Ryszard Ćwirlej - Błyskawiczna wypłata

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Błyskawiczna wypłata Autor: Ryszard Ćwirlej Ilość stron: 502 Wydawnictwo: Zysk i S-ka Rok wydania: 2014 Cena: 39 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2015-02-17 Ocena: 75/100

Poznań, czerwiec 1982 roku. Od pół roku trwa stan wojenny, wszyscy jednak starają się żyć normalnie. Wielkie zainteresowanie budzi mundial i udział w nim polskiej drużyny. Ale nie wszyscy będą mieli czas na kibicowanie.

Milicjanci z wydziału dochodzeniowo-śledczego pod kierunkiem porucznika Marcinkowskiego rozpoczynają nową sprawę. Muszą ująć sprawców zuchwałego napadu na furgonetkę z pieniędzmi. Ponieważ przestępcy najprawdopodobniej będą chcieli nabyć na czarnym rynku zachodnią walutę, milicjanci postanawiają przeniknąć do środowiska poznańskich cinkciarzy. Młody podporucznik Brodziak, który podejmuje się tego zadania, nie ma pojęcia, że rozpoczyna się tam właśnie brutalna wojna o wpływy.

W tym samym czasie milicja w Pile bada sprawę upozorowanego samobójstwa emerytowanego funkcjonariusza SB. Obie sprawy zaczynają się łączyć w zaskakujący sposób. Chorąży Olkiewicz, który przybył z Poznania, odkrywa, że w to wszystko zaangażowani są jego dawni pracodawcy z SB i wkrótce zostaje wplątany w niebezpieczną grę.

Wizerunek polskiego milicjanta jest wybitnie monochromatyczny – albo mamy do czynienia z bohaterem niczym z amerykańskich komiksach o szeryfach z Dzikiego Zachodu, tylko dla niepoznaki zwanych Ĺťbikami etc., bądĹş teĹź srogimi zomowskimi obrońcami ludowego reĹźimu tenĹźe lud ciemieżącym. Oba te wizurynki nie są pozbawione autentycznych rys – wszak milicja miała stać tyleĹź na straĹźy porządku, co teĹź i porządku demokratyczno-ludowego. Prawda jak zwykle jednak zwykła spoczywać gdzieś bliĹźej środka.

Bohaterowie „Błyskawicznej wypłaty” są bowiem milicjantami dalekimi od propagandowego ideału – nie tyle nawet lubią sobie popić, co cierpią wręcz na chorobę alkoholową, Ĺźycie rodzinne części z nich jest wysoce nieuregulowane, a i ich praworządność nie zawsze jest socjalistyczną… Z drugiej strony – zwykli oni stronić od esbecji i zomowcĂłw, niespecjalnie dostrzegając fakt istnienia resortowego koleĹźeństwa.



Atutem „Błyskawicznej wypłaty” jest dość wierne przedstawienie prezentowanych czasĂłw – nie moĹźna pozbyć się wraĹźenia, Ĺźe autor odczuwa pewną nostalgię za minionymi czasami, choć niepozbawioną zdrowego rozsądku i krytycznego spojrzenia – z jednej strony obcujemy z czasami jego młodości, z drugiej zaś uświadamiamy sobie, jak przaśne to były realia.

Ryszard Ćwirlej postanowił mocno osadzić akcję swej powieści nie tylko w czasach, lecz i miejscu. W konsekwencji mamy do czynienia z poznańską nawet nie gwarą, co wręcz slangiem, czasami sprawiającym jednak dość sztuczne wraĹźenie posługiwanego się „na siłę”, być moĹźe jednak wynika to z faktu kompletnej nieznajomości tegoĹź folkloru przez niĹźej podpisanego.

„Błyskawiczna wypłata” okazała się wcale wciągającym kryminałem, gdzie trup ściele się gęsto, niekoniecznie jednak bez sensu, choć niejednokrotnie bliĹźej aniĹźeli klimatom noir jest mu niektĂłrym skeczom grupy Monty Pythona, co zresztą samo w sobie nie jest najgorszą rekomendacją. Najciekawsze jest jednak to, co nie zostało wyraĹźone wprost – czyli stosunek do prezentowanych czasĂłw, często obecnie jednak wręcz mitologizowanych. Czy faktycznie cofnięcie wskazĂłwek byłoby tak pożądane moĹźna się przekonać właśnie z lektury tej książki.