Terry Pratchett - Prawda

William chce dotrzeć do prawdy. Niestety, wszyscy inni chcą dotrzeć do Williama. I to w złych zamiarach. A to dopiero trzeci numer...

William de Worde jest przypadkowym wydawcą pierwszej gazety na Dysku. Teraz musi sobie radzić z tradycyjnymi problemami dziennikarskiego Ĺźycia – ludĹşmi, ktĂłrzy chcą, by zginął, wampirem na odwyku, Ĺźywiącym samobĂłjczą fascynację fotografowaniem z lampą błyskową, innymi ludĹşmi, ktĂłrzy teĹź chcą, by zginął, choć w inny sposĂłb, oraz, co najgorsze, człowiekiem, ktĂłry błaga go, by publikował zdjęcia jego ziemniakĂłw o zabawnych kształtach. „Prawda” to czysta rozkosz. Jest bardzo, bardzo zabawna...

„Nareszcie! W końcu!” – takie okrzyki towarzyły (metaforycznie) memu pierwszemu kontaktowi z najnowszą na naszym rynku pozycją autorstwa Terry’ego Pratchetta, zatytułowaną gĂłrnolotnie „Prawda”. Powodem tego entuzjazmu nie była bynajmniej okoliczność samej premiery następnej odsłony lubianego serialu, lecz spostrzeĹźenie, iĹź w końcu pojawia się w nim nowy wątek, nie będący tylko kalką poprzednich.

Cykl „Świata Dysku” składa się niejako z podcykli, ktĂłrych wyznacznikami są łączący je bohaterowie. I tak mamy podcykl Rincewinda, podcykl StraĹźy Miejskiej, samodzielny nurt wątkĂłw jest przewidziany dla czarownic z Lancre. Kilka pozostałych to albo pozycje aspirujące do miana cykli (Susan Śmierć, wolni ciutludzie), albo zupełnie pojedyncze epizody (vide „Pomniejsze bĂłstwa”). „Prawda” prezentuje zaś nam nowe postaci, nie wiadomo wszakĹźe, czy tylko ten jeden raz, czy jest to początek nowego podcyklu.



KaĹźda moneta ma wszakĹźe dwie (co najmniej) strony. Kluczowa postać dla „Prawdy” – wspomniany William de Worde – charakterologicznie plasuje się gdzieś pomiędzy Vimesem a Rincewindem. Z jednej strony jest to bowiem szlachetna dusza z przeszłością, z drugiej strony jej sposĂłb bycia nasuwa nieodłączne skojarzenia z najbardziej pechowym magiem Dysku. William jest postacią sympatyczną, niewątpliwie czytelnicy go polubią, nie da się wszakĹźe ukryć, iĹź przy jego konstruowaniu brytyjski pisarz niespecjalnie skory był do ryzyka i sięgnął po sprawdzone wzorce.

TakĹźe miejsce akcji jest ze wszech miar typowe – Ankh-Morpork. Czy tylko ja marzę o tym, by w końcu naprawdę mĂłc zobaczyć wielokrotnie juĹź wspominane Sto Lat, poznać postać szeryfa Al.-Khali czy posłuchać klatchiańskiego z ust native speakerĂłw? Nie Ĺźebym coś miał do ulubionego miasta wszystkich miłośnikĂłw prozy Pratchetta.

Nie wiem, czy to zasługa nowej postaci (a moĹźe sesji?:)), ale „Prawdę” czytało mi się z naprawdę dużą przyjemnością, jakiej juĹź od niepamiętnych czasĂłw nie uświadczyłem przy okazji styczności ze Światem Dysku. Fabuła jest skonstruowana sensownie, akcja nie pędzi na oślep niczym stado rozszalałych bizonĂłw, ale i nie pozwala przystanąć czytelnikowi, odłoĹźyć książkę na półkę. Ot, jest to dobry przykład syndromu „jeszcze jednego rozdziału” w działaniu.

Charakterystycznych „smaczkĂłw” jest w „Prawdzie” stosunkowo niewiele (a moĹźe ich po prostu nie dostrzegłem), co książce tej poczytuję za plus, Brytyjczyk bowiem nie zawsze potrafi zachować w nich umiar, ale tym razem nie mogę mu tego zarzucić, rzekłbym zaś nawet, iĹź wykazuje tym razem tutaj spore wyczucie.

„Prawda” to udana książka, wprowadzająca powiew świeĹźości do nieco juĹź zastałego cyklu Świata Dysku, pozwalająca Ĺźywić nadzieję, iĹź za jakowyś czas Terry Pratchett pĂłjdzie za ciosem i pozwoli sobie na jakiś bardziej oĹźywieńczy ruch. I oby to nie było małżeństwo Rincewinda z babcią Weatherwax.:)