Wszystkie kobiety, które tu razem z nią przywieziono, podobnie jak te, które przewijały się przez jej blok, były już martwe. Nie pamiętała ich twarzy, tylko korowody szkieletów. Niektóre pewnie mogłaby sobie jeszcze przypomnieć, gdyby nie spychała ich w zapomnienie jakaś mechaniczna ręka. Pamięta tylko babilońskie pomieszanie języków, a niekiedy między palcami tej ręki przecieka określona postać albo jakieś imię, zwłaszcza tych pierwszych; to od nich zaczęła się procesja zakończona Polą, która leży obok martwa.
Holocaust był zdarzeniem pokoleniowym naznaczającym generację, której ostatni przedstawiciele odchodzą do czekających na nich bliskich oraz przodków. Zarazem było to doświadczenie dotykające większości narodów Europy, tak po stronie ofiar, jak i katów. Własne spojrzenie nań przedstawił jugosłowiański pisarz
Danilo Kiš w
„Psalmie 44”.
Jest to książka po części autobiograficzna, gdyż autor zaimplementował głównej bohaterce część własnych doświadczeń, czego doskonałym przykładem może być pogrom w Nowym Sadzie, a następnie spławianie ciał Dunajem.
Wspomniana wyżej główna bohaterka, Maria, uÅ›wiadczyÅ‚a cudu w piekle – poczęła i urodziÅ‚a dziecko w Auschwitz. Brzmi to kompletnie niewiarygodnie, wrÄ™cz komiksowo, z posÅ‚owia jednak czytelnik dowiaduje siÄ™, że w istocie taka sytuacja miaÅ‚a jakoby miejsce i to ona miÄ™dzy innymi zainspirowaÅ‚a baÅ‚kaÅ„skiego pisarza.
Maria jest jednak mimowolnÄ… statystkÄ… jednej z bardziej groteskowych scen, a mianowicie rozmowy ojca jej dziecka – polsko-żydowskiego lekarza-więźnia dziaÅ‚ajÄ…cego pod komendÄ… jednego z zabójców w biaÅ‚ym kitlu z jego przeÅ‚ożonym, hoÅ‚dujÄ…cego nazistowskiej nauce i rozmyÅ›lajÄ…cego w kategoriach spuÅ›cizny po sobie.
„Psalm 44” to dzieÅ‚o niezwykle krótkie, o charakterze noweli, acz Å‚Ä…czÄ…ce ze sobÄ… kilka niezwykÅ‚ych scen. Każda z nich cechuje siÄ™ kompletnÄ… niewiarygodnoÅ›ciÄ… i tym wiÄ™ksza jest moc tej książki, gdyż uÅ›wiadamia ona, że w rzeczonym okresie codzienność skÅ‚adaÅ‚a siÄ™ z takich obrazów.
|
| Autor: Klemens
|
|
|
|
|
Tytuł :
