Na Ziemi na początku XXI wieku tłoczy się ponad siedem miliardów ludzi. Jest to epoka inteligentnych komputerów, psychodelicznych narkotyków w wolnej sprzedaży, polityki uprawianej za pomocą zabójstw i naukowców obłaskawiających wulkany poprzez palenie kadzideł… Histeria niebezpiecznie przeludnionego świata przedstawiona w olśniewająco nowatorskim stylu.
Poddasza i skrzynie poukrywane po szafach potrafią kryć w sobie prawdziwe skarby, często już gruntownie zapomniane. Podobnie rzecz się ma z literaturą sprzed dziesięcioleci – nieliczne pozycje uświadczyły statusu kanonu powszechnie znanego współcześnie, zdecydowanie mniej niż by na to zasługiwały. Czy
„Wszyscy na Zanzibarze” są taką perełką?
Omawiana książka dość dobrze oddaje obawy swoich czasów, zapewne pełniąc wówczas nieco kasandryczną funkcję uświadamiającą dla szeregu czytelników. Autor zaczął dostrzegać zjawisko swego rodzaju geometrycznego wzrostu liczby ludności, który miałby prowadzić do maltuzjańskiej katastrofy. Zaczyna on więc snuć hipotezy nad przyszłymi sposobami przeciwdziałania – i reakcjami społeczeństw nań.
Najzabawniejsze we współczesnym odczytywaniu danej publikacji jest to, iż
John Brunner jednocześnie miał rację oraz się mylił. Jak wiemy, przyrost liczby ludności faktycznie nastąpił, jednakże niekoniecznie dotknął on społeczeństwa zachodnie, które obecnie raczej zmagają się z problemami gwałtownie starzejących się społeczeństw jako pokłosia niskiej dzietności, niewystarczającej dla zastępowalności pokoleń.
„Wszyscy na Zanzibarze” stanowią również kronikę sposobu myślenia amerykańskiego społeczeństwa w epoce wietnamskiej wojny, jak i napięć rasowych uwypuklających niedoskonałości mitu o amerykańskim śnie. Z drugiej strony mamy dekolonizację w tle. Niektóre wątki nie będą współcześnie łatwe do uchwycenia czy zrozumiałe, swą sztucznością mogą razić niektóre neologizmy.
Autor pogodził w swej książce dwa podejścia teoretycznie sprzeczne. Czytelnik zetknie się tyleż z pesymistyczno-realistyczną oceną rzeczywistości, a zarazem zetknie się z potężnymi nieraz dawkami iście idealistycznego optymizmu. Odbiór całości może więc rodzić u czytelnika całkiem ambiwalentne wrażenia, lecz niekoniecznie skutkujące niesmakiem.
|
| Autor: Klemens
|
|
|
|
|
Tytuł :
