Stefan Grabiński - Demon ruchu i inne opowiadania

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Demon ruchu i inne opowiadania Autor: Stefan Grabiński Ilość stron: 544 Wydawnictwo: Zysk i S-ka Rok wydania: 2011 Cena: 39,90 PLN

Nigdy w swojej skromnej twĂłrczości redakcyjnej nie ukrywam, Ĺźe jednym z moich ulubionych gatunkĂłw w szeroko pojętej sztuce jest horror. Czy to gra, czy film, czy książka nie przejdę nigdy obojętnie obok nowej pozycji, nie rzuciwszy jej wyzwania. Lubię kiedy dane dzieło zaliczyć mogę do kategorii tych „klimatycznych”. Nie oczekuję od pozycji nawet o tyle wywołania bardzo głębokich emocji, co wprowadzeniem mnie w świat nietuzinkowy. Zdecydowanie zadanie to spełnia zbiĂłr opowiadań Stefana Grabińskiego zatytułowane „Demon ruchu”.

Zbiór nasz składa się z 25 opowiadań o różnej długości. Nie stanowią one spójnej całości, lecz raczej swoistą kompilację wybranych elementów z kilku różnych tomików. Nie jestem pewien jakie było kryterium podziału, gdybym miał zgadywać uznałbym, że było nim po prostu ludzkie, subiektywne zdanie osoby odpowiedzialnej za dobór opowiadań. Mamy tutaj zarówno utwory z początku twórczości pisarza, jak i dzieła dojrzałe. Nie mam zamiaru w tekście tym rozwodzić się nad fabułą poszczególnych historii. Wydaje mi się, że dla Was, jako czytelników istotniejszy będzie opis stylu, i strachu u Grabińskiego.



Aby opisać to, czym straszyć nas będzie autor, konieczna będzie wzmianka o tym, iĹź pisarz urodził się w roku 1887 i zmarł w 1936. Ogromny przełom technologiczny pomiędzy wiekiem XIX a XX powodował u Ăłwczesnych odczucia, ktĂłre moĹźna określić mianem „obawy przed nieznanym”. Tu dochodzimy do sedna opowiadań Grabińskiego. Wiele z nich oscyluje wokół kolei i innych przejawĂłw rozwoju techniki. Było to podejście do grozy bardzo nowatorskie. Bardzo ciekawy jest motyw intuicji, ktĂłra w duĹźej liczbie historii jest swoistym motorem napędowym akcji, to ona niczym koło zamachowe prowadzi bohatera lub bohaterĂłw ku ich przeznaczeniu. Opowiadania są zróşnicowane – moĹźemy poznać m.in. historię dróşnika, ktĂłry z własnej woli pilnuje przeznaczonego do rozbiĂłrki fragmentu toru, historię pracownika kolei badającego zaleĹźność pomiędzy fałszywymi alarmami a katastrofami na róşnych odcinkach, czy zwiedzimy bardzo tajemniczą zagrodę. Poznany takĹźe tajemniczego Tempusa. KaĹźde opowiadanie przenosi nas do innego miejsca, dzięki czemu nikt nie powinien narzekać na nudę.

PoszczegĂłlne opowieści czyta się bardzo dobrze. Osobiście bardzo dobrze obcowało mi się z nieco archaicznym językiem z początku wieku, jakim operował autor. Opisy, jakie przed nami roztaczał – to coś dziś juĹź niespotykanego. Miałem przyjemność obcować z historią literatury polskiej. Nie oznacza to jednak, Ĺźe kaĹźdemu przypadnie taki styl do gustu.

Często zachwycamy się zagranicznymi dziełami mniej czy bardziej znanych autorĂłw. Swojego czasu (kilka dobrych lat temu) miałem przyjemność recenzować zbiĂłr wszelakich opowiadań natury tajemniczej zatytułowany „Księga strachu”. Była to mieszanka tekstĂłw róşnych znanych i mniej znanych autorĂłw „młodego pokolenia” polskiego fandomu. MoĹźna więc bez większego problemu odnaleźć naszych rodakĂłw zajmujących się tą dziedziną literatury. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę, Ĺźe polska literatura grozy posiadała swojego klasyka, swoistego pioniera współczesnego horroru. Z twĂłrczością pana Grabińskiego pierwszy raz spotkałem się po seansie filmu pt. „Ślepy tor”. Produkcja ta dołączona była w okolicach 2003 roku do specjalnego wydania magazynu Sfera. Po seansie sprawdziłem kto był autorem scenariusza. Okazało się, Ĺźe powstał on na podstawie opowiadania pewnego polskiego pisarza, ktĂłry na kartach historii był to cyklicznie zapominany i odkrywany. Dziś za sprawą wydawnictwa Zysk moĹźemy odkryć go na nowo, i dać się porwać prekursorowi polskiej fantastyki. Polecam kaĹźdemu miłośnikowi horroru, fantastyki, czy po prostu dobrej literatury!