Kacper Smolak - Gra o Śmietnik

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Gra o Śmietnik Autor: Kacper Smolak Ilość stron: 300 Wydawnictwo: (własny nakład) Rok wydania: 2015 Cena: 30 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2016-01-16 Ocena: 70/100

Kacper Smolak to reprezentant niewątpliwie nowego pokolenia polskich twĂłrcĂłw, wolnych od peerelowskich doświadczeń, ale i wspomnień pierwszych lat transformacji ustrojowej – a często i nawykĂłw wynoszonych z tamtych okresĂłw. Autor „Gry o Śmietnik” śmiało mĂłgłby zostać określony mianem self-made mana, ktĂłry własnymi zabiegami doprowadził do opublikowania swojego dzieła. Czy takim jest jednak ono w istocie?

Na samym wstępie należy zauważyć, iż najbardziej mylący jest sam tytuł książki, rodzący skojarzenia, że całość będzie mniej czy bardziej udolnym pastiszem Martinowskiego cyklu, a w którym to przekonaniu czytelnika utwierdza dodatkowo okładka recenzowanej pozycji. Jest to jednak wrażenie błędne, bowiem już lektura pierwszych stron uświadamia, że wolbromski pisarz wykreował własne, zupełnie niezależne od realiów Westeros uniwersum.

PoszczegĂłlne rozdziały książki – sprawiające wręcz wraĹźenie niezaleĹźnych opowiadań – są sobie nierĂłwne. Przykładowo w pierwszym z nich „dzieje się” za duĹźo, drugi zaś jest właściwie wolny od tego rodzaju doznań. Największą przyjemność z lektury dostarczają rozdziały środkowe, paradoksalnie najluĹşniej związane z wątkiem, ktĂłremu autor skłonny byłby przypisać rolę przewodniego.

Cierpi takĹźe psychologiczne prawdopodobieństwo zachowania niektĂłrych postaci, ktĂłre nie sprawiając wraĹźenia obarczonych psychotycznymi skłonnościami (w stopniu większym od przewaĹźającej części społeczeństwa) jak nigdy nic potrafią przejść do codzienności nad faktem dopuszczenia się choćby spalenia Ĺźywcem wielu niewinnych biesiadnikĂłw, ktĂłrzy mieli pecha zobaczyć więcej niĹź powinny. Tyle jeśli idzie o postacie pozytywne, zaś co do szwarccharakterĂłw… RĂłwnieĹź seksualne wyczyny co poniektĂłrych postaci mogą wzbudzać co najwyĹźej rozbawienie przemieszane z politowaniem.



Andrzej Sapkowski – wzĂłr dla większości polskich pisarzy fantasy (w tym i dla twĂłrcy recenzowanej pozycji, na co wskazuje jedno bezpośrednie nawiązanie do wiedĹşmińskiej sagi), uwaĹźany za największego Ĺźyjącego, o ile nie w ogĂłle, rodzimego reprezentanta tego gatunku – w trakcie mającego miejsce przed laty spotkania z czytelnikami w krakowskim „Klubie Pod Jaszczurami” podniĂłsł, iĹź nic nie skutkuje u niego takim… podwyĹźszeniem ciśnienia, niĹź „rozwierające się odrzwia” miast „otwierających się drzwi” czy inszych „wrĂłt”. Tego rodzaju manieryzm moĹźna niestety zarzucić i autorowi, ktĂłry niewątpliwie naduĹźywa niektĂłrych fraz jak „wĹźdy” czy inne „bynajmniej” (choć nie w zakresie „odrzwi”). Czasami czytelnik nie moĹźe uwolnić się od wraĹźenia, Ĺźe dane zdanie powstało tylko po to, by pisarz mĂłgł się pochwalić znajomością pewnych wyraĹźeń, w rodzaju Sapkowowskich „kazuistycznych sofizmatĂłw”.

Niejednego czytelnika razić także może wulgaryzm języka bohaterów. Nie chodzi bynajmniej o to, by wszystkie postacie posługiwały się składnią Proustowskiego barona de Charlus, jednakże rubaszność mowy praktycznie wszystkich liczących się osób razi sztucznością. Posługiwanie się łaciną żołnierską (bo nie kuchenną) może być nęcące, lecz rozróżnienie pomiędzy radosną frywolnością w tym zakresie a zwykłą ordynarnością jest sztuką, a Kacper Smolak w tym zakresie maestrii jeszcze nie osiągnął.

Niewątpliwie takĹźe książce zdałaby się solidna praca korektorska, gdyĹź recenzowana pozycja moĹźe stanowić doskonały przykład prawdziwości zasady drugiej pary oczu, znanej kaĹźdemu edytorowi. Błędy ortograficzne w rodzaju „rządzy” zdarzają się na szczęście niezbyt często (jakkolwiek występują), interpunkcja jednak doprasza się bliĹźszego zaznajomienia z czerwonym długopisem…

PowyĹźsze akapity mogą rodzić wraĹźenie, Ĺźe całość stanowi model grafomanii rodem z Ecowskiego „Baudolina” – a byłoby to przekonanie błędne i krzywdzące! Autorowi nie brak śmiałości, ale teĹź i autentycznego talentu, ktĂłremu zdałoby się nieco więcej czysto rzemieślniczej szlifierki oraz dojrzałości. Są to jednak „choroby”, ktĂłre da się uleczyć wraz z wiekiem. JuĹź teraz jednak „Gra o Śmietnik” stanowi przykład literatury ambitniejszej od niejednej pozycji schodzącej z maszyn drukarskich uznanych wydawnictw. Być moĹźe mniej utalentowanym pozostaje pisanie recenzji…