Magdalena Sprenger - O skrzacie Żarku i tajemnicach Błędnej Puszczy

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: O skrzacie Ĺťarku i tajemnicach Błędnej Puszczy Autor: Magdalena Sprenger Ilość stron: 148 Wydawnictwo: Zysk i S-ka Rok wydania: 2009 Cena: 24,90 PLN

Jaki jest rynek książek dla dzieci, kaĹźdy widzi. Nie brakuje pozycji dla maluchĂłw, ktĂłrym rodzice czytają do poduszki. Dla tych nieco starszych, co juĹź same umieją czytać, ale nie są w stanie pojąć zbyt długich, takĹźe nie brakuje róşnorakich bajek. Co jednak z tymi, dla ktĂłrych kilkudziesięciostronicowe pozycje są zbyt krĂłtkie, a te dłuĹźsze są najczęściej zbyt ambitne? Książką w sam raz dla nich jest „O skrzacie Ĺťarku i tajemnicach Błędnej Puszczy”.

Autorką tej bajki jest Magdalena Sprenger. Jest to jej debiut na rynku literackim. Opisuje ona w swoim utworze przygody tytułowego skrzata, zamieszkującego dom Sławoja i Dobromiły. Jak to dobry skrzat domowy, pomaga im w codziennych pracach, a w zamian dostając pyszny posiłek. Pewnego dnia odwiedza go jego przyjaciółka Południca z informacją, Ĺźe do pobliskiej Błędnej Puszczy wrĂłciła tajemnicza WiedĹşma z Lasu. Ponoć sprowadzała ona dawno temu róşne klęski na wioskę, jednak w końcu z niewyjaśnionych przyczyn opuściła swoją chatkę w lesie i ku uldze mieszkańcĂłw zniknęła. Teraz jednak wieści niosły, Ĺźe pojawiła się znowu w lesie. Pomimo tej wiadomości Ĺźycie w wiosce płynęło starym rytmem. Pewnego dnia jednak Dobromiła skaleczyła nogę. ZlekcewaĹźyła swoją ranę, więc wdało się zakaĹźenie. Gdy starania mieszkańcĂłw wioski nie poprawiły stanu gospodyni, ktĂłry był coraz gorszy, skrzat decyduje się na desperacki krok – postanawia wyruszyć do WiedĹşmy z Lasu po pomoc dla Dobromiły. W wędrĂłwce towarzyszy mu Południca. Jak moĹźna się domyślić, ich podróş obfituje w przygody i spotykają po drodze wiele ciekawych, czasem przeraĹźających, a czasem śmiesznych istot…

Tyle na temat fabuły. Jak prezentuje się książka od strony merytorycznej? Akcja została umieszczona w realiach słowiańskich i obfituje w wiele postaci znanych z tego folkloru. Uświadczymy tu między innymi wąpierza, topielicę, podziomki, umarlakĂłw, błędne ogniki… Książka obfituje w postaci fantastyczne znane naszym przodkom i ukazuje je w ciekawy sposĂłb. Oczywiście na potrzeby czytelnika większość z nich nie jest tak zła lub agresywna, jak według podań (wspomnę choćby o Południcy, ktĂłra pierwotnie zakopywała Ĺźywcem dzieci znajdujące się na polu w południe, a w utworze jak juĹź to co najwyĹźej obije kijem jakiegoś leniwego chłopa, gdy ten śpi smacznie pod drzewem). Poza tym czytelnik ma moĹźliwość zapoznania się z niektĂłrymi słowiańskimi przesądami, jak choćby „zamawianie” choroby przez szeptuchę (rozumiane jako namĂłwienie choroby do opuszczenia ciała chorego). Zatem jak widać, dziecko, czytając książkę od razu poznaje dawne wierzenia i przesądy.



Utwór, chociaż jego akcja dzieje się dawno temu, jest napisany współczesnym i prostym językiem. Młody czytelnik nie powinien mieć problemów ze zrozumieniem zawartych w książce kontekstów. Postacie nie mają skomplikowanych charakterów, najczęściej łatwo jest odczytać, kto jest dobrym, a kto złym, a nawet, jeżeli ktoś ukrywa swoje prawdziwe zamiary, szybko zostaje zdemaskowany. Autorka nie boi się jednak poruszać tematów, które zdaniem wielu przeraziłyby dzieci. Dobrym przykładem jest choćby epizod, w którym skrzat z Południcą spotykają w lesie rodzinę Nieboszczyków, zamieszkującą w grobowcu. Opis całego zdarzenia jest na tyle sugestywny, że ja, stary cap i chłop na schwał, byłem lekko podenerwowany przy jego czytaniu. Zresztą sam fakt tego, ze spotkane istoty mówią naszym bohaterom, co by im zrobiły, gdyby nie szlachetny cel ich wędrówki, jest dosyć wymowny.

Co do strony edytorskiej, książce nie mam za duĹźo do zarzucenia. Jest ona wydana w ładnej, twardej oprawie, druk jest duĹźy i wyraĹşny – w sam raz dla małego czytelnika. Nie znalazłem Ĺźadnych literĂłwek, natomiast ilustracje, ktĂłrymi okraszona jest opowieść, budzą skrajne emocje. Zdaniem jednych nie pasują do współczesnego stylu, w jakim jest ona napisana, gdyĹź wyglądają jak stylizowane na te z danych tomĂłw z bajkami dla dzieci. Z drugiej strony prezentują ciekawie, wiarygodnie i przejrzyście postaci spotkane przez Ĺťarka i Południcę, w związku z czym nie musimy opisywać szczegółowo dziecku przy okazji wyglądu na przykład topielicy, czy podziomka.

Jak ja oceniam tą książkę? Moim zdaniem to pozycja dobra. Przy obecnym natłoku komercyjnych niby-bajek rodem z USA czy Japonii, w których częściej ważniejsze są obrazki niż treść, może ona budzić co prawda w dziecku negatywne emocje (że nudna, że niemodna itd. itp.), ale warto je do niej przekonać, gdyż niesie ona dużą wartość edukacyjną. Ze szkoły dziecko raczej nie wyniesie nic na temat folkloru swoich przodków, który jest ciekawy i o którym każdy jako Polak powinien jednak coś wiedzieć. Prosty język utworu powinien tym bardziej przyciągnąć młodego czytelnika, a tematy nieporuszane z reguły w bajkach zapewne go bardziej zaintrygują, niż przerażą (taka jest z resztą moim zdaniem ich rola). Reasumując, jest to moim zdaniem pozycja dobra, gdyż niesie zarówno wartości moralne, jak i merytoryczne, czyli bawiąc uczy. Nawet takich starych dziadów jak ja.