Donna Tartt - Szczygieł

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Szczygieł (The Goldfinch) Autor: Donna Tartt Ilość stron: 848 Wydawnictwo: Znak Rok wydania: 2015 Cena: 54,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2015-10-27 Ocena: 85/100

Theo Decker traci matkę w zamachu i sam, cudem ocalały z wybuchu, wykrada niewielki, ukochany przez nią obraz. Mimo mocnego startu dopiero tutaj zaczyna się prawdziwa opowieść. Śmiertelnie niebezpieczny wyścig z czasem i ludźmi, który toczy się w ekskluzywnych dzielnicach i brudnych zakamarkach amerykańskich miast. Wyścig, który doprowadzi głównego bohatera aż do najciemniejszych zakątków Amsterdamu.

Stosunkowo niewielu kinomanĂłw zna dzieło Lecha Majewskiego pt. „Młyn i krzyĹź”, ktĂłry to film dowodzi, jak skomplikowanym dziełem moĹźe być zdawałoby się prosty, wręcz prostacki obraz, ile ukrytych warstw moĹźe w sobie kryć, ile myśli – przy czym naleĹźy pamiętać o kontekście jego powstania, fakcie, Ĺźe historia zwykłych ludzi tkwiąca niejako „obok” moĹźe być po wielokroć ciekawsza. Nie inaczej jest i ze „Szczygłem”.

Tytułowy obraz stanowi tylko rekwizyt wracający niczym bumerang, lecz przez większość czasu tkwiący gdzieś bardzo daleko, wysuwając na pierwszy plan osobę miotacza. Tego zaś poznajemy jako młodego nastolatka, najpierw przytłoczonego przez rzeczywistość, później zmagającego się z dojrzewaniem, w końcu zaś z dorosłością, zmieniając co jakiś czas scenografię w tle.



Książka pomimo swoich rozmiarĂłw doskonale nadaje się do lektury „rwanej”, mało ktĂłry rozdział jest więcej niĹź kilkustronicowy, a akcja ani przez moment nie posuwa się na tyle szybko, by choćby parodniowa przerwa skutkowała zupełną utratą wątku.

„Szczygieł” jednak nie kaĹźdemu przypadnie do gustu, choćby ze względu na tendencje autorki do taplania się w błotku narkotykĂłw i innych opiatĂłw, choć bez surrealistycznych opisĂłw czy emanowania ludzką fizjologią. Z pewnością nie jest to książka pisana „ku pokrzepieniu serc”, choć zaskakująco często okazuje się ona optymistyczna, pomimo wielu odsłanianych przez nią mrokĂłw ludzkiej duszy.

Największym atutem przedmiotowej pozycji jest jednak przenikający jej strony nastrój, nieustannie melancholiczny, czasami nieco usypiający, nakazujący z pewnym przygnębieniem, ale i uśmiechem akceptować ofertę przedstawianą przez rzeczywistość, miast miotać się na wszystkie strony w akcie sprzeciwu.

„Szczygieł” niewątpliwie jest dziełem, choć moĹźe nie wiekopomnym czy takim, ktĂłre będzie czytane w następnych dekadach. Jest to dość subtelny zapis epoki, pozwalający jej współczesnym choć przez chwilę spojrzeć na siebie z boku.