ze smutkiem, realność z nierealnością, a życie zaskakuje narratora ciągle nowymi zagadkami.

Bardzo lubię zbiory opowiadań – te najbardziej udane otwierają przed wyobraĹşnią parseki przestrzeni do spenetrowania i wypełnienia we własnym zakresie, te ustępujące im o krok stają się ziarnem padającym w glebę własnych przemyśleń, skutkujących często wzejściem nieprzewidywalnych refleksji w najmniej spodziewanym momencie… zaś te najsłabsze moĹźna szybko zapomnieć, bez wielkiego stresu związanego z poświęceniem im jakĹźe cennego czasu swego Ĺźycia. KtĂłre wraĹźenia pozostawia po sobie „Pierwsza osoba liczby pojedynczej”?

Przedmiotowa pozycja to zapis bardzo osobisty, autor bowiem odsłania siebie samego, wskazuje na swe własne fascynacje, pozwala uwierzyć, iĹź mamy do czynienia z prawdziwym Harukim Murakamim, spędzającym czas na sposĂłb najbardziej przez siebie preferowany, po opuszczeniu skierowanych nań słupĂłw świateł, po zdjęciu bardziej czy mniej eleganckich strojĂłw, po zdjęciu gombrowiczowskiej gęby…



Z jego tekstĂłw przebija swego rodzaju tęsknota za moĹźe nie tyle nowym początkiem, co specyficzną magią czasĂłw właściwych dla wizji drogi w całości dopiero rozpościerającej się przed oczami. Ot, autor raczy nas figlami literackiego nowicjusza, bardziej koncentrującego się na słuchanej muzyce bądĹş… „niewymownych” zapolowych, niĹşli swego rodzaju konieczności nieustannego poszukiwania nowych tematĂłw i scen na potrzeby „powaĹźnej” twĂłrczości.

Przedmiotowy zbiĂłr momentami jednak okazuje się wręcz nieznośnie… postmodernistyczny, czytelnik bowiem zaczyna się zastanawiać, czy japoński pisarz nie tyle opowiada o swych młodzieńczych Ĺźartach, lecz raczej jako doświadczony cynik robi sobie po prostu Ĺźart z wydawcy oraz odbiorcĂłw jego lektury.

„Pierwsza osoba liczby pojedynczej” pomimo niezwykle skromnej objętości wzbudza dość głęboką ambiwalencję uczuć po dotarciu do ostatniej ze stron. Wbrew pozorom całkiem nietrudno odnaleźć swoje własne „ja” na kartach tej książki, niekoniecznie jednak uzna się, Ĺźe było to tego warte.