Tales of Maj'Eyal

Informacje o grze Nazwa gry: Tales of Maj'Eyal Gatunek: roguelike Producent: Netcore Games Cena: 23,79 PLN Recenzent: „Ignis” Ocena: 100%

W chwili pisania tego tekstu za sobą miałem juĹź pogrzebanie dwĂłch walecznych krasnoludĂłw – obrońcy i berserkera, opętanego klątwą niziołka, ludzkiego alchemika i elfiego łucznika. KaĹźdej z tych postaci poświęciłem od co najmniej dobrych kilku do kilkunastu godzin. Mimo całkiem juĹź pokaĹşnej sumy czasu spędzonego przy tej niesamowitej produkcji, było dane mi doświadczyć moĹźe z pięć procent tego, co oferuje ten epicki kombajn – nie wliczając nawet w to trzech dotychczas wydanych rozszerzeń.

Historia obecnego Tales of Maj’Eyal rozpoczyna się formalnie wprawdzie w 2012 roku, jednak prawdziwe początki sięgają znacznie dalej w przeszłość. Pierwszą grą samotnego dewelopera Nicolasa Casaliniego, znanego pod pseudonimem DarkGod, była produkcja zwana PernAngband. Na jej podstawie Francuz stworzył Troubles of Middle Earth (tak, to to samo ŚrĂłdziemie), ktĂłre w skrĂłcie było określane jako ToME1. Potem nastąpiła zmiana nazwy na Tales of Middle Earth (ToME2), a następnie dziwny eksperyment z nowym silnikiem (rĂłwnieĹź autorskim!) określany jako ToME3. Finalnie autor wykreował swoje najnowsze dzieło, jednocześnie z postanowieniem odcięcia się od świata Tolkiena, jednak z zachowaniem Ăłwczesnego akronimu. I tak powstało Tales of Maj’Eyal, ponownie na nowym silniku i nazwane ToME4. MoĹźna więc powiedzieć, iĹź opisywana gra przeszła przez ponad 19 lat nieprzerwanego rozwoju, wszystko pod okiem jednej osoby (oprĂłcz grafiki w ToME4, ktĂłrą opracowali dwaj inni panowie) – w moim mniemaniu jest to rzeczywiście imponujące dokonanie.



Tales of Maj’Eyal reprezentuje ten gatunek, przy ktĂłrym takie perełki cRPG jak Baldur’s Gate czy Divinity: Original Sin sprawiają wraĹźenie dynamicznej gry akcji. Przy ktĂłrym poziom trudności i nieodzowne umieranie cechujące serię Dark Souls nie jest niczym nadzwyczajnym. Mowa tutaj oczywiście o roguelike (swoją drogą tylko Rogue z 1980 roku moĹźe pochwalić się nazwaniem całego podgatunku od jednej gry), ktĂłrego ToME jest unowocześnionym przedstawicielem. W związku z tym praktycznie wszystko, co napotkamy w grze, będzie wygenerowane proceduralnie. Poza tym brakuje tutaj typowych dla gatunku, lecz Ĺźmudnych mechanik jak głód, potrzeba snu czy smakowanie mikstur. Zresztą zasadniczo nie uraczymy w grze Ĺźadnych eliksirĂłw, zwojĂłw z zaklęciami, czy innych przedmiotĂłw jednorazowego uĹźytku. Zamiast tego dostajemy usprawnioną, czytelną mechanikę i angaĹźującą, uczciwą taktyczną walkę, przyjemny interfejs graficzny i intuicyjną obsługę myszy (co nie jest standardem w przypadku old-schoolowych roguelike).



Pierwsze co się rzuca w oczy po uruchomieniu gry, to mnogość dostępnych ras i klas postaci, ktĂłre moĹźna wybrać dla naszego przyszłego bohatera. Co istotne, znaczna część z nich jest niedostępna na początku rozgrywki, a ich odblokowanie następuje poprzez róşne czynności w samej grze – czasem wystarczy „zobaczyć” jak wrĂłg przyzywa sługę, aby odblokować klasę przywoływacza. Innym razem naleĹźy wykonać jakieś zadanie, zdobyć achievement czy pokonać określonego wroga. Jest to świetne rozwiązanie, gdyĹź nowy gracz nie czuje się przytłoczony ilością dostępnych opcji do wyboru, a jednocześnie ma dodatkowy motor do eksploracji. Wracając do tworzenia postaci – gra oferuje wybĂłr kombinacji z 10 ras oraz prawie 30 (!) klas postaci. Większość ras jest typowa dla mediewistycznego fantasy – opcje obejmują ludzi, elfy, niziołki czy krasnoludy, ale takĹźe ogra czy nieumarłych – moĹźna być ghoulem bądĹş szkieletem. WybĂłr rasy ma mniejszy wpływ na rozgrywkę – róşnice obejmują premie do statystyk i punktĂłw Ĺźycia, dostępność pojedynczych zadań czy lokacji, oraz jedno unikatowe dla kaĹźdej rasy drzewko talentĂłw.

DuĹźo większe znaczenie ma wybĂłr klasy postaci – to ona narzuca styl gry, jakim będziemy podążać. Dla uporządkowania, w ToME występuje podział na kategorie: wojownicy, łotrzykowie, magowie, klasy „dzikie” i niebiańskie, plugawiciele, zaraĹźeni, „czasomanci” (manipulujący czasem) oraz telepaci. Jak widać jest tego naprawdę duĹźo i nie jest to tylko pozorny wybĂłr – kaĹźdą jedną klasą gra się zupełnie inaczej, wykorzystuje się inne mechaniki, przedmioty, zasoby, inny jest styl walki, rodzaj umiejętności. Efekt jest taki, iĹź ToME cechuje się bardzo wysoką powtarzalnością rozgrywki.



Mimo iĹź fabuła w ToME gra rolę drugoplanową i jest tłem dla reszty gry, nie sposĂłb o niej nie wspomnieć. W trakcie przygody znajdujemy dziesiątki tzw. „lore”, zarĂłwno w opisach wszelkich NPC i przedmiotĂłw, poprzez znajdowanie zwojĂłw czy czytanie opisĂłw na rzeĹşbach czy obrazach. Linijki tekstu wzbogacającego świat Maj’Eyal moĹźna liczyć w tysiącach, jeśli nie w dziesiątkach czy setkach tysięcy. I znajdują się tutaj nie tylko legendy i przypowieści, ale takĹźe róşne korespondencje czy notatki (w tym takĹźe przezabawne – przykładowo zapiski pewnego potężnego nekromanty, ktĂłry kazał pisać swoim nieumarłym poddanym poematy o jego własnej osobie). Nie wyobraĹźam sobie, aby tej otoczki fabularnej mogło w ToME zabraknąć, gdyĹź nadaje ona swoistej unikatowości oraz wyróşnia ją na tle klasycznych roguelike.

Kwintesencją rozgrywki jest walka, odbywająca się w systemie turowym. NaleĹźy zrozumieć, iĹź cała przygoda jest podzielona na tury – nie ma tutaj Ĺźadnego momentu, ktĂłry rozgrywał by się w czasie rzeczywistym. Stąd, kaĹźdy atak, ruch, uĹźycie umiejętności, kaĹźda zmiana czy uĹźycie przedmiotu – wszystko odbywa się w turach. Tak samo działają wszyscy nasi wrogowie, ktĂłrych jest cała masa, a kaĹźdy jeden stanowi inny rodzaj zagroĹźenia dla naszego protagonisty. Dostępnych talentĂłw z ktĂłrych moĹźna korzystać w trakcie walki są setki, a dzielą się one nie tylko na typowe „wojownicze”, lecz takĹźe na magię Ĺźywiołów, siły natury, manipulację czasem, siły oparte na nienawiści, Ĺźyciowej energii czy mocy umysłu. Oczywiście część umiejętności będzie zadawała rany bezpośrednie, inne rozłoĹźone w czasie, jeszcze inne będą osłabiać lub wzmacniać, są teĹź aury i teleportacje. Bardzo duĹźo talentĂłw charakteryzuje wzajemna synergia i kluczem do sukcesu jest odnalezienie takich kombinacji, ktĂłre dają niszczycielskie efekty. Nasza postać wraz z anihilacją kolejnych hord przeciwnikĂłw zdobywa cenne doświadczenie, ktĂłre przekłada się na poziomy – a w rezultacie na ulepszanie podstawowych współczynnikĂłw (jak siła, zręczność czy magia) oraz zwiększanie poziomĂłw talentĂłw, jak i odblokowywanie nowych. Niestety nie udało się uchronić tego tytułu przed pewnym dysbalansem umiejętności – niektĂłre drzewka są zwyczajnie lepsze i powodują, Ĺźe pewnych talentĂłw nie warto w ogĂłle wykupować czy z nich korzystać, a szkoda.



Opisując grę w typie roguelike, nie sposĂłb nie wspomnieć o poziomie trudności. Typowo dla gatunku, skala umierania w ToME jest bardzo wysoka. Nie oznacza to jednak, Ĺźe gra jest nieprzystępna dla nowego gracza – wręcz przeciwnie. Początkowy prĂłg nauki nie jest aĹź tak wysoki, jeśli tylko wybierzemy ktĂłrąś z łatwiejszych mechanicznie klas. Co istotne, gra karze gracza tylko za jego własne błędy. W 99% śmierć bohatera będzie wynikała z jakiegoś nieprzemyślanego ruchu, złego wykorzystania własnych sił, bądĹş porwania się z przysłowiową motyką na słońce. Nie uświadczymy tutaj niesprawiedliwego traktowania przez mechanikę gry, gdyĹź jeden lub więcej „rzutĂłw kością” wypadł niekorzystnie. W ToME liczy się taktyka i strategiczne podejście do kaĹźdego ruchu, zupełnie jak w szachach. Ĺťeby rĂłwnieĹź było przystępniej, do dyspozycji jest kilka poziomĂłw trudności gry oraz dwa tryby ilości „Ĺźyć”, jakimi dysponuje nasza postać. Oczywiście klasyczna gra odbywa się w trybie „permadeath” aka Roguelike, a więc z jedną moĹźliwą śmiercią.



Oprawa wizualna gry nie jest jej mocną stroną. Grafika słuĹźy tutaj przede wszystkim temu, aby usprawnić rozgrywkę – wiadomo co jest czym, gdzie jest i w pewnym stopniu, co robi. To tyle – nie oznacza to jednak, Ĺźe to wada – klasyczne roguelike nie posiadają interfejsu graficznego w ogĂłle bądĹş jest on znikomy, więc to co oferuje ToME jest i tak bardzo dobre. Co waĹźniejsze, interfejs uĹźytkownika jest czytelny i w 100% modyfikowalny – zarĂłwno jego połoĹźenie, jak i rozmiar. Sekcja dĹşwiękowa jest za to bardzo przyjemna – kaĹźda lokacja posiada unikalne dla siebie odgłosy lub ścieĹźkę muzyczną. DobĂłr muzyki oceniam kapitalnie, a doczepić się mogę jedynie do pojedynczych efektĂłw dĹşwiękowych, ktĂłre wydają się trochę niedomagać.

Na zakończenie naleĹźy poruszyć jeszcze jeden istotny aspekt – mianowicie Tales of Maj’Eyal jest w istocie darmowe. Wersja gry, ktĂłra jest dostępna chociaĹźby w serwisie GOG.com, oferuje kilka drobnych dodatkĂłw, ktĂłre moĹźemy zdobyć rĂłwnieĹź poprzez bezpośrednie monetarne wsparcie twĂłrcy na oficjalnej stronie gry. WśrĂłd tych bonusĂłw znajdują się: opcja wyboru awatara (efekt kosmetyczny) swojej postaci, zmiana wyglądu noszonych przedmiotĂłw (znĂłw tylko kosmetyka), trzeci tryb trudności gry, określający ilość Ĺźyć (eksploracja – oferujący nieskończoną ich liczbę). OprĂłcz tego mamy moĹźliwość umieszczenia przedmiotu daną postacią w tzw. krypcie, a inna nasza postać będzie mogła stamtąd go wyjąć i uĹźywać w „swoim” świecie. Najlepszy moim zdaniem bonus zostawiłem na koniec – jest to dodatkowa klasa postaci, ktĂłra posługuje się mocą umysłu na tyle biegle, Ĺźe potrafi opętać ciała zabitych wrogĂłw i uĹźywać niektĂłrych z ich zdolności, a takĹźe wykorzystywać ich zasoby witalne. Niesamowicie ciekawa klasa, ktĂłra sama w sobie jest świetnym uzasadnieniem dla wykupienia dodatkowej zawartości.



Przy mentalnym przygotowywaniu się do napisania tekstu zastanawiałem się, co musi oferować dana produkcja, aby moĹźna było ją ocenić w stopniu maksymalnym. Powodem tych rozmyślań był fakt, iĹź byłem gotĂłw dać recenzowanej pozycji najwyĹźszą notę, pomimo niedoskonałej grafiki czy paru niedociągnięć przy balansie talentĂłw. Oczywiście nie będzie to gra dla kaĹźdego, a raczej bym powiedział, iĹź będzie to tytuł dla niewielkiej niszy graczy – ale czyĹź roguelike tym właśnie zawsze nie były? Zaś idealny balans w grach komputerowych jest czymś praktycznie zawsze niedoścignionym – a mimo to Tales of Maj’Eyal jest w ciągłym rozwoju, a łatki poprawiające jakość rozgrywki są wydawane na porządku dziennym. Jeśli więc ktoś gustuje w tego typu rozrywce, to ToME jest pozycją obowiązkową, ktĂłrą polecam w 100%!

Grafika 70% Muzyka 85% Grywalność 100% Trudność 100% Ocena końcowa 100%

10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100

PLUSY mnogość ras i klas wymagajÄ ca, ale i satysfakcjonujÄ ca wciÄ gajÄ ca potencjalne tysiÄ ce godzin róşnorodnej rozgrywki darmowa niskie wymagania

MINUSY drobne niedoskonałości dźwiękowe delikatne problemy z balansem talentów

512 MB RAM, karta graficzna kompatybilna z OpenGL, 512 MB HDD, Windows XP/Vista/7/8/10 lub Mac OS X lub Linux