Ian McDonald - Rzeka BogĂłw

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Rzeka BogĂłw (River of Gods) Autor: Iain McDonald Ilość stron: 530 Wydawnictwo: MAG Rok wydania: 2010 Cena: 45 PLN

Mętne wody Gangesu niosą ze sobą ciało młodej, pozbawionej jajnikĂłw dziewczyny. W 2047r. nikogo nie dziwi juĹź taki widok. Kobieta odbywa swą ostatnią podróş, a czytelnik dopiero rozpoczyna lekturę ”Rzeki BogĂłw”. Potem robi się jeszcze ciekawiej.

Książkę popełniła niewątpliwie utalentowana dłoń Iana McDonalda, fantasty specjalizującego się w futurystycznych powieściach, kreujących róşne wizje świata przyszłości. ”Rzeka BogĂłw” skupia się w szczegĂłlności na Indiach połowy XXI wieku. Nawet ten, pełen kulturowego fundamentalizmu i bogatej wielowiekowej tradycji kraj nie oparł się zmianom, jakie na całym świecie spowodował lawinowy rozwĂłj techniki i nauki. Miejsce telefonĂłw komĂłrkowych zajęły domĂłzgowe implanty, a wojny toczone są przy pomocy w pełni zautomatyzowanych mechĂłw bojowych. Genetyka pozwoliła na dowolną ingerencję w DNA płodĂłw sprawiając, Ĺźe zwrot „planowanie dziecka” nabrał kilku zupełnie nowych znaczeń. Pierwsze trudne kroki w nieprzyjaznym społeczeństwie stawia teĹź nowa płeć neutkĂłw – ni to kobiet ni mężczyzn, ktĂłrej przedstawiciele mĂłwią o sobie „ono”.



Opisywany tytuł został wydany w serii Uczta Wyobraźni , która to nazwa najlepiej oddaje charakter całej powieści. Pieczołowicie skonstruowana przez McDonalda wizja świata jest bardzo sugestywna i wiarygodna. Poszczególne elementy i związane z nimi zagadnienia łączą się w jeden spójny obraz Indii z połowy XXI wieku. Muszę przy tej okazji przyznać, że dawno już nie spotkałem się z równie kompleksowo i wyczerpująco przedstawioną wizją przyszłości. Nic nie jest tu wrzucone na siłę, żaden element nie odstaje rażąco od reszty. Wszystko współgra i wzajemnie się uzupełnia. Jedyne zastrzeżenie, jakie można mieć to zbyt gwałtowne wrzucanie czytelnika na głęboką wodę. Już na samym wstępie, autor atakuje masą futurystycznych zwrotów, wymieszanych z hinduskim słownictwem, co nie specjalnie pomaga w zorientowaniu się w sytuacji. Pożytek z tego taki, że trzeba szybko nauczyć się pływać (najlepiej przy pomocy znajdującego się na końcu książki słowniczka), by już po godzinie obcowania z lekturą śmiało nurkować w bogactwie wykreowanego przez McDonalda uniwersum.

Świat ten widziany jest oczyma dziewięciu głównych bohaterów, wśród których znalazło się miejsce zarówno dla tropiącego zbuntowaną sztuczną inteligencję policjanta, jaki i kabaretowego komika, czy szarą eminencję panującego rządu. Każda postać to inna historia i spojrzenie na inne aspekty funkcjonowania świata i społeczeństwa 2047 roku, przynajmniej na początku. Potem, wraz z rozwojem wydarzeń, losy bohaterów zaczynają się w zaskakujący sposób przeplatać, a dziewięć odrębnych opowieści łączy się w jedną potężną w swym zasięgu intrygę. Trzeba przy tej okazji powiedzieć, że od głównej osi fabularnej, niczego jej nie ujmując, jako że jest autentycznie dobra, o wiele ciekawiej prezentują się tu wątki poboczne. Pomimo wątpliwej reputacji części z nich, bardzo szybko zacząłem darzyć sympatią wszystkich dziewięciu bohaterów. Śledząc losy jednego nie mogłem doczekać się do kolejnego rozdziału, gdzie będzie mowa o kimś innym. Będąc kilkanaście stron dalej, czekałem na powrót do historii tego pierwszego, i tak cały czas.

Postacie są wiarygodne i nacechowane głębokim rysem psychologicznym. Pomimo tego, że żyją w czasach znacznie wyprzedzających współczesność, nadal borykają się z problemami, jak np. zdrada, żądza władzy, czy samotność, które towarzyszą nam już od setek lat. Świat poszedł do przodu, a mimo to nie udało się zaradzić żadnej z tych jakże ludzkich ułomności. Co więcej, nowe technologie przyniosły nowe problemy, które znacznie przerastają pożytek, jaki niesie ze sobą dobrodziejstwo nauki. Zmiany klimatyczne powodują długotrwałe susze, a sztuczna inteligencja stworzona by pomagać ludziom, nierzadko staje się ich wrogiem. Niestety, przyszłości, według McDonalda, daleko do prawdziwej bogobojnej utopii.

Osadzenie akcji powieści w Indiach przekłada się na coś więcej niĹź tylko stosowanie wielu hinduskich zwrotĂłw. Znaczną część książki stanowi przybliĹźenie czytelnikowi kultury hinduskiej jako takiej. Mimo upływu setek lat mentalność rdzennych mieszkańcĂłw Indii nie ulega większym zmianom, toteĹź nie zmieniło jej takĹźe te kilkadziesiąt lat dzielących współczesność z czasami opisywanymi w „Rzece BogĂłw”. Cegiełka za cegiełką, strona za stroną zbliĹźamy się do pełnego obrazu hinduskiego społeczeństwa, u podstaw ktĂłrego leĹźy podział wszystkich ludzi na przynaleĹźność do danej grupy społecznej zwanej tam kastą. Wszystkie te obrazy, a więc przyszłość, teraĹşniejszość i portrety bohaterĂłw tworzą wspaniałą galerię, ktĂłrej zwiedzanie to wspaniała gratka dla miłośnikĂłw kaĹźdego rodzaju literatury.

„Nie oceniaj książki po okładce” - mĂłwią. Nie oceniam, ale nie sposĂłb przemilczeć świetnie wykonanego wydania, w jakim tytuł ten ukazał się w naszym kraju. Solidna twarda oprawa z pobudzającą wyobraĹşnię ilustracją to jedna z ładniejszych pozycji w mojej nie małej zresztą biblioteczce. Powieść to blisko pięćset stron uczty dla oka i wyobraĹşni, ktĂłrą z czystym sumieniem polecić mogę tak miłośnikom s-f jak i kaĹźdemu kto lubuje się w szeroko pojętej dobrej książce.