John Maddox Roberts - Śledztwo Decjusza

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł :Śledztwo Decjusza (SPQR I: The King's Gambit) Autor: John Maddox Roberts Ilość stron: 336 Wydawnictwo: Bellona Rok wydania: 2012 Cena: 39 PLN Autor recenzji: Wojciech „DziadĂł” Kuczyński Data recenzji: 2012-07-11 Ocena: 80/100

Ĺťycie w staroĹźytnym Rzymie to był ciężki kawałek chleba, nawet dla ludzi z wyĹźszych sfer. SzczegĂłlnie, gdy się było członkiem Komisji Dwudziestu Sześciu, do ktĂłrej obowiązkĂłw naleĹźało pilnowanie porządku w przydzielonym okręgu i przeprowadzanie śledztw w sprawie wypadkĂłw mających tam miejsce. Decjusz Metellus Młodszy, pełniący to stanowisko, nie zdawał sobie sprawy, Ĺźe morderstwo popełnione na z pozoru niewiele znaczącym wyzwoleńcu moĹźe sprowadzić na niego spore kłopoty…

„Śledztwo Decjusza” to kryminał sensacyjny, rozgrywający się w Rzymie tuĹź przed narodzinami Chrystusa. Jego autorem jest John Maddox Roberts, weteran wojny wietnamskiej i Ĺźołnierz Zielonych BeretĂłw, specjalizujący się w prozie historycznej, s-f i fantasy. Zasłynął on między innymi serią powieści, opisujących dalsze przygody Conana Barbarzyńcy, ma na swoim koncie takĹźe cykle o wodzu Hannibalu czy właśnie o staroĹźytnym Rzymie. „Śledztwo Decjusza” to właśnie pierwsza część serii „SPQR”, liczącej pĂłki co 13 pozycji, co czyni go najdłuĹźszym z cykli autorstwa Robertsa.

Decjusz Metellus Młodszy pochodzi ze znanej i powaĹźanej rodziny senatorskiej. Mimo tego, Ĺźe blask familii nieco przyblakł, to jednak jej zdanie wciąż się liczy na arenie politycznej Rzymu. Między innymi dlatego Decjusz szybko ściąga na siebie uwagę moĹźnych, gdy prĂłbując rozwikłać sprawę zabĂłjstwa byłego gladiatora trafia na trop afery sięgającej aĹź do najwyĹźszych władz w Wiecznym Mieście. Dość szybko okazuje się, Ĺźe wielu nie pasuje kierunek, w jakim rozwija się śledztwo, co powoduje, Ĺźe coraz częściej ktoś nastaje na Ĺźycie Decjusza… Musi on jak najszybciej rozwiązać sprawę, by wiedzieć, kto chce jego śmierci i by zapobiec kolejnym zamachom. Na swojej drodze spotka wiele osobistości, wśrĂłd nich takĹźe znanych nam obywateli Rzymu: Juliusza Cezara, Katona czy Cycerona. Komu z nich są nie w smak poczynania młodego senatora? Jaki jest właściwy cel przedsięwzięć, o ktĂłrych dowiaduje się Decjusz? Czy będzie on im w sanie zapobiec?



W książce uświadczymy nie tylko opisy wydarzeń, relacjonowanych bezpośrednio przez Decjusza, pełniącego takĹźe rolę narratora, ale takĹźe charakterystykę Ăłwczesnego Ĺźycia w Rzymie, zarĂłwno od strony najwyĹźszych warstw, jak i plebsu. Narrator poświęca duĹźo uwagi relacjonowaniu przebiegu uczt, obrad senatu, uroczystości religijnych, walk na arenie czy innym wydarzeniom z Ĺźycia codziennego Rzymian. MoĹźna się takĹźe dowiedzieć, jak wygląda jego praca – w gruncie rzeczy to nudna urzędnicza robota, ktĂłra tylko w sytuacjach takich, jak ta stanowiąca główny wątek powieści, staje się moĹźe nie ciekawsza, ale na pewno wzbudza więcej emocji. Jednak czy wszystkie te opisy moĹźna potraktować jako wiarygodne? Na pewno dobrze budują klimat powieści i częściowo pokrywają się z faktami, jednak nie traktowałbym ich jako ĹşrĂłdła wiedzy. Sam charakter powieści wskazuje, Ĺźe trzeba ją traktować bardziej jak książkę mającą przynieść przyjemność z czytania, a nie poszerzającą wiedzę historyczną czytelnika. ChociaĹź z drugiej strony patronat nad polskim wydaniem książki objął magazyn historyczny „MĂłwią Wieki”, więc raczej o jakimkolwiek naciąganiu przez autora faktĂłw historycznych nie ma mowy.

Fabuła książki jest całkiem wciągająca. Nie ma większych przestojĂłw w akcji, a ona sama rozwija się całkiem dynamicznie. Oczywiście nie ma tu raczej mowy o ciągłych pościgach ulicami Rzymu, walkach i innych wydarzeniach, ktĂłre mogłyby się znaleźć w staroĹźytnej wersji „Szklanej pułapki”, jednak Ĺźycie Decjusza obfituje w nagłe i często niespodziewane wypadki, zabarwiające akcję. Śledztwo senatora zawiera wiele wspĂłlnych punktĂłw z dochodzeniami przeprowadzanymi współcześnie: przesłuchiwaniem świadkĂłw, przeszukiwaniem miejsc wypadkĂłw, śledzeniem i podobnymi procedurami rodem z „Sherlocka Holmesa”. Nie moĹźna jednak powiedzieć o tym, by ich opis był nudny; Decjusz ma dosyć cięty język i nie szczędzi przy opisach kąśliwych uwag, bawiących czytelnika i urzeczywistniających charaktery poszczegĂłlnych postaci. Dzięki temu przedstawieni uczestnicy akcji nie są „płascy”, łatwo moĹźna wywnioskować po ich zachowaniu, jacy są na co dzień. To znacznie uatrakcyjnia odbiĂłr książki, chyba kaĹźdy zgodzi się z tym, Ĺźe odpowiednia i wiarygodna kreacja bohaterĂłw jest jednym z najwaĹźniejszych elementĂłw dobrej powieści. Czy jest się do czego przyczepić w sferze bohaterĂłw i fabuły? Moim zdaniem nie. Z drugiej strony nie ma tu takĹźe elementĂłw, ktĂłre by zrobiły na mnie ogromne wraĹźenie. Po prostu są dobre, i tyle.

Od strony translatorskiej książka teĹź nie prezentuje się Ĺşle. Tłumaczenie Ewy Wierzbickiej jest zgrabne, zwięzłe i oddaje odpowiednio charakter powieści. Na końcu książki został takĹźe dołączony słowniczek trudniejszych pojęć, głównie z zakresu słownictwa urzędniczego w staroĹźytnym Rzymie, a takĹźe pojęć odnoszących się do samego miasta, jego zwyczajĂłw, charakterystycznych miejsc etc. Natomiast na pierwszych stronach znajduje się mapa miasta z naniesionymi najwaĹźniejszymi dla fabuły miejscami – dzięki temu moĹźemy na bieżąco śledzić przebieg wydarzeń w sensie kartograficznym, przynajmniej dopĂłki akcja dzieje się w stolicy cesarstwa. Okładka książki teĹź jest dobrze wykonana, jej projekt jest schludny i dobrze wpasowuje się w klimat utworu (wbrew pozorom jest to istotny fakt, od jakiegoś czasu coraz częściej spotykam się z dziwnymi potworkami na miejscu okładek, przypominającymi posklejanie clipartĂłw i prezentującymi się gorzej niĹź poseł Kalisz w negliĹźu; jakie są intencje ich twĂłrcĂłw - nie mam zielonego pojęcia). Gramatura papieru jest niezła, przynajmniej druk z drugiej strony za bardzo nie prześwituje. Rzucających się w oczy literĂłwek nie wypatrzyłem.

„Śledztwo Decjusza” to dobry kryminał, schludnie wpasowany w klimat staroĹźytnego Rzymu. Polecam go kaĹźdemu fanowi tego typu książek, a takĹźe sympatykom ram czasowych, w ktĂłrych rozgrywa się akcja utworu, na pewno się nie zawiodą.