Czy wystarczy 10 minut i 38 sekund, aby opowiedzieć całe ludzkie życie?
Leila nie żyje. Jej ciało jest martwe, ale mózg jeszcze pracuje. Każda kolejna minuta przynosi ze sobą wspomnienie innych wydarzeń, smaków i zapachów. Obrazy pozornie wyrwane z kontekstu łączą się w zmysłową opowieść o życiu w świecie, w którym wielu ludziom nadal odbiera się prawo do bycia sobą.
Mamy w naszej „nowoczesnej” Europie pewne jednoznaczne wyobrażenie spoÅ‚eczeÅ„stw paÅ„stw islamskich – do szpiku koÅ›ci konserwatywnych, niemal żywcem przeniesionych w czasie z przeszÅ‚oÅ›ci sprzed wieków, nie tylko jednak w ubiorze, co i samych zwyczajach, jak i sposobie myÅ›lenia. OczywiÅ›cie nie jest faÅ‚szem samo istnienie tego rodzaju scen, co przekonanie o ich jednolitoÅ›ci.
Elif Åžhafak jednoznacznie dowodzi czegoÅ› przeciwnego.
OczywiÅ›cie snuta przez niÄ… opowieść daleka jest od prezentacji Turcji jako kraju czyniÄ…cego zadość standardom nowojorskiego Manhattanu czy londyÅ„skiego City, zwÅ‚aszcza przy kadrach prezentujÄ…cych anatolijski interior, gremialnie gÅ‚osujÄ…cy współczeÅ›nie na Recepa Erdoğana, ale zokcydentalizowany czytelnik dowie siÄ™ również o bynajmniej dalekich od niszowoÅ›ci stambulskich marksistach, marzÄ…cych o rewolucji w tym samym czasie, co ich rówieÅ›nicy z paryskiej Sorbony czy innych europejskich metropolii. W koÅ„cu współczeÅ›nie w dobie migrantów szturmujÄ…cych greckie czy wÅ‚oskie cieÅ›niny dla niejednego Polaka zaskoczeniem może być spostrzeżenie, iż sama Turcja dla licznych rzesz może stanowić docelowÄ… MekkÄ™.
„10 minut i 38 sekund na tym dziwnym Å›wiecie” to jednak nade wszystko powieść feministyczna, stworzona jednak w kontekÅ›cie i Å›rodowisku, gdzie tego rodzaju postawa z jednej strony stanowi rzeczywistÄ… odpowiedź na realnÄ… potrzebÄ™, a ponadto stanowi przejaw raczej odwagi cywilnej niźli dość wygodnego podążania za aktualnÄ… modÄ….
O dziwo jest to jednak nade wszystko książka napisana z niemaÅ‚ym ciepÅ‚em, jak też życzliwoÅ›ciÄ… wobec prezentowanych postaci. „O dziwo”, albowiem już od pierwszych stron, wrÄ™cz rozpoczynajÄ…cych akapitów traktuje ona o prawdziwych ludzkich dramatach, najmroczniejszych stronach czÅ‚owieczeÅ„stwa i tym, co można po prostu okreÅ›lić mianem zmarnowanych egzystencji. Mimo to jednak w iÅ›cie marquezowski sposób autorka sprawia, że czytelnik siÄ™ga po kolejnÄ… stronÄ™ bez cienia niechÄ™ci.
Najnowsza książka
Elif Åžhafak traktujÄ…c o czasach teoretycznie minionych, poprzedzajÄ…cych narodziny samej autorki, pozostaje jednoczeÅ›nie bezwzglÄ™dnie współczesna, wskazujÄ…c na źródÅ‚a współczesnego zwrotu paÅ„stwa tureckiego ku Wschodowi i Azji, zarazem jednak rozdzieranego przez nadbosforskie ciążenie ku Zachodowi i Europie. Pomimo jednak niemaÅ‚ej – z nadwiÅ›laÅ„skiej perspektywy – egzotyki, jest to pozycja nie wolna od pewnej uniwersalnoÅ›ci.
|
| Autor: Klemens
|
|
|
|
|