Antoni Ferdynand Ossendowski - Mocni ludzie

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Mocni ludzie Autor: Antoni Ferdynand Ossendowski Ilość stron: 359 Wydawnictwo: Zysk i S-ka Rok wydania: 2014 Cena: 45 PLN Autor recenzji: Michał „Spiderlo” Mazik Data recenzji: 2014-06-09 Ocena: 95/100

Osoba czytająca duĹźo książek, z łatwością „pochłaniająca” opasłe tomiska w swej ignorancji moĹźe sądzić, Ĺźe poznała większość pisarzy wartych uwagi, zarĂłwno współczesnych, jak i tych z minionych epok. Jak to jednak bywa, Ĺźycie szybko zrewiduje taki pogląd. Na szczęście jest to niespodzianka miła i chętnie przyjmowana, bowiem literackie perełki, ktĂłre zapadają na długo pamięć i mistrzowie piĂłra, trafiają się niezwykle rzadko.

W moim przypadku tak było powieścią „Mocni ludzie” Antoniego Ferdynanda Ossendowskiego. Książka jest wartościowa, wzruszająca i zachęca do czytania od pierwszej do ostatniej strony. Wypada tylko pokręcić głową z niedowierzaniem, Ĺźe nie zetknąłem się wcześniej z wymienionym autorem. Bywa...

„Mocni ludzie” A.F. Ossendowskiego opowiada o losie polskiej rodziny zesłanej w 1831 roku na Syberię. Jest to porucznik Władysław Lis (wraz z Ĺźoną), skazany za walkę przeciwko carskiej Rosji. W jednym najdzikszych zakątkĂłw na Ziemi ma dopełnić swojego nędznego losu: umrzeć z zimna, głodu, chorĂłb, ataku dzikich zwierząt lub z ręki tubylcĂłw. Polska rodzina – jakby na przekĂłr zaborcy - szybko aklimatyzuje się w wiosce SybirakĂłw. W końcu łączy ich wspĂłlny wrĂłg – Rosja i jej urzędnicy od lat kradnący, oszukujący i nękający inne narody. Polacy ciężko pracują, aby przeĹźyć i w dodatku chętnie niosą pomoc innym ludziom, przez co zyskują szacunek lokalnej społeczności. Jak pokaĹźe przyszłość, Sybiracy – lud honorowy – nie pozostawi swoich przyjaciół w potrzebie. Pomoc będzie niezbędna, gdy do uszu UrusĂłw (Rosjan) dotrą wieści, Ĺźe polski buntownik tak zuchwale poczyna sobie na ich ziemi.

Mocną stroną powieści (oprĂłcz wciągającej fabuły) są opisy przyrodnicze. Syberia niegdyś często traktowana jako kraina śniegu, lodu i śmierci, w rzeczywistości tętni Ĺźyciem. Pisarz pomimo swojej jawnej niechęci do Rosji (a w zasadzie komunizmu – co robi pewną róşnicę) potrafił obiektywnie ocenić piękno jej najdzikszego zakątka. Niebezpieczna, ale urokliwa tajga pełna dzikich zwierząt ma w sobie coś majestatycznego. Takie wraĹźenie odnosi rĂłwnieĹź główny bohater. Jego serce bije dla ojczyzny, do ktĂłrej pragnie powrĂłcić, jednakĹźe trudne Ĺźycie na Syberii i ciężka praca takĹźe czynią go szczęśliwym. Ĺťyje wśrĂłd ludzi mało oświeconych, chociaĹź tak jak on – mocnych, sprawiedliwych i honorowych.



„Mocni ludzie” zostali napisani w latach trzydziestych poprzedniego wieku i widać to zarĂłwno po stylu pisania, sposobie kreowania bohaterĂłw (często widać wyraĹşny podział na tych dobrych i złych) i...elementach patriotyzmu czy uwielbienia pracy. Książki pisane w tamtym okresie miały słuĹźyć nie tylko rozrywce, ale takĹźe uczyć, rozwijać i poniekąd dawać nadzieję. Dzieło autora ma w sobie coś z powieści Henryka Sienkiewicza oraz Alfreda Szklarskiego (chociaĹź kariera tego drugiego zaczęła się duĹźo później). Ossendowski ma jednakĹźe pewną przewagę nad wymienionymi pisarzami – jego powieść nie jest tak pompatyczna jak dzieła „ku pokrzepieniu serc” H. Sienkiewicza i jednocześnie zawiera bardziej wywaĹźone opisy i luĹşniejsze styl niĹź powieści podróşnicze A. Szklarskiego.

Sam Antoni Ferdynand Ossendowski był rĂłwnieĹź nietuzinkową postacią – nawet bardziej niĹź jego bohater. Polski pisarz, dziennikarz i podróşnik znał wiele językĂłw obcych (w tym chiński), brał udział w wojnie domowej w Rosji jako doradca oficera Kołczaka, a po jego upadku był ścigany przez bolszewicką policję polityczną za antykomunistyczne poglądy. Udało mu się uciec i dotarł aĹź do Mongolii. Znacznie później powrĂłcił do Polski i stał się jednym z najpoczytniejszych autorĂłw na świecie. Określano go nawet jako polskiego „Karola Maya”. W przyszłych dziesięcioleciach jego dzieła niestety zostały objęte cenzurą jako antysowieckie, a on sam był wymazany z kart literatury. NKWD otwierało nawet grĂłb Ossendowskiego, aby upewnić się czy wrĂłg Lenina na pewno nie Ĺźyje.

Mimo literackich restrykcji dzieła polskiego pisarza nie zostały zapomniane. Upłynęło wiele dziesięcioleci, a Antoni Ferdynand Ossendowski wciąż potrafi zainteresować Czytelnika. Jego literatura znacznie różni się od współczesnych książek i tym bardziej warta jest polecenia.