Ted Chiang - Historia twojego Ĺźycia

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Historia twojego Ĺźycia (Story of Your Life, and Others) Autor: Ted Chiang Ilość stron: 378 Wydawnictwo: Zysk i S-ka Rok wydania: 2016 Cena: 39,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2021-05-30 Ocena: 80/100

A co, gdybyśmy odkryli, że fundamenty matematyki są arbitralne i niespójne? Co, gdyby umiejętność nadawania rzeczom właściwych nazw budziła do życia nieożywione obiekty? Co, gdyby zetknięcie z językiem kosmitów nieodwołalnie zmieniało naszą percepcję czasu? Co, gdyby wierzenia chrześcijańskich fundamentalistów były dosłownie prawdziwe i na ulicach miast codziennie oglądało się grzeszników pochłanianych przez ogniste czeluście?

Gdy obce formy Ĺźycia przybywają na Ziemię, to aby pomĂłc przy komunikacji i rozszyfrować ich intencje, wojsko sprowadza uniwersytecką lingwistkę. Nowo nabyta przez nią wiedza na temat języka obcych i jego nielinearnej struktury paradoksalnie pomaga jej poradzić sobie ze smutkiem związanym z rodzinną tragedią…

Literatura sci-fi zwykła się kojarzyć z przestrzeniami kosmosu, robotami i androidami (o ile odróşnia się te pojęcia), obcymi gatunkami czy zaawansowaną technologią. I trudno zaprzeczyć, Ĺźe dominujący w niej nurt jak najbardziej koresponduje z tymi konotacjami. Na szczęście choćby Stanisław Lem dowiĂłdł, iĹź tworzenie „twardej sci-fi” nie wyklucza się ze snuciem bajek robotĂłw, a chyba jeszcze śmielej poczyna sobie tutaj Ted Chiang.

Doskonałym tego przykładem może być choćby opowiadanie otwierające zbiór, stanowiące nawiązanie do biblijnej opowieści o wieży Babel i mezopotamskiej kosmogonii, skrywające wiele warstw i poddające się własnym interpretacjom czytelnika, nawet jeśli niekoniecznie zgodnych z wizją samego autora.



Tym bardziej nietypowe dla gatunku jest opowiadanie „Piekło to nieobecność Boga”, o wysoce wymownym tytule i stanowiące prĂłbę rozliczenia się przez autora z kanoniczną historią Hioba. MoĹźe się ono jawić – zwłaszcza z uwagi na zakończenie – jako obrazoburcze, lecz nawet osoby mniej skłonne ku właściwemu dla pisarza „mędrca szkiełka i oka” skłonić się mogą ku twĂłrczej refleksji nad zagadnieniem teodycei.

Nie zabraknie jednak rĂłwnieĹź bardziej „tradycyjnych” opowiadań, choćby na czele z tytułowym (ktĂłre juĹź doczekało się dość znanej hollywoodzkiej ekranizacji, nieco modyfikującej szczegóły, lecz zachowującej ducha oryginału), bądĹş teĹź nieco głębiej osadzonym w nurcie steampunku. W obu przypadkach autor jednak bardziej skupia swą uwagę na kwestiach nieco bardziej humanistycznych, wykazując się wielością i niebanalnością zainteresowań.

Są pisarze lubujący się w nawet nie długich, co długaśnych tworach cegłopodobnych – i uczciwie rzecz ujmując zaliczam się do miłośnikĂłw tego rodzaju prozy (oczywiście mając nade wszystko na względzie jakość samego słowa). Inni jednak jeśli nawet nie preferują form krĂłtkich, to z pewnością wykazują w danej formie wręcz mistrzostwo. Ted Chiang moĹźe być wskazywany tu jako przykład, podobnie jak jego zbiĂłr „Historia twojego Ĺźycia”.