Abdulrazak Gurnah - PowrĂłceni

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł :PowrĂłceni (Afterlives) Autor: Abdulrazak Gurnah Ilość stron: 400 Wydawnictwo: Wydawnictwo Poznańskie Rok wydania: 2022 Cena: 54,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2022-11-17 Ocena: 75/100

Ilyas jako dziecko uciekł z domu, a następnie został porwany przez Ĺźołnierza z Schutztruppe i stracił kontakt z bliskimi. Po latach wraca, ale rodzice juĹź dawno nie Ĺźyją – udaje mu się jedynie odnaleźć siostrę. Afiya, wychowywana przez przybranych krewnych, doświadczyła przemocy i nie sądziła, Ĺźe kiedykolwiek będzie zdolna do miłości. Khalifa tylko pozornie miał wpływ na swĂłj los: zarĂłwno praca, jak i Ĺźona zostały dla niego wybrane. Hamza, oddany w zastaw za długi, trafił do oddziału askarysĂłw, ale ocalał z wojny, ktĂłra naznaczyła go na zawsze. Teraz wraca i prĂłbuje ułoĹźyć sobie Ĺźycie.

Czy książka noblisty w ogĂłle powinna być recenzowana, zwłaszcza przez amatora? Czy tak naprawdę tego rodzaju recenzja moĹźe mieć jakąkolwiek wartość, w sytuacji gdy dorobek autora został w istocie oceniony przez niewątpliwie bardziej fachowy organ, za ktĂłry naleĹźy uznać Komitet Noblowski? Śmiem jednak twierdzić, Ĺźe i owszem, nawet najwybitniejsze dzieło moĹźe bowiem uświadczyć kiepskiego przekładu, a historia nieraz juĹź dowiodła, Ĺźe szwedzcy decydenci nie są wolni od zewnętrznych wpływĂłw, jak i zwykłych ludzkich małostkowości. Czy warto więc sięgnąć po „PowrĂłconych” Abdulrazaka Gurnaha?

Akcja omawianej pozycji rozgrywa się w zakątku świata, który zapewne dla przeciętnego Polaka nie kojarzy się absolutnie z niczym. Zapewne dla niejednego z nich zaskoczeniem będzie już sam fakt posiadania przez Niemcy zamorskich kolonii, jak też powoływanie w nich sił zbrojnych składających się z tubylców. O pierwszowojennych bojach toczonych w Afryce nie wspomnę, bo większość rodaków dysponuje skromną wiedzą o przebiegu owego konfliktu nawet na obecnych ziemiach polskich.



Egzotyczny posmak powieści intensyfikuje rĂłwnieĹź etniczno-religijny tygiel właściwy dla dawnej Tanganiki, towarzyszący nie aĹź tak prostej historii owego regionu. Niewątpliwym walorem omawianej pozycji jest więc juĹź fakt, Ĺźe wzrusza ona wiele wyobraĹźeń przedstawicieli „szczepu piastowego”, wyniesionych z lektury Sienkiewiczowskich przygĂłd Stasia i Nel, o Murzynku Bambo nie wspominając.

Z drugiej strony jest to książka traktująca o tematach ze wszech miar uniwersalnych, takich jak poczucie wyobcowania, poszukiwaniu swego miejsca na świecie, jak też konieczności zmagania się z zadrami z młodości. Nie da się jednak ukryć, iż autora mniej interesują rozwlekłe dywagacje właściwe choćby dla prozy Dostojewskiego, bardziej zaś sam emocje towarzyszące owym stanom.

„PowrĂłceni” to literatura tyleĹź interesująca, co nastrojowa, rozwijająca się w swoim niespecjalnie spiesznym tempie, lecz ani przez moment nietracąca uwagi czytelnika. Nie sprawia ona, Ĺźe pragnie się ruszyć do współczesnej Tanzanii, lecz i nie dorzuca konceptu tego rodzaju wojaĹźu. Autora nade wszystko frapuje to, co kryje się wewnątrz ludzkich serc, na co kształt zewnętrznych granic nie ma wielkiego wpływu.