Aleksander Buszkow - Antykwariusz

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Antykwariusz (Антиквар) Autor: Aleksander Buszkow (Александр Александрович Бушков) Ilość stron: 335 Wydawnictwo: Bellona Rok wydania: 2013 Cena: 35 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2013-04-23 Ocena: 70/100

Tajemniczy i niebezpieczny świat handlu antykami, wykopaliska scytyjskich kurhanów i wielka syberyjska rzeka, na dnie której gdzieś spoczywa bolszewicki pociąg pancerny wyładowany złotem. Czy pierwszy dotrze do niego tajemniczy morderca, czy toczący z nim pojedynek antykwariusz?

Literatura rosyjska w kraju nad Wisłą od lat cieszy się dobrą – w odróşnieniu od narodu jej twĂłrcĂłw – opinią, ba, wręcz estymą, i moĹźna tu rzec, Ĺźe dzieje się tak nie tyle dzięki politycznym względom, lecz na przekĂłr im. Z tej teĹź przyczyny bez najmniejszego problemu znajdziemy w naszych księgarniach całe mnĂłstwo publikacji autorstwa pisarzy posługujących się na co dzień cyrylicą. Kolejnym z takowych twĂłrcĂłw jest Aleksander (a właściwie Aleksandr) Buszkow.

„Antykwariusz” to książka utrzymana w popularnym, i niejako charakterystycznym dla współczesnych rosyjskich pisarzy, nurcie pozycji przygodowo-kryminalnych, podsypanych niemałą domieszką socjologii, z przydatkami – z reguły taniego – romansu. Głównym, tytułowym bohaterem jest niejaki Smolin, trudniący się handlem starociami. Stosunkowo szybko okazuje się jednak, Ĺźe jest to osoba o nieco bardziej skomplikowanej biografii, mająca bowiem styczność (od strony podsądnego) z radzieckim wymiarem sprawiedliwości, posiadająca Ĺźydowskie korzenie (ktĂłre nie przejawiają się właściwie w niczym z wyjątkiem pewnej niechęci wobec antysemityzmu), stosunkowo często odnosząca się sceptycznie wobec idei praworządności. Otwarcie teĹź muszę dodać, jakkolwiek trudno wytłumaczyć ten fenomen, iĹź z kaĹźdą kolejną stroną postać tę lubi się coraz bardziej, być moĹźe ze względu na gamę szarości przez nią prezentowanych, zawsze jednak nakierowaną ku zwykłej ludzkiej przyzwoitości.



Akcja książki rozgrywa się w fikcyjnym syberyjskim mieście Szantarsk, ktĂłre z kontektu moĹźna skojarzyć z bliskim Buszkowowi Krasnojarskiem. Przy jego opisie, a właściwie ocenom skierowanym pod jego kątem daje ponownie o sobie znać rosyjska specyfika – raz bowiem przeczytamy, Ĺźe jest to w istocie miasto prowincjonalne, by nieco dalej się dowiedzieć, Ĺźe posiada ona „tylko” milionową populację, raz dowiemy się, Ĺźe jest ono stolicą przeciętnego obwodu, by chwilę później się dowiedzieć, Ĺźe jedna z mieścin „podporządkowanych” jest ulokowane w odległości „tylko” czterystu kilometrĂłw. Tak, Rosja to wielki kraj…

„Antykwariusz” jest zaskakującą ciekawą pozycją dla miłośnikĂłw historii, gdyĹź Buszkow bardzo zręcznie miesza sferę fikcji z niezaprzeczalnymi faktami, zwraca uwagę na niuanse często niedostrzegalne dla współczesnych bądĹş przez nich zapomniane, a ktĂłrych w Ĺźadnym razie nie moĹźna uznać za pozbawione znaczenia. Zarazem przedmiotowa pozycja potrafi zafrapować osobę zainteresowaną Rosją obecną, choćby poprzez ocenę pieriestrojki i reform epoki Jelcyna, o ponurym Ĺźarcie z partii Jabłoko nie wspominając.

Najsłabszą stroną książki jest niestety niezbyt porywająca fabuła – co prawda lektura jest wcale przyjemna i daleko jej opisom przyrody u Kraszewskiego, niemniej jednak właściwie ani przez moment czytelnik nie odczuwa dreszczyku emocji, postać głównego bohatera nie jest bowiem zagroĹźona, a gros stron sprowadza się do dialogĂłw i dialogĂłw, na szczęście znacznie mniej bizantyjskich niĹşli tych piĂłra Dostojewskiego.

„Antykwariusz” to dopiero pierwsza część cyklu. „Dopiero”, gdyĹź nie dowiadujemy się prawie niczego w zakresie głównego wątku, a uwagę skupiamy na materiach akcydentalnych. Ale „dopiero” rĂłwnieĹź w pozytywnym znaczeniu – główny wątek został li tylko napoczęty, a lektura juĹź teraz, kolokwialnie mĂłwiąc, wciąga.