Daria Doncowa - Zjawa w adidasach

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Zjawa w adidasach (Привидение в кроссовках) Autor: Daria Doncowa (Дарья Донцова) Ilość stron: 303 Wydawnictwo: Świat KsiÄ Ĺźki Rok wydania: 2004 Cena: 24,90 PLN

To już nie pech, ale prawdziwe przekleństwo. Posada kierownika księgarni nie jest aż tak spokojna, jakby się mogło wydawać Darii Wasiljewej. Już pierwszego dnia pracy znajduje w szatni zwłoki dziewczyny, którą zidentyfikowano jako... Darię Wasiljewą. W jaki sposób się tam znalazła? Daria, zapamiętały detektyw-amator, zamierza to wyjaśnić i jak zwykle pakuje się w kłopoty. Zmuszona chwilowo zamieszkać w księgarni wraz z wesołą czworonożną menażerią, prowadzi własne śledztwo. Nic nie jest w stanie jej zniechęcić, nawet błądząca nocami po księgarni zjawa w białej szacie i... adidasach.

Rosyjscy pisarze cieszą się uznaniem całego świata i to właściwie niezaleĹźnie od epoki. Byli Puszkin i Lermontow, Czechow i Dostojewski, był Tołstoj, a po rewolucji 1917 roku ziemia rosyjska obrodziła talentami choćby Bułhakowa i Sołżenicyna. I choć trudno wskazać, ktĂłrego ze współczesnych twĂłrcĂłw czytać się będzie za pół wieku – moĹźe Marininę, moĹźe Polakową czy Strugackich – niewątpliwie ktoś zostanie zaliczony do grona klasykĂłw światowej literatury. CzyĹźby znakomity przykład na istnienie genius loci?

Nic dziwnego, iĹź polscy wydawcy dość chętnie sięgają po twĂłrcĂłw zza naszej wschodniej granicy, a w chęci tej im nie ustępują polscy czytelnicy. TakoĹź i na nadwiślański rynek trafiło juĹź kilka pozycji niejakiej Darii Doncowej, jedna z nich zaś – „Zjawa w adidasach” – pojawiła się i w moich recenzenckich rękach.



Kryminały, podobnie jak choćby fantastyka, mają u ogółu opinię – zasłuĹźoną lub nie – literatury lekkiej, niejako obniĹźonych standardĂłw. I choć krzywdzi to wcale liczną rzeszę twĂłrcĂłw, mających ambicje stworzenia prawdziwego dzieła, Daria Doncowa postanowiła podporządkować się tym oczekiwaniom, co w konsekwencji wcale nie najgorzej odbiło się na jej sytuacji finansowej. Nie kaĹźdego stać na niezaleĹźność – i biedę – Bułhakowa czy Dostojewskiego.

Niestety Doncowa nawet nie usiłowała choć trochę wyłamać się z konwenansu. Co gorsza jednak, nie stać jej nawet było na podążanie utartymi ścieżkami. W konsekwencji mamy do czynienia z jednobarwnymi i mało przekonywującymi rysami charakterologicznymi postaci, zupełnie nieprawdopodobnymi zbiegami okoliczności i mało komicznymi, w duchu wczesnych braci Marx, scenkami, które w zamyśle autorki miały bawić czytelnika. No i te zakończenie...

Jedno mnie jednak powstrzymuje od odsądzenia Doncowej od czci i wiary, a mianowicie jej wcale wysoka wrażliwość obserwowania otaczającego ją świata. Jej opisy skontrastowanego społeczeństwa współczesnej Rosji, a nawet i bardziej ogólne spostrzeżenia odnoszące się do natury człowieka autentycznie potrafią zainteresować. Miałem wręcz wrażenie, iż dopiero przy nich mam do czynienia z prawdziwą Doncową.

Autorka „Zjawy w adidasach” to zdolna pisarka, ktĂłra w Ĺźadnym razie nie powinna pisać kryminałów – bo to jej nie wychodzi. A tak marnuje swĂłj talent, śmiem zaś mniemać, iĹź talent wcale nie najmniejszy jednak posiada. Jednak ku literaturze obyczajowej, nie zaś kryminałom czy książkom rozrywkowym.