Jakub Małecki - Dżozef

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : DĹźozef Autor: Jakub Małecki Ilość stron: 320 Wydawnictwo: SQN Rok wydania: 2018 Cena: 36,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2020-04-29 Ocena: 70/100

Dresiarz Grzegorz, biznesmen Kurz, stary Maruda i ten Czwarty. Doborowe towarzystwo w jednej sali szpitalnej. Ich historia byłaby jednak zupełnie inna, gdyby nie włączył się w nią jeszcze ktoś: Joseph Conrad. Jego obecność zmienia tutaj wszystko.

Grzesiek Bednar zostaje napadnięty na warszawskiej Pradze i trafia do szpitala ze złamanym nosem. Tu poznaje trzech mężczyzn, z ktĂłrymi wyruszy do swoistego jądra ciemności: pięćdziesięcioletniego biznesmena, wiecznego malkontenta oraz Czwartego – wielbiciela prozy Josepha Conrada. To właśnie ten czwarty, Stanisław Baryłczak, stanie się przyczyną kłopotĂłw. Majacząc, skłania Grzegorza do spisania swojej „ostatniej powieści”. Opowiada o małym Stasiu powołującym do Ĺźycia kozła z drewna, ktĂłry staje się jego towarzyszem i przekleństwem.

Opowieść Czwartego z kaĹźdym dniem jest bardziej mroczna, a przestrzeń, w ktĂłrej przebywają mężczyĹşni, zaczyna się kurczyć. Sale znikają, a ściany zaczynają się do siebie zbliĹźać – wszystko to potęguje lęki bohaterĂłw i wzmaga niepokĂłj narastający w czytelniku.

Joseph Conrad – czy teĹź JĂłzef Teodor Konrad Korzeniowski – jest dla typowego Polaka jeszcze jednym nazwiskiem właściwym dla róşnorakich teleturniejĂłw, niewzbudzającym jednakĹźe niemal jakichkolwiek skojarzeń, moĹźe poza autorstwem takiej czy innej lektury szkolnej (z reguły wszakĹźe potrzeba juĹź namysłu, by przywołać jej tytuł, a cóş dopiero zalążki fabuły). Poniekąd jest w tym pewna konsekwencja, toĹźsama uwaĹźaniu Adama Mickiewicza za twĂłrcę polskiego a nie litewskiego czy rusińskiego. Po tytule książki Jakuba Małeckiego moĹźna więc podejrzewać, iĹź celem jej autora jest przybliĹźenie polskiemu czytelnikowi twĂłrczości naszego rodaka – będzie to jednak wraĹźenie błędne.

Pierwsze rozdziały powieści stanowią dość wierne odzwierciedlenie polskiej „rzeczywistości szpitalnej”, choć nie tylko, bo stanowiącej rĂłwnieĹź pewną relację z okresu wczesnej transformacji gospodarczej, nietrudno w niej odnaleźć wielu detali, jak teĹź umiejętne przechodzenie przez autora od ogółu do szczegóły i ponownie od szczegółu do ogółu.



Dość szybko, choć niespektakularnie czytelnik sobie uświadamia, Ĺźe opowiadana mu historia będzie się rozgrywała nie w dwĂłch – jak mĂłgłby oczekiwać – lecz trzech róşnych planach, zaś autor bynajmniej nie będzie mu dowodził, Ĺźe twĂłrca „Jądra ciemności” wielkim pisarzem był. MoĹźe i Jakub Małecki jest miłośnikiem prozy nieco zapomnianego rodaka, lecz swego uczucia nie prĂłbuje wmusić czytelnikowi, pozostawiając po jego stronie raczej zaciekawienie.

„DĹźozef” jest zresztą książką dość ponurą, i to pomimo dość humorystycznej narracji, jak teĹź konstrukcji prezentowanych postaci. Nie sposĂłb jednak nie odnieść wraĹźenia, Ĺźe pozycja ta posiada nade wszystko potencjał katalizatora, niejako wzmacniając odczucia czytelnika towarzyszące mu jeszcze tuĹź przed sięgnięciem po daną pozycję.

Dzieło Jakuba Małeckiego jest całkiem niebanalną powieścią, a zarazem dość przekorną, gdyż po lekturze pierwszych stron tenże mógłby sobie wyobrazić coś zupełnie odmiennego. Można się co prawda zastanawiać nad jej kompletnością, lecz nie sposób odmówić autorowi samodzielności ścieżki, którą podążył wraz ze swoim piórem.