Marcin Mortka - Miasteczko Nonstead

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Miasteczko Nonstead Autor: Marcin Mortka Ilość stron: 300 Wydawnictwo: Fabryka Słów Rok wydania: 2012 Cena: 34,99 PLN

„Ci, ktĂłrych dotknęło Zło, nie zamieniają się w krwawe bestie. Nie mordują, zatracając się w krwawym szale. Po prostu znikają, jakby coś się nimi Ĺźywił. Ich jaźń zapada się niczym strawiona…”

W takiej właśnie atmosferze utrzymane jest najnowsze dzieło Marcina Mortki pt. „Miasteczko Nonstead”. DuĹźo tajemnic, niewyjaśnionych zjawisk, Zła, ktĂłre potrafi się zmaterializować a to tego dochodzi zdolny pisarz, ktĂłry zamieszkał „na końcu świata”, aby odpocząć od sławy. JuĹź po przeczytaniu tego fragmentu tekstu Czytelnikowi lubującemu się w literaturze grozy, moĹźe przyjść na myśl porĂłwnanie ze Stephenem Kingiem. Wydawać się moĹźe - poznański pisarz zechciał udowodnić, Ĺźe w Polsce rĂłwnieĹź moĹźna pisać dobre horrory, nawet rozgrywające się w … Stanach Zjednoczonych. Po prawdzie część CzytelnikĂłw wolałoby podczas lektury odczuwać strach bliĹźszy i bardziej swojski niĹź tak odległy, aĹź zza Wielkiej Wody…

Wracając do tematu – jakie podobieństwa moĹźna wychwycić w „Miasteczku Nonstead” porĂłwnując z prozą amerykańskiego mistrza gatunku? Otóş, bohater - Nathaniel McCarnish - jest pisarzem… co jest niezwykle charakterystyczne dla powieści Kinga (chociaĹźby „Misery”). Ale to tylko drobnostka. Sprawa jest duĹźo powaĹźniejsza – to Nonstead! Polski autor wziął się niezwykle powaĹźnie za temat amerykańskiego stylu Ĺźycia i przedstawił małe amerykańskie miasteczko niezwykle realistyczne. Sama fabuła jest typowa dla horroru – bohater przyjeĹźdĹźa do zabitej dechami miejscowości, ktĂłra jest tak niepozorna i szara, Ĺźe aĹź strach bierze. I faktycznie strach wkrĂłtce zmrozi krew w Ĺźyłach nie tylko u głównego bohatera. W Nonstead zalęgło się bowiem Zło…



Kolejne podobieństwo autorĂłw – to stereotypy. Drwale w Nonstead klną i spoĹźywają ogromne ilości Ĺźarcia, są rubaszni, prości, ale raczej pozytywni. Nikt inny, ale właśnie autor horroru obeznany we wzbudzaniu strachu moĹźe rozwiązać zagadkę Nonstead. Są jeszcze inne elementy, ktĂłre miłośnicy literatury grozy z pewnością wychwycą, ale o tym warto samemu przekonać się.

Klimat w prozie Marcina Mortki i Stephena Kinga jest zgoła inny. Amerykanin długo buduje akcję, wprowadzając między wiersze wiele historii z Ĺźycia mieszkańcĂłw – nie ograniczając się do pojedynczych jednostek. Tworzy mroczny i specyficzny klimat, ktĂłry jest jego znakiem rozpoznawalnym. W książce Mortki rĂłwnieĹź moĹźna wyczuć atmosferę tajemniczości i napięcia, ale Czytelnik nie zdąża napawać się rosnącym strachem, gdyĹź po chwili akcja zostaje przeniesiona w inne miejsce. Akcja jest dynamiczniejsza a powieść mniej opasła.

Wbrew moim początkowym obawom – pisarz nie przesadził z „serwowaniem” zjawisk nadprzyrodzonych, przez co groza jest bardziej realna, wiarygodna i nie powszednieje. Zła jest co prawda duĹźo, ale jest wprowadzane stopniowo i - tu przewaga Mortki – siły nieczyste są niesamowicie nieprzewidywalne. Trudno przewidzieć kulminacyjny punkt powieści – nawet zaznajomiwszy się z poprzednimi książkami polskiego pisarza. Któş bowiem po przeczytaniu „Karaibskiej krucjaty”, „Ragnaroka 1940” czy „Martwego jeziora” (bądĹş co bądĹş kaĹźda powieść z innej beczki) jest w stanie przewidzieć - co autor wymyśli tym razem? Pisarz czasem po części opiera się na popularnych szablonach, ale robi to w sposĂłb wzorowy, aĹź Ĺźal cokolwiek mu zarzucić.

W tym wypadku jest podobnie: „Miasteczko Nonstead” nie wnosi nowej świeĹźości do gatunku horroru – mimo tego wspaniale się ją czyta. Pisarz niejednokrotnie udowodnił juĹź, Ĺźe dysponuje dobrym warsztatem. W horrorze zabrakło celnych ripost tak charakterystycznych w poprzednich dziełach Mortki, ale język i styl autora są bez zarzutu. To argumenty, aby od dość młodego i perspektywicznego pisarza wymagać jak najwięcej. PorĂłwnanie z Kingiem, nawet jeśli mistrz gatunku zdecydowanie prowadzi w tej „rywalizacji”, moĹźe być dodatkową mobilizacją dla polskiego pisarza.

Podsumowując, „Miasteczko Nonstead” Marcina Mortki spełniło oczekiwania. Jest w niej obiecywana doza grozy i strachu, nie zabrakło interesującej fabuły i wiarygodnych bohaterĂłw. Tytuł ten z pewnością zainteresuje miłośnikĂłw horrorĂłw i nie tylko.