Howard Phillips Lovecraft - Zew Cthulhu

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Zew Cthulhu (Call of Cthulhu) Autor: Howard Phillips Lovecraft Ilość stron: 196 Wydawnictwo: C&T Rok wydania: 2004 Cena: 22,80 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2015-08-24 Ocena: 70/100

H. P. Lovecraft jest pisarzem kultowym, choć nierzadko „kultowość” ta nie przekłada się na lekturę jego dzieł. Jego pomysły zostały przyswojone przez szereg innych autorĂłw, tak iĹź często odbiorcy nie zdają sobie nawet sprawy z charakteru pierwowzoru (by wspomnieć o Arkham w kontekście przygĂłd Człowieka-nietoperza). Jak w istocie broni się twĂłrczość Amerykanina?

Cthulhu to „wynalazek” właśnie lovecraftiański, mitologia z ktĂłrym związana przesyca wszystkie opowiadania zgromadzone w przedmiotowym zbiorku, bynajmniej nie tylko te tytułowe. Dane nam więc jest spostrzec jak koncept ten się rozwijał, w stopniu mniej czy bardziej wierny pierwowzorowi.

Lektura „Zewu Cthulhu” jest ciekawa choćby z tego względu, iĹź wręcz jaskrawo unaocznia, jak bardzo róşniło się pojęcie horroru od tego znanego nam. Z samymi obcymi istotami więc niemal nie mamy do czynienia, nieustannie towarzyszy nam „tylko” podejrzenie ich istnienia, wyzbyte jednak namacalnego substratu. Nie uświadczymy więc bezpośredniego przeraĹźenia, lecz tylko dowiemy się, Ĺźe właśnie powinniśmy je odczuwać. Mimo wszystko to trochę mało, biorąc pod uwagę fakt, Ĺźe juĹź Poe czy Conan Doyle potrafili bardziej wywołać uczucie gęsiej skĂłrki.



„Zew Cthulhu” to takĹźe ciekawy zapis mentalności epoki. Lovecraft bowiem nie był wcale zbyt sympatycznym człowiekiem, ktĂłrego umysłowość moĹźna by było współcześnie eksponować i stawiać na piedestale, jak to ma miejsce chociaĹźby w przypadku Tolkiena. Przeciwnie, mamy do czynienia z ksenofobem i rasistą, co przejawia się tak w jego słownictwie („kolorowi”), jak i kontekście posługiwania się nim („cudzoziemcy” zostali zestawieni ze „skaĹźeniem”).

Nie oznacza to jednak, że całość nie jest ciekawa, stanowi jednak raczej fundament, na którym następcy wznieśli imponujący gmach, niźli samodzielną budowę zdolną wzbudzić zachwyt. Paradoksalnie jednak, to historyczna wartość tej pozycji jest po prostu ciekawsza.

„Zew Cthulhu” to ciekawy wyciąg z twĂłrczości autora, ktĂłry miał ogromny wpływ na współczesną popkulturę (i nie tylko, zwaĹźywszy choćby na zgłaszane całkiem serio propozycje nazwania elementĂłw rzeĹşby geologicznej Plutona określeniami zaczerpniętymi właśnie od Lovecrafta). Nie wzbudza jednak uczucia przeraĹźenia, lecz bardziej zaintrygowania.