China MiĂŠville - LonNiedyn

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: LonNiedyn (Un Lun Dun) Autor: China MiĂŠville Ilość stron: 533 Wydawnictwo: MAG Rok wydania: 2009 Cena: 45 PLN

Zanna to 12-letnia dziewczynka mieszkająca w Londynie. Nie wyróşnia się niczym szczegĂłlnym na tle swych rĂłwieśniczek. Pewnego dnia dowiaduje się jednak, Ĺźe jest tajemniczą „Szuassi” – przynajmniej zdaniem dziwnych ludzi, ktĂłrzy na jej widok reagują z nieukrywaną radością i wykrzykują dziwne hasła. Wraz ze swoją przyjaciółką Deebą znajdują ukryte przejście do LonNiedynu – najdziwniejszego miasta, jakie moĹźna sobie wyobrazić. Okazuje się, Ĺźe metropolii tej zagraĹźa straszliwy Smog, a zdaniem magicznej księgi to właśnie Zanna ma uratować LonNiedyńczykĂłw.

LonNiedyn to naprawdę dziwne miejsce. Grasują tu krwioĹźercze Ĺźyrafy, istnieją tu duchy, ba!, mają nawet własną dzielnicę, w ktĂłrej mieszkają! Natomiast po ulicach biegają sobie śmiecie, przypominając swoim zachowaniem bezpańskie zwierzaki. China MiĂŠville przedstawił w swojej powieści LonNiedyn jako odbicie Londynu w krzywym zwierciadle, gdzie wszystko jest przeinaczone i gdzie zarazem oba te miasta funkcjonują, będąc od siebie zaleĹźnymi. Na przykład wcześniej wspomniane śmieci zanim trafiły do LonNiedynu, były „wyprodukowane” w Londynie. Poza tym zagłada grożąca jednemu miasto oznaczałaby takĹźe koniec tego drugiego.

Świat wykreowany przez MiĂŠville jest przede wszystkim bajkowy. Nie powinno nas jednak to dziwić, gdyĹź książka skierowana jest głównie do dzieci. Czy oznacza to jednak, Ĺźe ja, stary pryk, czułem się przy jej czytaniu tak, jakbym zamiast do filharmonii trafił na wiejską potupaję? Nic podobnego! Moim zdaniem z powodzeniem po tą książkę moĹźe sięgnąć matka, jak i cĂłrka. Babcia teĹź, jeĹźeli ma ochotę. Zobaczymy tu zupełnie odmieniony „lustrzany” Londyn: pełen domĂłw o fantastycznych kształtach, dziwnych ludzi poruszających się tylko po dachach budynkĂłw, jeszcze dziwniejszych osobnikĂłw ubranych w osobliwe kostiumy (kosze na śmieci, skafandry płetwonurka etc.), stworzeń mogących się pochwalić mnogością kończyn, nieustraszonych podróşnikĂłw mających zamiast głowy klatkę z ptakiem, latających – oczywiście czerwonych! – autobusĂłw i wielu innych. LonNiedyn nie jest jednak miastem całkowicie przyjaznym, z powodu przedłuĹźającej się wojny ze Smogiem, ktĂłrą mieszkańcy niestety przegrywają coraz więcej dzielnic jest pełnych duszącego i toksycznego dymu, oraz smombie (czy li zombie wypełnionych czadem) i smrodoćpunĂłw – ludzi uzaleĹźnionych od chemikaliĂłw. To oni będą głównie prĂłbowali zapobiec wypełnieniu się przepowiedni, według ktĂłrej tajemniczy wybraniec pokona Smoga.



Fabuła w „LonNiedynie” jest tylko z pozoru liniowa. Wydawałoby się z początku, Ĺźe jest do bĂłlu sztampowa i banalna, jednak juĹź po paru rozdziałach dochodzi do zaskakujących zwrotĂłw akcji (ktĂłrych oczywiście nie wyjawię) i do samego końca nie jesteśmy pewni, co za chwilę nastąpi. Zostało tu zastosowanych parę oryginalnych zabiegĂłw zaprzeczających pewnym tradycyjnym aspektom zawartym w powieściach, niestety znowu nie mogę nic więcej na ich temat powiedzieć, bo bym zepsuł niespodziankę czytającym tą książkę lub planującym po nią sięgnąć. Mogę jednak powiedzieć, Ĺźe ich rozwiązanie jest bardzo ciekawe i myślę, Ĺźe wielu się ono spodoba.

Jako, Ĺźe książka jest skierowana do tych młodszych, nie uświadczymy tu przemocy, odcinanych rąk, machania mieczem, strzelania z łuku czy innych tego typu przyjemności. Występuje tu mało przemocy, a sceny walk ograniczają się najczęściej do przepychanek. Nie obejdzie się tu jednak bez śmierci, paru bohaterom pobocznym będzie dane przejść na tamten świat. Oczywiście przedtem będą heroicznie bronić swoich bliskich i walczyć w słusznej sprawie, jak na herosĂłw przystało. „LonNiedyn” jest takĹźe pełny dobrych wartości, ktĂłre powinna mieć książka skierowana do młodszych. Nie zostały one jednak podane w najpłytszy z moĹźliwych sposobĂłw, właściwie wynikają one naturalnie, nie jest nigdzie na siłę wpychany patos.

Miéville, by opisać wykreowane przez siebie zjawiska, zastosował wiele stworzonych przez siebie zwrotów i nazw. Wykazał się w tej kwestii ogromną pomysłowością, jednak zarazem przysporzył duży problem tłumaczom. Jak przetłumaczyć te słowa i zachować ich pierwotne znaczenie? Grzegorzowi Komerskiemu udało się to w pełni i dzięki niemu możemy poznać Złammasola, wojowników śminja, bełkotki i wielu innych zdumiewających mieszkańców LonNiedynu, których imiona i nazwy mogą już nam zasugerować ich charakter lub wygląd.

„LonNiedyn” to książka, ktĂłra raczej nie przypadnie do gustu ludziom preferującym krwawą, ponurą i powaĹźną prozę. Zdaniem niektĂłrych moĹźe to być takĹźe utwĂłr zbyt dziecinny. Myślę jednak, Ĺźe kaĹźdy z nas czasem chciałby powrĂłcić do krainy, ktĂłrą kiedyś wykreowaliśmy w naszej dziecinnej wyobraĹşni, a „LonNiedyn” moĹźe nam w tym pomĂłc. Sztywna oprawa i ładnie ilustrowane wydanie tylko dopełniają przyjemności z lektury. Gdyby cena jeszcze była ciut niĹźsza…