Peter Haining - Czarnoksiężnicy z Krainy Osobliwości

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Czarnoksiężnicy z Krainy Osobliwości Autor: Peter Haining (red.) Gatunek: humoreska fantasy Wydawca: PrĂłszyński i S-ka Rok wydania: 2007 Ilość stron: 316 Cena: 29,90 PLN

Zacząć tę recenzję wypada od stwierdzenia, Ĺźe „Czarnoksiężnicy z Krainy Osobliwości” nie są zwykłą książką. Jest to bowiem zbiĂłr opowiadań róşnych autorĂłw na róşne tematy, wydanych w róşnych odstępach czasu. Mają one jednak pewną wspĂłlną cechę: wszystkie zawierają w sobie szczyptę (bądĹş całą garść) humoru, absurdu lub wyrafinowanego dowcipu.

Cały tomik składa się z 24 opowiadań 24 różnych autorów. Redaktorem, który podjął się trudnego zadania wyselekcjonowania najważniejszych tytułów jest Peter Haining. Współpracował on z wieloma pisarzami zajmującymi się publikowaniem tekstów w klimatach science fiction oraz fantasy. Nie wypada mi tutaj pominąć jakiegoś nazwiska, więc wymienię je wszystkie. Autorami opowiadań są: Douglas Adams, Brian Aldiss, F. Anstey, Isaac Asimov, Robert Bloch, Ray Bradbury, Reginald Bretnor, Frederic Brown, James Branch Cabell, Arthur C. Clarke, John Colier, Avaram Davidson, Philip K. Dick, Stephen Donaldson, Lord Dunasany, Henry Kuttner, Ursula K. Le Guin. Fritz Leiber, C.S. Lewis, Larry Niven, Terry Pratchet, Eric Frank Russell, Kurt Vonnegut, Jr., H.G. Wells. Jak sami widzicie, wśród tych nazwisk znajdują się tylko i wyłącznie pisarze największego kalibru, a napisane przez nich dzieła pozostawiły w literaturze Fantasy i Science Fiction niezatarty ślad.



Sama książka podzielona została na trzy, róşniące się tematyką, rozdziały. W kaĹźdym z nich znajdziemy po osiem opowiadań. Pierwszy rozdział nosi intrygujący tytuł „Czarnoksiężnicy i tentegesy”, opowieści o kosmicznym absurdzie. Są to historie o magii i zjawiskach nadprzyrodzonych, ktĂłre funkcjonują inaczej niĹź powinny. Znajdziemy tutaj teksty koncentrujące się głównie wokół jakichś dziwnych przedmiotĂłw. NiektĂłre traktujące o zbrodni, inne zaś o zwykłej ludzkiej egzystencji. Drugi rozdział nazwany został „Magia i miecz” i są to heroiczne historie fantasy. Skojarzenia, ktĂłre krążą po waszych głowach podpowiadają wam pewnie, czego moĹźna się po nim spodziewać. Spotkamy tutaj przeróşnych bohaterĂłw, prĂłbujących wykonać postawione przed nimi zadania. Poznamy ciekawe przygody, mające często dość ironiczny morał. Trzecią i ostatnią część tomiku zajmują „Kosmonauci i kosmici”, czyli komiczne opowieści kosmiczne. Ten rozdział skłania się w stronę kosmicznych statkĂłw, przedziwnych wehikułów, bądĹş innych „nieludzkich” eksperymentĂłw z udziałem pozaziemskich ras.

I choć tematyka jest bardzo róşna, wszystkie opowieści są zabawne. Jedne mniej, inne bardziej, lecz wszystkie powodują pojawienie się na twarzy uśmiechu. Nie oznacza to wcale, Ĺźe non stop będziecie turlać się po podłodze. Owszem, zdarzają się i takie opowiadania, lecz większość z nich zawiera w sobie humor inteligentny, ktĂłry jednym moĹźe przypaść do gustu, a innym nie. Spotykane postacie są czasem śmieszne, dziwne lub ponure. Pojawia się tu takĹźe czarny humor, ktĂłry potrafi dać człowiekowi do myślenia. Musicie bowiem wiedzieć, Ĺźe kaĹźde z opowiadań ma juĹź przynajmniej kilkanaście, jeśli nie kilkadziesiąt lat. To, co wtedy wydawało się absurdalnym Ĺźartem, dzisiaj zastanawia: „A jeśli tak naprawdę się stanie?”.

Poza tym, Ĺźe książka bawi, dostarcza nam takĹźe odrobiny wiedzy. Przed kaĹźdym opowiadaniem znajdziecie całą stronę informacji dotyczących autora. Dowiecie się, jak kaĹźdy z 24 pisarzy zaczął swoją przygodę z fantastyką, kiedy napisał swoje najwspanialsze dzieła i w jakich okolicznościach zostały one wydane. W końcu wyczytacie, jaki wpływ na literaturę science fiction oraz fantasy miał kaĹźdy z nich. Zaiste, są to ciekawe informacje, ktĂłre jednak rĂłwnie dobrze moĹźemy pominąć. Jeśli ktoś nie chce, nie musi ich czytać – jego strata ;). NajwaĹźniejszą częścią książki i tak pozostają opowiadania. Przyznam szczerze, Ĺźe kaĹźde z nich ma w sobie coś, co przykuwa czytelnika. Niestety, teksty mają bardzo ograniczoną objętość. Wspomnę tutaj o prześwietnym tekście Frederica Browna, ktĂłry mieści się na jednej stronie, co wcale nie przeszkadza mu naleĹźeć do moich faworytĂłw w kategorii najzabawniejszych;).

Dla mnie ta ksiÄ Ĺźka niestety jest przykładem klasycznej prĂłby wyłudzenia od czytelnika-miłośnika fantasy kolejnych dolarĂłw, a po przeniesieniu jej nad Wisłę złociszy, co potwierdza zresztÄ szata graficzna okładki jawnie wzorowana na opowieści ze Świata Dysku. Dla Petera Haininga niesamowicie szerokim jest pojęciem słowo „humoreska”, co umoĹźliwia mu wrzucenie do jednego worka (czyt. zbioru opowiadań) najbardziej róşnorodne dzieła i dziełka, czasami z humorem nie majÄ cych nic wspĂłlnego. Ot, chociaĹźby „Reguła imion” Ursuli K. Le Guin - literacko absolutnie bez zarzutu, ale w trakcie lektury ktĂłrego cały czas czekałem na planszę „Teraz moĹźesz zaczÄ Ä‡ się śmiać”. ZresztÄ poziom tych opowiadań jest bardzo nierĂłwny, jedne sÄ wprost infantylne, innych zaś swym (metaforycznym) pociechom raczej bym nie pozwalał czytać... Smutny jest takĹźe anglocentryzm Haininga - tak jakby fantasy było tworzone tylko między TamizÄ a ZatokÄ KalifornijskÄ ... - Klemens

Votum separatum

Poza wspomnianym przed chwilką opowiadaniem, na liście tej umieściłem takĹźe „Dobrą rycerską robotę” Roberta Blocha. Ani na chwilę podczas czytania tego tekstu z mojej twarzy nie zniknął uśmiech. A tym, ktĂłry kończy cały tomik i ktĂłry dzięki czarnemu humorowi najbardziej zapadł mi w serce jest „NA1IE” (1 czytamy jako „raz”) Kurta Vonneguta. Poza tym wszystkie opowiadania warte są przeczytania. Widać, Ĺźe Peter Haining dokonał trudnego, ale i bardzo trafnego wyboru. Do opowiadań nie mam Ĺźadnych zastrzeĹźeń. Na pewno przyniosą radość wszystkim, ktĂłrzy je przeczytają. Samo wydanie książki zaś ma jeden mały minus, z ktĂłrym jednak da się Ĺźyć - tusz, ktĂłry został uĹźyty do druku bardzo łatwo się rozmazuje. Wystarczy dotyk lekko spoconego palca i juĹź pozostawiamy czarną smugę. Strach pomyśleć, co by się stało, gdyby ktoś zasnął z nosem w okładce ;).

W książce tej znajdziecie wiele interpretacji dotyczących magii, bohaterĂłw, ufoludkĂłw i podróşy kosmicznych. Nie pozostaje mi więc nic innego jak polecić wam szczerze „CzarnoksiężnikĂłw z Krainy Osobliwości”. Na pewno magowie ci potrafią wyczarować uśmiech na twarzy czytelnika. I to powinno być najwaĹźniejszą rekomendacją.

Plusy:

humor,

24 róşne opowiadania,

teksty o charakterze dydaktycznym.

Minusy:

opowiadania są za krótkie.

---

Tigikamil
E-mail autora: tigikamil(at)sztab.com

---