Charlaine Harris - Klub martwych recenzja książki

JuĹź dawno nie było tylu kontrowersji wokół serii powieści, jakie wzbudza ostatnio cykl o Sookie Stockhouse, autorstwa amerykańskiej pisarki Charlaine Harris. Rozmawiałem juĹź z wieloma osobami na ten temat i muszę wyciągnąć z nich dwa wnioski. Pierwszy: książki się sprzedają bardzo dobrze. Praktycznie kaĹźdy słyszał o cyklu i wiele osĂłb czytało. Na pewno duĹźy wpływ na ten fakt ma dobra promocja wydawnictwa oraz serial „Czysta Krew”, kręcony na podstawie cyklu i ktĂłry moĹźna oglądać na antenie HBO. Drugi wniosek zaś to fakt, Ĺźe książki o Sookie nie są odbierane powaĹźnie i raczej wśrĂłd komentarzy przewaĹźają te negatywne.

„Klub Martwych” to trzecia, najnowsza z wydanych w Polsce, część cyklu. Po lekturze „U Martwych w Dallas”, czyli jej poprzedniczki, nie spodziewałem się niczego wybitnego. Muszę przyznać, Ĺźe miałem absolutną rację. Akcja powieści znowu zaczyna się w Bon Temps, małej miejscowości, gdzieś w Luizjanie. Miejscowa kelnerka Sookie wiedzie monotonne, pozbawione barw, Ĺźycie, a to z powodu braku zainteresowania swojego chłopaka Billa. Ten od wielu tygodni zajmuje się pracą, nie mając czasu dla swojej największej miłości. Monotonia i nuda bohaterki udzieliła się nie tylko klimatowi początku powieści, ale takĹźe stylowi autorki. Pani Charlaine pisze bardzo chaotycznie i ewidentnie niespĂłjnie, przez co nudzi, lub czasem wręcz irytuje, czytelnika.

Wraz z biegiem akcji warsztat pisarki się odrobinę polepsza i nawet książkę da się czytać. Sookie po raz kolejny musi odszukać wampira, którym tym razem jest Bill we własnej osobie. Chłopak blondynki okazuje się nagle doskonałym programistą! Jak możemy wyczytać w powieści Pani Harris w kilka tygodni pisze on program przechowujący bazę z danymi o 80% całej populacji wampirów w USA i uwaga, Bill te informacje zdobywa, rozmawiając ze znajomymi... I w tym momencie chyba jakikolwiek komentarz powinien być zbędny. Dodam tylko, że takich gaf i błędów (czyli po prostu głupot), wynikających zapewne z braku wiedzy autorki na temat pewnych spraw jest co niemiara.

Niewątpliwie mocnymi stronami autorki są opisy rzeczy, na ktĂłrych się zna, tj. moda i uroda. Na te tematy moĹźemy poczytać bardzo wiele, łącznie z tym jakiego szamponu uĹźywa Bill Compton. Mam tylko jedno pytanie, czy to kogokolwiek interesuje? Poza tymi sprawami autorka szczegĂłlnie upodobała sobie opisy erotycznych przygĂłd Sookie, ktĂłra wciąż ma okazje do seksu i ktĂłrej go bardzo brakuje, ale zawsze gdy ma okazję, ktoś jej przerywa. W poprzedniej recenzji nazwałem książkę Harris „tanim pornolem”. Teraz wypadałoby powiedzieć to samo, a powieści nadać tytuł „Seks w Jackson”, bo to właśnie w tym mieście rozgrywa się główna fabuła powieści.

Trzecia część cyklu wciąż niestety pozostaje bardzo uboga w przemyślenia. Z wielką nadzieją czekałem na jakieś mądre zdanie, jakieś spostrzeżenia na temat świata, czy egzystencji. Niestety nie otrzymałem nic. Sookie odbiera świat niczym nastoletnia uczennica gimnazjum. Kobieta w powieści zabija pewną wampirzycę, a całe jej przemyślenia na ten temat sprowadzają się do stwierdzenia, że kilkakrotnie sprawiła paru osobą ból fizyczny, było jej co prawda przykro, ale później o tym zapominała, więc zabójstwo praktycznie się od tego nie różni... I co w tym najlepsze Harris nie pisze tego językiem wysublimowanym, dwuznacznym czy emocjonalnym. Autorka podaje wszystko dosłownie, niczym na tacy, jakby odbiorcami jej tekstów były dzieci.

W poprzedniej części cyklu chwaliłem autorkę za umiejętność konstruowania klimatu i dobry warsztat pisarski. I faktycznie w „U Martwych w Dallas” czytało się naprawdę dobrze i mimo głupot jakie serwowała autorka książka nawet dawała się lubić. Niestety w „Klubie Martwych” ten zagadkowy, wyrazisty klimat ginie gdzieś razem z chłopakiem głównej bohaterki, lecz w przeciwieństwie do wampira, nie odnajduje się juĹź. Kunszt pisarski natomiast ustąpił chaosowi opisĂłw i zbyt duĹźej ilości dialogĂłw, z ktĂłrych i tak nic nie wynika.

Jeśli chodzi o samą fabułę, no cóż, na początku odniosłem wrażenie, że autorka wyraźnie straciła pomysły i wałkuje znowu temat porwania. Mimo wszystko Pani Harris uchroniła się przed tą strasznie nudną schematycznością, którą raczyła nas w poprzednich częściach. Po raz pierwszy zauważyłem, typową dla kryminałów zagadkę, która dawała do myślenia. Niestety, jeśli chodzi o manipulację tą zagadką, autorka wypadła już o wiele gorzej i jej rozwiązanie poznajemy na końcu, gdy po prostu zdradza je przypadkiem jeden z bohaterów. Ponadto fabuła jak dla mnie jest zbyt prosta i w ogóle cała opiera się na absurdzie, którego autorka nie raczyła nawet sprawdzić. To wszystko wygląda jak napisane na kolanie, aby tylko zamknąć usta wydawcy, domagającemu się kolejnej książki.

Dzięki pierwszym trzem tomom powieści o Sookie Stockhouse utwierdziłem się w przekonaniu, Ĺźe naleĹźy trzymać się od tego cyklu z daleka. JeĹźeli jeszcze o poprzedniej części da się powiedzieć coś dobrego, tak o „Klubie Martwych” juĹź niestety nie. Ta książka wśrĂłd współczesnej literatury to taki BigMac z duĹźymi frytkami, podany na zamĂłwienie, ślicznie pachnący i wyglądający, ale w środku sztuczny, nie zaspokaja głodu i budzi niestrawność. Z ogromną trudnością dociągnąłem lekturę do końca i z wielkim niesmakiem będę ją wspominał. I tak słowem podsumowania, muszę powiedzieć, Ĺźe nie poleciłbym nikomu tej książki, bo nie wyobraĹźam sobie by komukolwiek się ona spodobała. Dodam teĹź, Ĺźe osoby, ktĂłre uwaĹźają „Zmierzch” za profanację motywu wampira, niech przeczytają „Klub Martwych”, a uwierzą, Ĺźe moĹźe być coś jeszcze gorszego.

Książkę oceniam na 3/10