Jacek Dukaj - LĂłd

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: LĂłd Autor: Jacek Dukaj Gatunek: fantastyka historyczna Wydawca: Wydawnictwo Literackie Rok wydania: 2007 Ilość stron: 1046 Cena: 59,90 PLN

Jacek Dukaj jest jednym z nielicznych – i to bardzo – współczesnych polskich pisarzy literatury fantastycznej, o ktĂłrym moĹźna powiedzieć, iĹź posiada swĂłj własny i niepowtarzalny styl. Zazwyczaj autorstwo poszczegĂłlnych jego opowiadań i powieści jest rozpoznawalne juĹź po lekturze pierwszej czy drugiej strony. I bynajmniej nie jest to skutkiem lokowania akcji kolejnych pozycji w tej samej scenerii czy wokół tych samych bohaterĂłw – nic z tych rzeczy! RĂłwnie niepowtarzalnie przedstawia on średniowieczną Europę co Nowy Świat u schyłku trzeciego tysiąclecia.

Pod koniec minionego roku na rynku pojawiła się nowa pozycja owego autora – „LĂłd” – ktĂłra ku zaskoczeniu nawet wydawcy sprzedała się niczym na pniu i konieczny się stał szybki dodruk. Niewątpliwie pełnym podziwu naleĹźy być dla marketingowych talentĂłw pracownikĂłw Wydawnictwa Literackiego, acz czy aby pozycja ta faktycznie zasłuĹźyła na taką popularność i sukces rynkowy?

Pierwszą rzeczą rzucającą się w oczy przy kontakcie z „Lodem” są jego monstrualne wprost rozmiary. Książka ta liczy sobie bowiem ponad tysiąc (!) stron, zresztą dość gęsto zadrukowanych. Tym większy podziw wzbudza to, jak szybko pozycja ta znikała z półek, bacząc na ogĂłlną „nieczytatość” nadwiślańskiego narodu.

Pomysł Dukaja na fabułę jest przewrotny, choć i dość charakterystyczny dla autora. Otóż umiejscawia on akcję swego najnowszego tytułu w trzeciej dekadzie właśnie co minionego dwudziestego stulecia, które jednak nie odpowiada temu, co znaleźć możemy w szkolnych podręcznikach historii, a to z tego powodu, iż Dukaj pozwolił sobie dokonać pewnej modyfikacji związanej z meteorytem tunguskim, który to okazał się być zbudowanym z niewystępującego naturalnie na Ziemi minerału o szczególnie zadziwiających właściwościach. Co więcej, znany kolaps ów pociągnął za sobą zmiany klimatyczne i gospodarcze, które wpłynęły na bieg dziejów w ten sposób, iż nie doszło do wybuchu pierwszej wojny światowej, a w konsekwencji i do rewolucji październikowej jak i wyzwolenia się narodów środkowoeuropejskich. Mija więc pierwsze ćwierćwiecze, a w Warszawie wciąż stoją cerkwie, zaś w Petersburgu (żadnym Piotrogrodzie czy Leningradzie) wciąż urzęduje Mikołaj II, mocną ręką trzymający ster swego imperium.



Sprowadzenie fabuły recenzowanej pozycji do prostej historii alternatywnej byłoby jednak zbyt dużym uproszczeniem. Rozmach Dukaja objawia się bowiem nie tylko w objętości książki. Z godnymi podziwu wytrwałością i talentem snuje on refleksje natury filozoficznej, buduje podstawy pod teorie nowych praw fizyki, konstruuje własną historiozofię, tak iż książka pełna jest najróżniejszych wątków, zachodzących na siebie jak i żyjących własnym życiem. Wszystko to zaś jednak czyni w na tyle wyważony sposób, by nie zanudzić czytelnika dość skomplikowanymi niejednokrotnie kwestiami.

Jestem pełen uznania dla warsztatu artysty zaprezentowanego przy okazji pisania „Lodu”, po ktĂłrym widać wielką pracę nad ĹşrĂłdłami z epoki. Bohaterowie posługują się bowiem Ĺźywym językiem, pełnym rusycyzmĂłw i prawdopodobnych neologizmĂłw, ktĂłrym z pewnością mogliby się posługiwać mieszkańcy Kraju Nadwiślańskiego i innych guberni rosyjskiego cesarstwa, gdyby historia potoczyła się tak, jak to sobie Dukaj umyślił.

„LĂłd”, jakkolwiek niejednokrotnie przypomina kryminał czy thriller polityczny, jest jednak pozycją dość wymagającą. I jakkolwiek nie jest konieczna znajomość dorobku Kotarbińskiego czy wczesnodwudziestowiecznej fizyki dla czerpania przyjemności płynącej z lektury, niemniej nie moĹźna przejść na tą pozycją bez Ĺźadnej refleksji, wymaga ona bowiem uwagi i skupienia.

Dziwić może nieco, jak szybko autor dokonuje rozwiązania akcji, bacząc na cierpliwość, z jaką ją budował. I choć czytelnik na szczęście żadną deus ex machiną uraczony nie będzie, to jednak może on odczuć pewne zdziwienie, iż koniec jest taki a nie inny.

„LĂłd” to pozycja bardzo dobra i bardzo róşna od tego, czym zazwyczaj raczą nas rodzimi twĂłrcy szeroko pojętej fantastyki. Niebanalność cechuje bowiem juĹź samo podejście do tematu, za czym poszedł talent autora i jego niewątpliwie ciężka praca, dzięki czemu książkę tą czyta się znakomicie, zaś jej rozmiary postrzega się jako atut. Mym skromnym zdaniem w osobistym dorobku Jacka Dukaja dzieło owo ustępuje tylko „Innym pieśniom”, dość podobnym zresztą. Warto przeczytać!