Orson Scott Card - Tropiciel

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Tropiciel (The Pathfinder) Autor: Orson Scott Card Ilość stron: 512 Wydawnictwo: PrĂłszyński i S-ka Rok wydania: 2011 Cena: 39,90 PLN

Rigg potrafi zmienić przeszłość, ale nic nie moĹźe go przygotować na to, co dopiero nastąpi…

Gruntowne szkolenie nauczyło Rigga dochowywać tajemnic. Tylko jego ojciec zna prawdę o niezwykłym darze syna – talencie widzenia ścieĹźek przeszłości. Lecz gdy ojciec ginie, Rigg ze zdumieniem dowiaduje się, jak wiele sekretĂłw przed nim zataił. Tajemnic o przeszłości syna, jego toĹźsamości i przeznaczeniu. A kiedy Rigg odkrywa, Ĺźe jego dar pozwala mu nie tylko widzieć przeszłość, ale rĂłwnieĹź ją zmieniać, przyszłość nagle staje się co najmniej niepewna.

Przyrodzone dziedzictwo pcha go ku pokrętnej drodze, mimowolnie wikłając w rozgrywki dwĂłch stronnictw. Jedno pragnie wynieść go na tron, drugie pozbawić Ĺźycia. Chcąc nie chcąc, musi podać w wątpliwość całą nabytą wiedzę, przezwyciężyć ograniczenia swojego talentu… i wyrzec się wpływu na własne przeznaczenie.

Jakkolwiek trywialnie to zabrzmi, kaĹźdy wielki przedstawiciel sztuki ma pewną specyficzną cechę swego warsztatu, pozwalającą z miejsca go odróşnić od całej rzeszy pozostałych. Red Hot Chili Peppers moĹźna zidentyfikować juĹź po pierwszych kilku taktach ich utworu, niezaleĹźnie od tego, czy powstał on 20 lat temu, czy wczoraj. Podobnie kaĹźdy wprawny miłośnik sztuk wizualnych nie będzie potrzebował badać podpisu, by stwierdzić, Ĺźe dane dzieło wyszło spod pędzla takiego Van Gogha czy Pisassa. Ja zaś nie musiałbym widzieć nazwiska na okładce książki, by uznać, Ĺźe autorem „Gry Endera” – napisanej wszak przed ćwierćwieczem – oraz „Tropiciela” jest jedna i ta sama osoba.

Główny bohater recenzowanej pozycji, podobnie jak i opus magnum amerykańskiego pisarza, jest małolat, nastolatek (z dolnych przedziałów nastoletniości) skonfrontowany nagle z bardzo surową i bezwzględną rzeczywistością, przejawiającą się w tragicznym i niespodziewanym sieroctwie, niejako skumulowanym następnie z – niesprawiedliwym – zarzutem morderstwa. Jest to wszakĹźe chłopak obdarzony niezwykłym talentem, zupełnie odróşniającym go od całej rzeszy rĂłwieśnikĂłw. Prawda, Ĺźe brzmi znajomo?



Nie w kreacji postaci tkwi wszakże oryginalność Carda, gdyż i powyższy opis pasowałby do niejednej postaci wykreowanej przed chociażby dwoma wiekami przez Charlesa Dickensa. Otóż Rigg jest osobą niezwykle wyedukowaną jak na swój wiek, zdolną do bardzo daleko posuniętej refleksji twórczej, ale też i autorefleksji. Rozwiązania stawianych przed nim wyzwań szuka on nie przez odwołanie się do odwagi czy innych cech hołubionych przez autorów powieści młodzieżowych, lecz tylko i wyłącznie własnego rozumu oraz wiedzy innych.

Owszem, jeśli ktoś uwaĹźał, iĹź cykl o Enderze był przeintelektualizowany, to uczciwie toĹźsamy zarzut mĂłgłby postawić i „Tropicielowi”. Gros powieści to zapis dialogĂłw postaci wzajemnie falsyfikujących stawiane przez siebie tezy, nieodmiennie pogrążające się w paradoksach intelektualnych, do ktĂłrych dotarłszy bynajmniej nie uciekają z podkulonymi ogonami, lecz prĂłbują stawić im czoło. Jeśli komuś przypadła do gustu taka „Peanatema”, będzie zachwycony nową książką Amerykanina (choć znacznie wątlejszej objętości).

Czasami na skutek konstrukcji książki cierpi psychologiczne prawdopodobieństwo wydarzeń i postaci, oczywiście przy całym szacunku dla konwencji literatury science-fiction. Czytelnik jednakże jest skłonny tolerować ten brak, ani razu nie przyjmuje on bowiem charakteru, który można by było określić mianem intensywnego czy obrażającego inteligencję odbiorcy. Deus ex machina nie stanowi zagrożenia, sama zaś historia jest naprawdę wciągająca.

A właściwie dwie historie, kaĹźdy rozdział rozpoczyna się bowiem krĂłtkim odcinkiem, zdawałoby się, zupełnie innej opowieści, reprezentującej gatunek hard sci-fi, acz dość szybko moĹźna się zorientować – w związku z czym uwaĹźam się za wolnego od grzechu spoilerowania – iĹź pozostaje on jak najbardziej w związku przyczynowo-skutkowym z losami Rigga czy Umba.

„Tropiciel” urzekł mnie swoją przemyśl(a)ną konstrukcją, dzięki ktĂłrej dostarczył mi nie tylko chwilowej (niestety, książkę czyta się naprawdę szybko) przyjemności płynącej z ciekawej lektury, lecz i nieco satysfakcji, ktĂłrą zwykłem czerpać podczas zgłębiania wiedzy. I jakkolwiek nie kaĹźdy jest miłośnikiem tego rodzaju rozwiązania, takiego kolaĹźu Ĺźyczyłbym sobie w przypadku kaĹźdej książki aspirującej do gatunku sci-fi – tak jak on został ukształtowany przez Lema czy Asimova.