Jesse Bullington - Smutna historia braci Grossbart

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Smutna historia braci Grossbart (Sad Tale of the Brothers Grossbart) Autor: Jesse Bullington Ilość stron: 384 Wydawnictwo: MAG Rok wydania: 2012 Cena: 39 PLN Autor recenzji: Grzegorz „Hunter” Ĺťmuda Data recenzji: 2012-10-06 Ocena: 40/100

Po raz pierwszy z braćmi Grossbart spotkałem się jeszcze na XI Zjeździe Sztabu VVeteranów. Kto by jednak pomyślał, że kontynuacja tradycji, w której to każdy redaktor otrzymuje od naszego wodza książkę skutecznie zabije moje szare komórki. Oto przed wami smutna (i pozbawiona dobrego smaku) historia braci Grossbart.

Napisana w konwencji baśni historia braci Grossbart to „przekazywana z pokolenia na pokolenie” opowieść o dwĂłch bliĹşniakach parających się grabieĹźami grobĂłw. Akcja rozpoczyna się gdy postanawiają wykonać ich największy „skok” - wyruszyć w ślady swoich dwĂłch przodkĂłw, o ktĂłrych słuch zaginął, i zgarnąć fortunę o jakiej marzyli. W ten oto sposĂłb poznajemy dwĂłch długobrodych braci z wiejskiej prowincji. I moĹźna by rzec, Ĺźe w kwestii głównych bohaterĂłw to wszystko. W trakcie kolejnych to rozdziałów rzecz jasna pojawiają się mniej lub bardziej znaczące postacie, jednakĹźe całość – jak sam tytuł wskazuje – skupia się raczej na braciach.

Wspaniała opowieść o przyjaĹşni, poświęceniu i braterskiej miłości z nutą groteski? Nic z tych rzeczy. Owszem, braterską miłość znajdziemy, wszakĹźe Hegel i Manfried Grossbartowie ufają wyłącznie sobie. Nie moĹźna jednak w przypadku „Smutnej historii braci Grossbart” mĂłwić o przyjaĹşni ani poświęceniu. Tym bardziej nie moĹźna nazwać jej wspaniałą opowieścią. Książka juĹź od samego początku prĂłbuje zaszokować czytelnika bluĹşnierstwem, bezsensowną brutalnością i wulgarnością. Choćby pierwsze kilka stron jest opisem brutalnego mordu rodziny wraz z takimi „smaczkami” jak podpalenie dzieci, czy bardzo plastyczny opis umierającej w konwulsjach kobiety. Oczywiście staram się być wyrozumiały i ciężko mnie „poruszyć”, jednakĹźe opisywanie takich szczegółów jak wylewające się z umierającego ciała fekalia okazuje się po prostu niesmaczne i w pewnym sensie zabija przyjemność z czytania.

W trakcie poznawania dalszych przygĂłd bynajmniej nie jest lepiej. Wymyślne sposoby pozbawienia kogoś Ĺźycia, zmutowani ludzie i trochę magii. Znalazło się takĹźe miejsce na wgryzienie się psu w tętnice szyjną czy na akt seksualny z obleśną, starą wiedĹşmą, ktĂłrej największym skarbem jest worek pełen zębĂłw należących do jej własnych dzieci zjedzonych przez męża/potwora. Autor raz po raz stara się nam przypomnieć, Ĺźe w roli głównych bohaterĂłw osadził pozbawionych serca (i mĂłzgu) zbirĂłw oraz Ĺźe nie mamy do czynienia z książką dla dzieci. Jak ja to osobiście traktuję? Jak bezsensowne zapychacze. Gdyby nie one książka byłaby znacznie bardziej zjadliwa, a jej długość moĹźna by było podtrzymać zupełnie czymś innym – dodatkową, sensowną przygodą czy odrobiną nie-czarnego humoru.



Skoro juĹź wspomniałem w poprzednim akapicie o bohaterach, to warto się im przyjrzeć nieco bliĹźej. Tytułowi bracia, Hegel i Manfried Grossbartowie, to idealny przykład na to jak nie tworzyć antybohaterĂłw. Recenzowana przeze mnie książka nie jest pierwszą, w ktĂłrej spotykam się z zabiegiem umieszczenia antybohatera/Ăłw w głównej roli. Jak zdążyłem się juĹź przekonać, antybohaterĂłw takĹźe da się lubić. Ĺťeby zbyt daleko nie szukać – Daimon Frei z książek Kossakowskiej czy kultowy w niektĂłrych kręgach Inkwizytor Mordimer Madderdin rĂłwnieĹź byli przykładami takowych. Aroganccy, brutalni, sarkastyczni, nigdy nie powiedzieli, Ĺźe działają w dobrej sprawie, wręcz przeciwnie – pilnowali swoich interesĂłw, nie dbali o całą resztę, a słodkie, błagalne oczy nie robiły na nich wraĹźenia. W przypadku braci Grossbart otrzymujemy natomiast dwĂłch „półgłówkĂłw”. Pan Bullington najwyraĹşniej chciał nam najwyraĹşniej dać jasno do zrozumienia, Ĺźe mamy do czynienia z „wieśniakami”. Określenie niezbyt literackie jednakĹźe rĂłwnie dobrze moĹźna ich szukać w tekście – nie doszukacie się takich. BliĹşniacy są opryskliwi, brutalni i przemądrzali. Wszystkie sprawy najchętniej załatwiliby metodą siłową, zaś rozmowy, ktĂłre prowadzą pomiędzy sobą, stoją na najniĹźszym z moĹźliwych poziomĂłw. No bo w końcu czy jest jakieś usprawiedliwienie na bezsensowną dysputę o dziewictwie matki Jezusa z pseudofilozoficzną myślą, ktĂłra stara się rozstrzygnąć, czy dziewica po gwałcie nadal moĹźe nazywać się dziewicą? Przypuszczam, Ĺźe miało być śmiesznie. Wyszło natomiast nudno. Co więcej tego typu „konwersacje” potrafią się rozciągnąć nawet na kilka stron, co sprawia, Ĺźe czytelnika po chwili dopada prawdziwa irytacja. I przyznam szczerze, Ĺźe sam bym przekartkował tego typu dialogi, gdyby nie fakt, Ĺźe moim zadaniem jest przeczytanie recenzowanej książki od deski do deski. Jeśli moim zadaniem byłoby podsumowanie postaci pierwszoplanowych jednym zdaniem, napisałbym po prostu: „Bracia Grossbartowie to ludzie, ktĂłrych nie da się polubić”.

Tak beznadziejna i pozbawiona sensu treść sprawia jeszcze większą przykrość gdyĹź zarĂłwno językowo jak i gramatycznie pozycja Jesse'ego Bullingtona wypada naprawdę świetnie. ZałoĹźeniem „Smutnej historii” było przedstawienie nieco zmodyfikowanej wersji starego przekazu, historii rozgrywającej się w późnym średniowieczu na terenie obecnych Niemiec. Nie bez powodu podczas czytania nasuwa się ogrom skojarzeń z braćmi Grimm. Baśniowy styl, lekkość czytania i odrobina mistycyzmu dodaje książce uroku i sprawia, Ĺźe czyta się ją naprawdę szybko. Oczywiście z tym wyjątkiem, Ĺźe tutaj brakuje i puenty oraz morału. Z opowieści o Grossbartach nie wyniesiemy Ĺźadnych wartości. Pod warunkiem, Ĺźe w ogĂłle opisywaną przeze mnie pozycję skończycie bo zawartość skutecznie odstrasza.

„Smutna historia braci Grossbart” to książka, ktĂłrą moĹźna złośliwie określić mianem „smutnej”. Bardzo dobry język, ciekawe opisy i dynamizm tracą swoją wartość i stają się jedynie tłem dla kolejnych głupich pomysłów autora, ktĂłre wręcz zalewają tę historię. Gdyby postarano się nieco bardziej o treść, to opowieść o Grossbartach – w połączeniu z baśniowym stylem – miałaby szansę stać się naprawdę interesującą pozycją. Tymczasem otrzymujemy książkę zbyt wyzywającą. Do kogo jest skierowana zatem? Ciężko to określić. Dla młodszych czytelnikĂłw okaĹźe się zbyt drastyczna, zaś ci starsi nie będą zainteresowani tego typu „rozrywką”. NiezaleĹźnie jednak od tego, kto po nią sięgnie wiadome jest jedno – „Smutna historia braci Grossbart” bardzo szybko odejdzie w zapomnienie, gdyĹź po prostu nie jest warta naszej pamięci. A szkoda, bo dobry pomysł i zdolności literackie pisarza zostały zmarnowane przez beznadziejną treść.