Lord Dunsany - CĂłrka krĂłla ElfĂłw

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: CĂłrka krĂłla ElfĂłw (The King of Elfland's daughter) Autor: Lord Dunsany Ilość stron: 200 Wydawnictwo: C&T Cena: 23 PLN

Były piękne, długowieczne i obdarzone nadprzyrodzonymi zdolnościami. Ich ojczyzną był Alfheim – jeden z dziewięciu światĂłw mitologicznej mroĹşnej Skandynawii. Mowa oczywiście o Elfach, ktĂłre zgodnie z pierwotnymi przekazami pochodzącymi z nordyckich sag, poezji oraz obu Edd, były pomniejszymi bĂłstwami płodności i przyrody. Wiara w te istoty przetrwała aĹź do XX wieku, a wraz z wiarą przetrwał strach. Mimo iĹź Elfy roztaczały opiekę nad florą i fauną lasĂłw, ktĂłre zamieszkiwały i nie naleĹźały do agresywnych stworzeń, prości ludzie bali się mieszać w elfie sprawy, gdyĹź zgodnie z ich przekonaniem zwykłemu śmiertelnikowi mogło to przysporzyć jedynie kłopotĂłw.

Elfy stanowią nierozerwalną część świata wykreowanego przez J.R.R.Tolkiena w „Hobbicie” oraz „Władcy pierścieni”, ale nie są to pierwsze dzieła, w ktĂłrych tak dużą uwagę poświęcono tej niezwykłej rasie. Wiele lat wcześniej, w 1924 roku motyw ten został wykorzystany w książce pt. „CĂłrka krĂłla ElfĂłw” przez irlandzkiego pisarza i poetę Lorda Dunsany’ego (pełne imię i nazwisko: Edward John Moreton Drax Plunkett, 18. baron Dunsany).

Mieszkańcy zapomnianej Doliny Erlu niczym nieróşniącej się od znanego nam świata, znuĹźeni swoim prozaicznym Ĺźyciem pragną odmiany. Udają się więc do swojego władcy z żądaniem, by zaczął władać nimi ktoś znający sztuki magiczne. KrĂłl usłuchawszy poddanych wysyła swojego syna Alweryka do Krainy ElfĂłw, by poślubił cĂłrkę tamtejszego władcy – Lirazel. Uzbrojony w czarodziejski miecz, podarunek od miejscowej czarownicy, książę wyrusza w niebezpieczną podróş. Kiedy przekracza granicę dzielącą te dwie krainy, jego oczom ukazuje się widok, ktĂłrego nie sposĂłb opisać słowami. MoĹźna uĹźyć kilku porĂłwnań do znanego nam świata, ale nawet z ich pomocą otrzymamy niedoskonały opis Krainy ElfĂłw. Niebieskie i gęste powietrze otacza wszystko jak woda rafy koralowe na dnie morza, drzewa są duĹźo większe, a rośliny całkowicie inne niĹź te, ktĂłre znamy, na dodatek nigdy nie więdną. Światło rĂłwnieĹź jest niezwykłe. Stanowi bowiem połączenie wszystkich wschodĂłw i zachodĂłw słońca. Oszołomiony tymi baśniowymi krajobrazami Alweryk dociera do pałacu krĂłla ElfĂłw, gdzie poznaje Lizarel – elfią księżniczkę znudzoną wiecznie trwającym dniem i zafascynowaną światem ludzi, znanym jej tylko z opowiadań. Po krĂłtkiej znajomości podejmują spontaniczną decyzję o wspĂłlnej ucieczce do krainy śmiertelnikĂłw. Po powrocie do Erlu, gdzie od czasu wyprawy minęło kilkanaście lat (w Krainie ElfĂłw czas praktycznie stoi w miejscu), Alweryk i Lirazel pobierają się i wkrĂłtce rodzi im się syn Orion.

Lirazel, mimo wielu lat spędzonych w Erlu, nadal nie może zrozumieć zwyczajów ludzi oraz zachodzących w ich świecie zmian, co denerwuje Alweryka, który stara się zabronić żonie dziwacznych jego zdaniem zachowań jak np. modlenie się do gwiazd. Nierozumiana i rozgoryczona Lirazel powraca do królestwa swojego ojca, a zrozpaczony Alweryk wyrusza, by ją odnaleźć i sprowadzić z powrotem do Erlu. Okazuje się jednak, że Kraina Elfów zniknęła. Książę mimo to nie daje za wygraną i zapuszcza się coraz bardziej w głąb pustkowia, gdzie niegdyś znajdowała się zaczarowana Kraina w nadziei, że pewnego dnia jego oczom ukażą się w oddali błękitne Elfowe Góry.



Pomimo prostoty, opowiedziana w tej książce historia jest bardzo symboliczna. Pojawia się w niej wiele wątków, które dotyczą nas samych, jak choćby prośba poddanych, od której wszystko się zaczęło. Symbolizuje ona tęsknotę za magią, za czymś mniej prozaicznym niż szara codzienność, a jednocześnie strach, czasami wręcz niechęć wobec nieznanego. Gdy magia bowiem przychodzi do Doliny Erlu, wielu mieszkańców zaczyna się jej bać. Niektórzy chowają się nawet w kościele, a miejscowy ksiądz, od początku przeciwny zmianom, rzuca kilka zaklęć ochronnych. Strach widać też u wieśniaków mieszkających w pobliżu granicy z Krainą Elfów. Nie patrzą oni nigdy w jej stronę i zachowują się tak, jakby ta część świata zwyczajnie nie istniała. Ma to związek z silnym przekonaniem, że ten kto choć raz da się skusić przez piękno tego miejsca i spojrzy w jego kierunku, nie zazna już nigdy szczęścia, gdyż ludzki świat nie będzie w stanie mu go zapewnić. Tak też dzieje się w rzeczywistości. Jeśli porównamy wielkie idee, wspaniałe światy, o których czytamy w książkach z naszą rzeczywistością, wydaje się ona tak nieciekawa, że czasami odczuwamy żal i nostalgię.

Jednak autor próbuje nam przekazać również to, że i nasz świat może być piękny. Wystarczy zachwycić się najzwyczajniejszymi rzeczami, których na co dzień nie zauważamy. Tak, jak to czyniły trolle, które zwabione ciekawością podziwiały nieznane im dotychczas gwiazdy na niebie, zmierzch i zmieniające swoją długość cienie wszystkich rzeczy na Ziemi.

Książka aĹź roi się od ukrytych znaczeń. W pewnym momencie troll zwiedzający Dolinę Erlu spotyka dziewczynkę, ktĂłrej proponuje wycieczkę do Krainy ElfĂłw. Ona jednak odmawia tłumacząc, Ĺźe w domu czeka na nią ciasto z konfiturami. I znowu jest to symbol, choć przedstawiony w postaci tak trywialnej scenki. NiektĂłrzy stąpają po Ziemi tak twardo, Ĺźyją „tu i teraz” do tego stopnia, Ĺźe ich myśli nie sięgają dalej niĹź Ĺźycie codzienne. Są oni szczęśliwi wybierając „ciastko” i nawet nie mają świadomości co utracili przez taki wybĂłr.

„CĂłrka krĂłla ElfĂłw” to książka bardzo wartościowa. Porusza problemy, ktĂłre mimo upływu czasu wcale się nie zestarzały. O niektĂłrych napisałam powyĹźej, ale jest ich znacznie więcej. Wystarczy tylko poszukać. Uświadamiają one czytelnikowi, Ĺźe niezaleĹźnie od czasu, w jakich Ĺźyjemy, świat zawsze biegnie za szybko, a ludzie pogrążeni są za bardzo w swoich codziennych czynnościach, a przecieĹź zawsze jest właściwy moment, Ĺźeby zatrzymać się i zrezygnować z „ciastka” choć raz. Jedynym minusem jest perspektywa, z ktĂłrej napisana jest książka. Bardziej przypomina ona legendę. Osobiście wolę, gdy akcja opisana jest bardziej szczegółowo, ale jeśli czytelnikowi podobały się np. „Dzieci Hurina” J.R.R. Tolkiena i nie przeszkadzała mu taka forma, to ta książka rĂłwnieĹź powinna przypaść mu do gustu.

Plusy:

poetyckie opisy

symbolika i ukryte znaczenia

Minusy:

napisana jak legenda

Książka otrzymuje 9 w dziesięciostopniowej skali wg Elleth.

---

Aleksandra „Elleth” Osiecka
E-mail autorki: dark_soul1(at)o2.pl

---