„PostawiÅ‚em ciÄ™ poÅ›rodku Å›wiata, abyÅ› tym Å‚atwiej mógÅ‚ spoglÄ…dać wokół siebie i widzieć to, co jest. StworzyÅ‚em ciÄ™ jako istotÄ™ ani niebiaÅ„skÄ…, ani ziemskÄ…(…), abyÅ› mógÅ‚ samego siebie rzeźbić i przezwyciężać.”
Marek Baraniecki, z wykształcenia inżynier środowiska, zadebiutował w 1983 roku opowiadaniem
„Karlgoro, godz. 18.00”. W 1984 roku zrezygnowaÅ‚ z pracy zawodowej na rzecz pisania i rok później wydaÅ‚ opowiadanie
„GÅ‚owa Kasandry”, które zdobyÅ‚o nagrodÄ™ im. Janusza A. Zajdla. MiaÅ‚am przyjemność zapoznania siÄ™ z poprawionÄ… i uzupeÅ‚nionÄ… wersjÄ… zbioru, w którym zawarte sÄ… te, jak i nowe utwory autora, uznanego za jednego z najwybitniejszych twórców apokaliptycznej fantastyki.
Bohaterem tytuÅ‚owego opowiadania jest Teodor Hornic – czÅ‚owiek w Å›rednim wieku, żoÅ‚nierz, jeden z nielicznych, którzy przetrwali wojnÄ™ atomowÄ…. Jego życie wypeÅ‚nia poszukiwanie i neutralizowanie pozostaÅ‚ych gÅ‚owic jÄ…drowych, bÄ™dÄ…cych ciÄ…gÅ‚ym zagrożeniem. Lecz jego myÅ›li wypeÅ‚nia jedno – Kasandra – najniebezpieczniejszy pocisk, zdolny zetrzeć z powierzchni Ziemi wszelkie życie. Autor chyba nie przez przypadek nadaÅ‚ jej takÄ… nazwÄ™. Kim bowiem byÅ‚a legendarna Kasandra? Otóż byÅ‚a jasnowidzem, przepowiedziaÅ‚a przegranÄ…, której przyczynÄ… bÄ™dzie koÅ„ trojaÅ„ski. Hornic dopina swego, znajduje KasandrÄ™, staje oko w oko z niesamowitÄ… technikÄ… i inteligencjÄ…, za jej poÅ›rednictwem staje siÄ™ StwórcÄ… – bo oto wÅ‚aÅ›nie w jego rÄ™kach spoczywa los Å›wiata, to on zadecyduje, czy ludzkość zasÅ‚uguje na drugÄ… szansÄ™.
„GÅ‚owa Kasandry” jest najdÅ‚uższym ale nie jedynym opowiadanie w zbiorze, pozostaÅ‚e, utrzymane w podobnej konwencji, również zasÅ‚ugujÄ… na kilka słów. Wszystkie majÄ… cechÄ™ wspólnÄ… – Å›wiat w jakim siÄ™ rozgrywajÄ… – niewyobrażalne techniki, niezwykÅ‚e dla nas plany i projekty, dla bohaterów codziennoÅ›ciÄ… sÄ… loty kosmiczne, systemy sterowania ludzkÄ… psychikÄ…, niesamowite maszyny. Jednak nie to jest najważniejszym elementem,
Baraniecki skupia siÄ™ na czÅ‚owieku, jego postrzeganiu Å›wiata, emocjach i psychice, pokazuje jak ważna jest zwykÅ‚a dla nas myÅ›l, ile może zdziaÅ‚ać, w jaki sposób wpÅ‚ynąć na całą historiÄ™ Å›wiata. Stawia tezÄ™, że wszelkie zdarzenia jakie majÄ… miejsce, sÄ… jednakowo ważne, tylko my wartoÅ›ciujemy je wedÅ‚ug wÅ‚asnej hierarchii. MuszÄ™ przyznać, że to i wiele innych stwierdzeÅ„ z książki zmusiÅ‚o mnie do rozważaÅ„ nad sobÄ… jako czÅ‚owiekiem. I chyba takie byÅ‚o zamierzenie autora. Nie stworzyÅ‚ on kolejnej nudnej i przewidywalnej sensacji sci–fi, lecz dzieÅ‚o o ludzkiej psychice, rozprawÄ™ zarazem moralnÄ…, religijnÄ…, filozoficznÄ… i psychologicznÄ…. Stawia pytania o ludzkÄ… wiarÄ™, system wartoÅ›ci, zakres kompetencji czÅ‚owieka w decydowaniu o losach ludzkoÅ›ci. Każe czytelnikowi zastanowić siÄ™ nad tym, jacy naprawdÄ™ jesteÅ›my.
„GÅ‚owa Kasandry”, jest pierwszÄ… od dÅ‚uższego czasu książkÄ…, która mnie poruszyÅ‚a. NiezwykÅ‚a analiza czÅ‚owieka, jego zachowaÅ„, myÅ›li, uczuć które nim kierujÄ…, to niezwykÅ‚y atrybut tej pozycji a pytania w niej stawiane sÄ… warte rozważenia. PrzechodzÄ…c przez kolejne karty bÄ™dziecie zagłębiać siÄ™ nie tyle w fabułę co w samych siebie. Dla mnie to niekwestionowane mistrzostwo.
|
| Autor: Villemo
|
|
|
|
|