Terry Pratchett - StraĹź nocna

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: StraĹź nocna Autor: Terry Pratchett Gatunek: fantastyka humorystyczna Wydawca: PrĂłszyński i S-ka Rok wydania: 2008 Ilość stron: 335 Cena: 29,90 PLN

Komendant Sam Vimes ze StraĹźy Miejskiej Ankh-Morpork miał wszystko.Ale teraz wrĂłcił do swojej własnej, twardej i ostrej przeszłości, pozbawiony nawet ubrania, ktĂłre miał na sobie, gdy uderzyła błyskawica. Ĺťycie w przeszłości jest trudne. Śmierć w przeszłości jest niezwykle łatwa. Musi jednak przeĹźyć, by wykonać swoją robotę. Ma wyśledzić mordercę, nauczyć swoje młodsze ja, jak być dobrym gliną, i zmienić rezultat krwawej rewolucji. Jest teĹź pewien problem: jeśli wygra, straci Ĺźonę, straci dziecko, straci przyszłość. Dyskowa „Opowieść o jednym mieście”, z pełnym zespołem ulicznych urwisĂłw, dam negocjowalnego afektu, rebeliantĂłw, tajnej policji i innych dzieci rewolucji. Prawda! Sprawiedliwość! Wolność! I Jajko Na Twardo!

Zawsze mnie zastanawiało, skąd pomysły czerpią wszelkiej maści twĂłrcy, jak to czynią, iĹź potrafią zaskoczyć odbiorcę zupełnie nieprzewidywalnym i oryginalnym konceptem. I choć wszelakiego autoramentu eksperci i specjaliści skłonni byliby udzielić dziesiątek, a moĹźe i setek odpowiedzi, co tylko dezawuuje większość z nich. Niestety wskazać moĹźna i argumenty przemawiające na rzecz tezy, iĹź ludzka pomysłowość nie jest nieograniczona, zaś jej zakres jest jednak ograniczony. Jednym z takich dowodĂłw jest „StraĹź nocna” autorstwa Terry’ego Pratchetta.

Cykl poświęcony straĹźy miejskiej Ankh-Morpork zaczął się juĹź ewidentnie wyczerpywać, konieczne było wydelegowanie jej wyróşniających się funkcjonariuszy do Ĺ°berwaldu, po to by odkryć, iĹź tam są oni rĂłwnie bezkonkurencyjni w starciu ze światem (nawet tak specyficznym, jak Świat Dysku), a przez to rutynowi i popadający w nudę. Pomysł więc na odświeĹźenie tego wątku był tyleĹź prosty, co... nie, niestety nie genialny, a wręcz przeciwnie, oklepany do bĂłlu. Otóş angielski pisarz postanowił wysłać ulubieńca milionĂłw – sir Samuela Vimesa – w podróş w czasie do okresu jego początkĂłw w mundurze straĹźnika, i to jak najbardziej dosłownie.



Uczciwie muszę przyznać, Ĺźe „StraĹź nocną” czyta się dobrze, a to z tego względu, Ĺźe moĹźna w niej odnaleźć klimat pierwszej książki przedstawiającej Vimesa, Colona czy Nobby’ego zatytułowanej „StraĹź! StraĹź!”. Ulice są więc brudne, wokoło panuje nieporządek, a do większości uliczek lepiej się nie zapuszczać, nawet w uzbrojonym towarzystwie. Ot, stare dobre czasy.

Obraz ten psuje niestety po trosze sam Vimes, ktĂłry bynajmniej Ĺźadnej amnezji nie doznaje i korzystając ze swego wielkiego doświadczenia – jak i zwykłej pamięci faktĂłw dlań historycznych, ale jeszcze nie dla otoczenia – jest zawsze co najmniej o pół kroku przed wydarzeniami. Czytelnik właściwie ani przez moment nie ma moĹźliwości pomyśleć z obawą o dalszym rozwoju wydarzeń, nawet w porĂłwnaniu do innych książek z cyklu.

Decydując się na tak brutalną deus ex machina, jaką jest przeniesienie bohatera w czasie, Pratchett niestety nie wykorzystał potencjału wiecznie się skrywającego za tym pomysłem. Ot, wpływ głównego schwarzcharakteru (paradoksalnie chyba obdarzonego jedną z najmroczniejszych duszy wśrĂłd wszystkich postaci wykreowanych przez Anglika) na bieg wydarzeń jest zaskakująco niewielki, jego rola sprowadza się raczej do „przeszkadzania” Vimesowi, niĹşli samodzielnego kreowania wydarzeń. Klimat książki moĹźe jest przez to zdrowszy, acz uwaĹźam, Ĺźe ze stratą dla jej klasy.

„StraĹź nocna” jest wyraĹşną oznaką, Ĺźe Świat Dysku potrzebuje rewolucji, w odmiennym bowiem razie utraci jeden ze swych największych atutĂłw – zdolność zaskoczenia czytelnika zupełnie nieprzewidywalnymi sytuacjami. Pewne nadzieje ku temu Ĺźywiłem po lekturze „Złodzieja czasu”, niestety szybko zostałem ich pozbawiony lekturą recenzowanej pozycji, Pratchettowi chyba zabrakło odwagi, by „pĂłjść za ciosem”.