John Grisham - Czuwanie

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Czuwanie (Bleachers) Autor: John Grisham Ilość stron: 160 Wydawnictwo: Amber Rok wydania: 2003 Cena: 24,80 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2018-05-07 Ocena: 70/100

Neely Crenshaw był gwiazdą - najlepszym rozgrywającym w historii Spartan z Messiny. Od tamtych czasĂłw minęło piętnaście lat. Teraz wraca do miasta na pogrzeb Eddiego Rake'a - trenera, ktĂłry zrobił z licealnej druĹźyny gwiazdę futbolu. „Chłopcy Eddiego” spotykają się na trybunach swojego stadionu. Piją piwo, rozmawiają i przywołują w pamięci obraz trenera. Tylko Neely wciąż usiłuje uporać się z przeszłością i zrozumieć to, co się stało po pewnym meczu w szatni Spartan...

Futbol amerykański nie jest sportem w Polsce – a właściwie gdziekolwiek poza granicami StanĂłw Zjednoczonych – zbyt znanym ani tym bardziej popularnym. Wokół dyscypliny tej narosło zresztą niemało stereotypĂłw, przy czym nie wszystkie są jednoznacznie krzywdzące. Mimo to dla AmerykanĂłw stanowi ona swego rodzaju religię, jej herosi wyrastają na idoli niemalĹźe religijnych całych społeczności – i po trosze te zjawisko postanowił przedstawić John Grisham.

Paradoksalnie narrator powieści, moĹźna rzec, iĹź jej główny bohater, wcale nie jest osią jej fabuły, nawet on przyjmuje na swĂłj sposĂłb podrzędną rolę wobec niejakiego Rake’a, wieloletniego trenera licealnej druĹźyny w małym miasteczku. To on jest zwornikiem wielu wychowankĂłw tejĹźe placĂłwki, ktĂłrzy nieraz po wielu latach, a nawet dekadach postanowili wrĂłcić do swego matecznika.



Ich uczucia bynajmniej nie są jednorodne, przeciwnie, cechuje je niemała ambiwalencja, tak na tle przekroju poszczegĂłlnych pokoleń, ale i w duszach pojedynczych osĂłb. Grisham wyraĹźa głębszą prawdę, Ĺźe człowiek stanowi najbardziej złoĹźony „konstrukt”, w przypadku ktĂłrego najłatwiej o demonizowanie bądĹş brązowienie, najtrudniej zaś o uczciwe spojrzenie na wielość bieli i czerni tworzących pastelowe szarości.

Przedmiotowa nowela – skromna nawet jak na stroniącego od opasłych tomiszczy Grishama – bynajmniej nie dotyka tylko jednego tematu. Stanowi ona swoisty rozrachunek z młodością, jej marzeniami, oczekiwaniami oraz głupotami. Autor wyraĹşnym sentymentem darzy czasy swej nastoletności, ale bez zbędnej idealizacji.

„Czuwanie” to książka Grishama inna niĹź wszystkie inne – nade wszystko nie ma ona jakiegokolwiek związku z prawem, co wielu miłośnikĂłw prozy Amerykanina moĹźe stanowczo zniechęcić. Paradoksalnie jednak czyni to ją głębszą, stanowiąc odzwierciedlenie autentycznej tęsknoty autora.