Jacek Dukaj - Starość aksolotla

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Starość aksolotla Autor: Jacek Dukaj Ilość stron: 152 (epub)/295 (pdf) Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie Rok wydania: 2015 Cena: 20 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2015-03-15 Ocena: 65/100

Pierwszym, co się rzuca w oczy w przypadku najnowszego dzieła piĂłra Jacka Dukaja jest fakt, Ĺźe nie ma co się rzucać w oczy – mamy do czynienia bowiem z książką z załoĹźenia w formie elektronicznej, co do ktĂłrej nie istnieją – przynajmniej oficjalnie – plany wydania jej w bardziej tradycyjnej postaci. Znając jednak zamiłowania autora, jak teĹź jego historię nie tyle podążania z prądem, co wręcz jego wyprzedzania, zabieg ten właściwie nie powinien w jakimkolwiek stopniu dziwić.

„Starość aksolotla” to jednak opowieść w znacznej mierze adresowana do nerdowo-geekowej sceny, a osoby, dla ktĂłrych niniejsze sformułowanie zabrzmiało obco, rĂłwnie niekomfortowo będą się czuły w trakcie lektury, język autora bowiem nieustannie, ale to właściwie bez ani chwili przerwy operuje tego rodzaju terminologią.

RĂłwnie niszowy mĂłgłby się zdawać pomysł na fabułę – historia rozpoczyna się niejako od takowej końca, dane jest nam bowiem ujrzeć koniec świata jakiego znamy, a mianowicie świata biologicznego, ktĂłry pada ofiarą tajemniczej wiązki promieniowania z kosmosu, niszczącej wszystko co mitochondrialne i dezoksyrybonukleinowe, bez uszczerbku jednak pozostawiającego cały dorobek materialny ludzkiej cywilizacji. Garstka ludzi pod wpływem chwili wpada na pomysł przetransferowania swego „ja” w wirtualną przestrzeń i losy tych nowych-starych toĹźsamości na przestrzeni następnych setek lat przyjdzie śledzić czytelnikowi.



Niczego nie ujmując sprawności pisarskiej Jacka Dukaja, na pierwszy plan jednak – pozostawiając nieco treść w tle – wysuwa się forma, a mianowicie przypisy w postaci linkĂłw oraz oprawa audiowizualna, zawierająca nawet projekty mechĂłw gotowe do wydruku w technologii 3D. Szczerze mĂłwiąc mechanizm tych pierwszych średnio mi przypadł do gustu – w przypadku zwykłego czytnika musimy bowiem przejść na koniec książki, a w przypadku tableta niejako załadować odrębną stronę – wybija bowiem z lektury, zwłaszcza jeśli czytelnik dysponuje umiejętnością czytania całostronicowego.

Historia zasadnicza, jak to u Dukaja, jak zwykle jest niegłupia i jak zwykle niestroniąca od pogłębionych refleksji o naturze filozoficznej. Zabrakło jednak typowej akcji, zwykłego zaciekawienia czytelnika rozwojem wydarzeń – fabułę do przodu popychają rozmowy, moĹźe nie o dostojewskim rozbudowaniu, ale z bergmanowskim brakiem alternatywy. W konsekwencji docierając do zakończenia czytelnik odczuwa nade wszystko zaskoczenie, i to nie spowodowane jego kształtem, lecz samym faktem wystąpienia.

„Starość aksolotla” Jacka Dukaja stanowi niejako wersję demo nowej technologii i nowej usługi serwisu Allegro, aniĹźeli zupełnie samodzielną książkę i rĂłwnie dobrze mogłoby stanowić opowiadanie składające się na zbiĂłr tychĹźe w postaci „KrĂłla BĂłlu”. Nie jest to pozycja banalna, bardziej jednak dziełko aniĹźeli dzieło.