Brian Herbert, Kevin J. Anderson - Diuna. Dżihad butleriański

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Diuna. DĹźihad butleriański (Dune: The Butlerian Jihad) Autorzy: Brian Herbert, Kevin J. Anderson Ilość stron: 695 Wydawnictwo: Dom Wydawniczy REBIS Rok wydania: 2008 Cena: 49,90 PLN

Trwający setki lat bĂłj z myślącymi maszynami wkracza w ostatnie stadium. Omnius – demoniczny komputerowy wszechumysł – oraz służący mu Tytani i roboty z Zsynchronizowanych ŚwiatĂłw nieubłaganie zyskują przewagę, wykorzystując wady rodzaju ludzkiego. Ostatnią nadzieją mieszkańcĂłw Ligi Szlachetnych i Niezrzeszonych Planet są wojskowy przywĂłdca Xavier Harkonnen, jego narzeczona Serena Butler i błyskotliwy naukowiec Tio Holtzman. Brutalnej sile maszyn ludzie mogą przeciwstawić jedynie nieograniczoną wyobraĹşnię, dar współczucia, wrodzony geniusz oraz niegasnące nadzieję i miłość. To musi wystarczyć.

Tymczasem na odległej, niemal zapomnianej planecie Arrakis kupcy odkrywają dobrodziejstwo nieznanej przyprawy – melanĹźu...

Cykl Diuny jest niewątpliwie klasyką gatunku literatury science–fiction, nazwisko jego twĂłrcy zaś – Franka Herberta – zalicza się do największych, stawiając w jednym szeregu chociaĹźby z Philipem K. Dickiem czy Ursulą K. Le Guin. Co więcej, niewątpliwy sukces literacki przyniĂłsł za sobą – co bynajmniej wcale regułą nie jest – sukces finansowy, w konsekwencji czego wspomniany pisarz zostawił swym spadkobiercom bardzo szacowną schedę w spadku. A nie od dziś wiadomo, iĹź apetyt rośnie w miarę jedzenia. I choć historia zna klany noblistĂłw, to raczej zwykły one reprezentować nauki ścisłe, w przypadku zaś humanistyki popularne porzekadło głosi, iĹź po wydaniu geniusza natura musi trochę odpocząć. Dlatego teĹź ze sporymi obawami sięgałem po „DĹźihad butleriański”, będący prequelem do wielkiej sagi Franka Herberta.

Najstarszy syn pomysłodawcy losĂłw Paula Atrydy i jego potomkĂłw – Brian Herbert – chyba świadom skali zadania, na ktĂłre chce się porwać, dobrał sobie do pomocy (a moĹźe przeciwnie, postanowił tylko wesprzeć i firmować swym nazwiskiem) Kevina J. Andersona, znanego głównie z szeregu powieści, ktĂłrych akcja rozwija się w uniwersum Gwiezdnych Wojen. Wzbudziło to moją nieufność, bowiem świadczy to o tym, iĹź Ĺźaden ze współautorĂłw nie czuł się na siłach samodzielnie zmierzyć się z dziedzictwem Herberta seniora, snuć własnej wizji.



Bo to właśnie wizji najbardziej brakuje „DĹźihadowi butleriańskiemu”, głębi snutych refleksji! Niejednokrotnie bowiem autorowi „Diuny” zarzucano wręcz jej przesycenie róşnymi autorskimi rozwaĹźaniami, podczas gdy czytelnik wręcz usychał z tęsknoty za dalszym rozwojem akcji (pamiętać bowiem naleĹźy, iĹź książka ta właściwie była tylko rozbudowanym referatem, ktĂłry Herbert–naukowiec postanowił pod wpływem impulsu poświęcić zagadnieniu mesjanizmu). Czasami niby twĂłrcy „DĹźihadu butleriańskiego” prĂłbują poruszyć jakieś powaĹźniejsze zagadnienie, ale szybko w tym zatrzymują się, co sprawia wraĹźenie, jakby miał to być li tylko przestĂłj służący odsapnięciu przez czytelnika od nieustannej pogoni za fabułą, co czyni tą ostatnią dość płytką, by nie powiedzieć płaską.

Nie znaczy to jednak wcale, iĹź recenzowaną pozycję czyta się Ĺşle tudzieĹź bez wielkiego zaciekawienia. Jako przedstawiciel podgatunku space–opery „DĹźihad butleriański” wypada całkiem nieĹşle, z pewnością dla wielu grafomańskich pseudopisarzy przedstawia on sobą absolutnie niedosiężny poziom. Mimo swych dość pokaĹşnych rozmiarĂłw lektura się nie dłuĹźy i szybko osiąga kres w postaci tylnej okładki.

Niestety oprĂłcz błahości lista grzechĂłw popełnionych przez autorĂłw jest dłuĹźsza. Abstrahując juĹź od dość trywialnych wpadek będących objawem klasycznej ignorancji czy lekcewaĹźenia wobec praw fizyki („wybuchy rozeszły się echem w przestrzeni kosmicznej”) za rażące naleĹźy uznać nielogiczności w fabule – przez co całość traci na realiĹşmie i czyni opowieść zanadto lekką (choć nie na tyle lekką, bym daną pozycję zalecił rodzicom jako prezent na urodziny dla pociechy–ucznia szkoły podstawowej, o czym zresztą winna ich przekonać okładka, będąca zresztą typowym przejawem marketingowej zasady „sex sells”, gdyĹź nie ma ona absolutnie Ĺźadnego związku z fabułą).

Od strony technicznej wydaniu książki wydawnictwu REBIS – moĹźe poza wspomnianą okładką – nie moĹźna niczego zarzucić. Papier jest przyjemny w dotyku, układ graficzny i skład jest estetyczny, nie przypominam teĹź sobie absolutnie Ĺźadnej literĂłwki.

„DĹźihad butleriański” nie dorasta klasą pierwotnemu cyklowi i z pewnością wielu fanĂłw świata Muad’Diba poczuje rozczarowanie po jego lekturze. Wiele jednak zaleĹźy tutaj od nastawienia, jeśli zaś introspekcje Franka Herberta były dla czytelnika „Diuny” i następnych części męczące, to moĹźe on być bardzo ukontentowany po przeczytaniu „DĹźihadu”. I choć sam zaliczam się raczej do miłośnikĂłw sposobu Herberta seniora, to wiem, iĹź niewątpliwie sięgnę po „Krucjatę maszyn” – kontynuację recenzowanej pozycji – gdy zostanie ona w Polsce opublikowana.