Goran Vojnović - Moja Jugosławia

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł :Moja Jugosławia (Jugoslavija, moja deĹžela) Autor: Goran Vojnović Ilość stron: 244 Wydawnictwo: Akademickie Sedno Rok wydania: 2020 Cena: 35 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2024-05-31 Ocena: 75/100

Polityka międzynarodowa nieraz wydaje się nam dość prosta w dokonywaniu ocen, podobnie jak historia – są ci „dobrzy” oraz ci „Ĺşli”, czyni jednych zawsze są ukierunkowane na obronę i propagację wartości demokratycznych, praworządności i praw człowieka, uwaga drugich jest zaś zorientowana na tych wartości deptanie. Oczywiście z reguły rzeczywistość jest znacznie, znacznie bardziej zniuansowana, a chyba w mało ktĂłrym przypadku daje się to tak wyraĹşnie odczuć, jak zaczynając eksplorować zachodnie Bałkany, tak pod względem geograficznym, jak i mentalnościowym.

Główny bohater omawianej powieści jest bowiem osobą pochodzącą – jakbyśmy to ocenili kierując się współczesnymi wartościami i punktami odniesienia – z mieszanego związku, stanowiąc swego rodzaju ziszczenie się jugosłowiańskiego marzenia Josipa Broz-Tity i wielu osĂłb go poprzedzających. Rodzi się on w Kraju Południowych Słowian epoki absolutnie schyłkowej, lecz w dniach poprzedzających konflikty zbrojne, ktĂłre go pogrzebały. Konflikty, ktĂłre przeobraziły jego ojca.



Akcja książki rozgrywa się w dwóch planach czasowych, opierając się na konstrukcji znanej nie tylko czytelnikom, lecz osobom uczestniczącym w jakichkolwiek imprezach wspominkowych. Mamy więc do czynienia z opowieściami z dzieciństwa, a następnie przeskokami o wiele lat naprzód, gdy nasz bohater próbuje dojść ładu ze wspomnieniami, skonfrontować bohaterskie wyobrażenia ojca z późniejszymi zarzutami o jego udział w zbrodniach norymberskich.

Autor nie formułuje zbyt uproszczonych ocen, nie pozwala jednak sobie na proste resentymenty czy racjonalizację winy. Dość odważnie konfrontuje się on z dziedzictwem swego rodzica, a półgębkiem napomina również o potencjalnych grzechach dziadków, nie poświęcając tym ostatnim jednak zanadto wiele uwagi, wychodząc z założenia, że ich czas właściwie i tak przeminął.

„Moja Jugosławia” to książka traktująca o tematach powaĹźnych, a jednak mimo to przepełniona ciepłem. Nietrudno podczas jej lektury o sympatię i współczucie tyleĹź dla głównego bohatera, co i samego autora, dla ktĂłrych poĹźegnanie z dzieciństwem było w istocie rĂłwnieĹź niedobrowolnym porzuceniem starego świata, nawet jeśli był to świat tylko wyobraĹźony.