Neil Gaiman - Gwiezdny pył

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Gwiezdny pył (Stardust) Autor: Neil Gaiman Ilość stron: 200 Wydawnictwo: MAG Rok wydania: 2016 Cena: 29 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2018-05-29 Ocena: 80/100

Młody Tristran Thorn zrobi wszystko, byle tylko zdobyć lodowate serce pięknej Victorii – przyniesie jej nawet gwiazdę, ktĂłrej upadek z nieba oglądali razem pewnej nocy. By jednak to uczynić, musi wyprawić się na niezbadane ziemie po drugiej stronie staroĹźytnego i dobrze pilnowanego muru, od ktĂłrego bierze nazwę ich maleńka wioska. Za owym murem leĹźy Kraina CzarĂłw, gdzie nic nie jest takie, jakim je sobie wyobraził – nawet upadła gwiazda.

Kilka lat temu przy okazji recenzji „Lodowego smoka” otrzymałem od jednej z czytelniczek list pełen oburzenia nad tym, jak pozycja, w ktĂłrej pojawia się śmierć czy zdrada moĹźe być w jakikolwiek sposĂłb rekomendowana w kategoriach literatury dziecięcej, miast pogrzebana pod tonami potępienia, sugerując mi recenzencką indolencję i zaprzaństwo pod wpływem nowomodnych trendĂłw. W odpowiedzi spytałem, czy zna róşnicę między bajką a baśnią. Tymczasem rozumienie to ma fundamentalne znaczenie przy okazji lektury „Gwiezdnego pyłu”.

Rzeczona książka rozgrywa się w iście fantastycznej (by nie rzec, bajkowej scenerii) – o ile na pierwszych kilku stronach czytelnikowi jawi się świat wiktoriańskiej Anglii, o tyle szybko sobie on uświadamia, Ĺźe jest to Brytania bliĹźsza raczej tej wynikającej z książek Lewisa Carolla, pozostającej w bezpośrednim sąsiedztwie magii i dziwĂłw.



W tym zaś miejscu warto zauważyć, że nie jest to scenografia właściwa dla niewinnych opowieści o Reksiu, gdyż jest to świat, w którym występuje również zło i okrucieństwo, które potrafi od czasu do czasu zatriumfować, jego sukcesy zaś mogą być tu i ówdzie nieodwracalne. Autor przygotowuje czytelnika na uświadomienie sobie faktu, iż nie zawsze i nie każdego jego nawet roztropne decyzje muszą się zakończyć nagrodą, sprawiedliwość nie zawsze triumfuje.

Z drugiej strony niektĂłre wątki rozwijane są w dość mocno przewidywalny sposĂłb, proza Gaimana nie cechuje się moĹźe aĹź takim zamiłowaniem do uśmiercania własnych bohaterĂłw jak w przypadku twĂłrczości George’a R.R. Martina, ale jednak nieco jej brakuje w zakresie zdolności zaskoczenia odbiorcy. Co mimo wszystko nie czyni jej jednak mniej atrakcyjną.

Tak naprawdę trudno jednak wskazać w sposĂłb jednoznaczny adresata tej publikacji – moĹźe i „Czerwony Kapturek” był wariacją na temat kobiecego dojrzewania, niemniej jednak mam wątpliwości, czy pojęcia „sutkĂłw” czy pewnego wulgaryzmu (nota bene fabularnie uzasadnionego i świetnie wpasowanego w kontekst sytuacyjny, wywołującego istny wybuch śmiechu) winny pojawiać się w literaturze dziecięcej, nastolatkowie zaś i starsi mogą odczuć niedosyt większej liczby „dorosłych” wątkĂłw.

„Gwiezdny pył” to książka wywołująca ambiwalentne uczucia, wymykająca się prostym klasyfikacjom, a w konsekwencji zaleĹźnie od gustĂłw zdolna wywołać nawet skrajnie odmienne reakcje. Jednego jednak nie sposĂłb jej zarzucić – banalności.