Kirył Jeskow - Ostatni powiernik Pierścienia

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Ostatni powiernik Pierścienia, t. I i II (Последний кольценосец) Autor: Kirył Jeskow (Кирилл Юрьевич Еськов) Ilość stron: 284 (t. I), 288 (t. II) Wydawnictwo: Red Horse Rok wydania: 2007 Cena: 27,99 PLN kaĹźda

Kilka lat temu w ręce wpadła mi recenzja sławnej trylogii J. R. R. Tolkiena napisana w czasach PRL-u przez jednego z gorliwych piewcĂłw ideologii socjalistycznej, ktĂłrego nazwiska juĹź nie pamiętam. Recenzja ta moĹźe wydać się szokująca dla współczesnego czytelnika, a to za sprawą nietypowego w dzisiejszych czasach spojrzenia na dzieło Tolkiena. Wystarczy tu przytoczyć fragment, w ktĂłrym autor nazywa Gandalfa i Aragorna „wymuskanymi, arystokratycznymi paniczami, ktĂłrzy nigdy nie skalali się ciężką pracą” i dalej dodaje, iĹź nie potrafili oni docenić pracujących w pocie czoła istot w krainach Mordoru. Jak widać, miłośnikom „władzy proletariatu” książka Tolkiena nie przypadła do gustu. Ich zdaniem profesor Tolkien wychwalał rządy bogatej arystokracji, ktĂłra nie dbała w ogĂłle o sprawy materialne (Tolkien ani razu nie wspomniał o jakimkolwiek środku płatniczym w krainach ŚrĂłdziemia) i ganił jednocześnie ciężko pracujących i rozwijających przemysł orkĂłw w Mordorze i Isengardzie. Kirył Jeskow, jako człowiek wychowany w kraju, będącym „kolebką socjalizmu”, na pewno znał owe poglądy na temat prozy Tolkiena i to właśnie one zainspirowały go do napisania „Ostatniego powiernika Pierścienia”.

Tylko nie zrozumcie mnie Ĺşle! Książka Jeskowa nie zawiera Ĺźadnej propagandy komunistycznej! Nie propaguje rĂłwnieĹź Ĺźadnego innego ustroju państwowego (nie o to w niej chodzi). Jeskow po prostu ukazuje orkĂłw jako gatunek niesamowicie pracowity, zdyscyplinowany i (uwaga!) honorowy, a Mordor jako państwo najbardziej rozwinięte przemysłowo i technologicznie pośrĂłd krajĂłw ŚrĂłdziemia. I właśnie ten rozwĂłj Mordoru nie podoba się „arystokracji” wywodzącej się z rasy elfĂłw i czarodziejĂłw. Postęp technologiczny jawi się im jako „mrok”, ktĂłry moĹźe zniszczyć i na zawsze zmienić znane im ŚrĂłdziemie. BohaterĂłw, ktĂłrzy u Tolkiena byli postaciami zdecydowanie pozytywnymi, jak np. wymienieni juĹź wcześniej Gandalf i Aragorn, Jeskow przedstawia jako żądnych władzy despotĂłw, gotowych wszystko poświęcić, by osiągnąć zamierzony cel.



Dla kogoś kto przeczytał „Władcę Pierścieni”, lektura „Ostatniego powiernika Pierścienia” moĹźe być niemałym szokiem. Świat opisywany przez Jeskowa rządzi się zupełnie innymi prawami niĹź ten z powieści Tolkiena. Nie ma w nim miejsca na cukierkowe sielanki hobbitĂłw z Shire ani na śpiewanie pięknych pieśni o wspaniałych bohaterach minionych lat. Jest za to zimna kalkulacja zyskĂłw i strat, wyrachowanie, zakłamanie i do bĂłlu logiczne uzasadnianie kaĹźdego działania. Bohaterowie Jeskowa to z reguły „dobrzy fachowcy”, znający od podszewki swe rzemiosło, czyli szpiegowanie, inwigilowanie, wojaczkę lub zabijanie. „Ostatni powiernik Pierścienia” to tak naprawdę znakomicie napisana i bardzo wciągająca powieść szpiegowska osadzona w klimatach fantasy, a konkretniej w świecie stworzonym przez J. R. R. Tolkiena. Przy czym autor nawet nie prĂłbuje naśladować stylistyki literackiej pierwowzoru.

Głównym bohaterem książki jest Haladdin, ork, niedobitek mordorskiej armii, przemierzający wraz z towarzyszem, Cerlegiem, pustynię w poszukiwaniu schronienia po przegranej przez jego kraj „Wojnie o Pierścień”. Ĺťycie Haladdina zmienia się diametralnie, gdy pewnej nocy odnajduje go Sharha-Rana - Nazgul. Najpotężniejszy z upiorĂłw Pierścienia powierza Haladdinowi niesamowicie waĹźne zadanie. Otóş ma on zniszczyć wszystkie widzące kryształy - palantiry. Ĺťeby było trudniej, moĹźna tego dokonać tylko tam, gdzie powstały, czyli w lesie Lorien, stolicy zjednoczonego krĂłlestwa elfĂłw. Od razu nasuwa się analogia do zadania, ktĂłrego podjął się Frodo, a ktĂłre rĂłwnieĹź polegało na udaniu się w samo serce ziem nieprzyjaciela i zniszczeniu waĹźnego magicznego przedmiotu. Jednak róşnica polega na tym, ze Haladdin, by wykonać swą misję, będzie musiał uciec się do wielu podstępnych i bardzo złoĹźonych taktycznie posunięć. Jego plan działania będzie o wiele bardziej skomplikowany niĹź ten opisany przez Tolkiena, polegający w zasadzie na maszerowaniu wytrwale przed siebie i liczeniu na łut szczęścia. RĂłwnieĹź wszelkie sceny batalistyczne w książce Jeskowa są opisane jako złoĹźone taktycznie potyczki dowĂłdcĂłw, prĂłbujących nawzajem przewidzieć swe posunięcia i przechytrzyć przeciwnika. I tu niestety muszę napisać o małej wadzie książki. Otóş czasami trudno się oprzeć wraĹźeniu, Ĺźe te wielowarstwowe szpiegowskie intrygi są zwyczajnie przejaskrawione i „przekombinowane”. Czasami autor sam sobie „strzela w stopę” usiłując logicznie uzasadnić np. dlaczego ktoś komuś w danym momencie darował Ĺźycie, choć powinien go od razu zabić, co tylko uzmysławia czytelnikowi brak logiki, bo owe wyjaśnienia autora są bardzo pokrętne i naciągane.



Jednak pomimo tych drobnych niedociągnięć książkę czyta się znakomicie i wręcz trudno się od niej oderwać. Zatem jeśli czytałeś(-aś) „Władcę Pierścieni”, poznałeś(-aś) historię „Wojny o Pierścień” opowiedzianą przez zwycięzcĂłw. W historii tej oddziały wroga przedstawione zostały jako bezmĂłzgie, krwioĹźercze kreatury, dążące do bezwzględnego panowania nad światem. Ale czy tak było naprawdę? Jak wiadomo, nic w Ĺźyciu nie jest czarne lub białe, Ĺźycie to cała gama odcieni szarości, a kaĹźdy medal ma zawsze dwie strony. Zatem nadeszła najwyĹźsza pora, by wysłuchać drugiej strony konfliktu i poznać historię opowiedzianą przez zwyciężonych. Ja juĹź to zrobiłam i zdecydowanie tego nie Ĺźałuję.

Plusy:

świetny klimat nawiązujący do tych mroczniejszych fragmentów prozy Tolkiena

brak naśladownictwa stylu Tolkiena, przez co książka ani trochę nie jest wtórna i posiada swój własny, niepowtarzalny charakter

zakończenie

Minusy:

„przekombinowane” intrygi szpiegowskie

Książka otrzymuje 8 w dziesięciostopniowej skali wg Elleth.

---

Aleksandra „Elleth” Osiecka
E-mail autorki: dark_soul1(at)o2.pl

---